İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/455 K.2022/672

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

19.04.2019 tarih, ... sayılı gümrük beyannamesi ile 34.160,00 USD değerindeki 73.330,00 kilogram bulgur emtiasının ...’e sevk edilmek üzere ... ... firmasına teslim

edildiğini, bahse konu ürünün ... Gümrük Müdürlüğü'nden çıkış yaptıktan sonra İskenderun Limanı'na davalı firma tarafından sevk edildiğini, ... Limanı'ndan ... ... Limanı'na gidecek

gemiye yüklendiğini, bulgur emtiasının yolda su alarak bozulduğunu, ... ... Limanı'nda ülkeye giriş izni verilmediğini, durumun ...’deki alıcı firma ... yetkilisi tarafından 26.06.2019 tarihinde bildirildiğini, emtianın Gaziantep’e geri getirildiğini, geri gelen ürünün ıslanmış ve küflenmiş olduğunun görüldüğünü, ... Valiliği İl Tarım Orman Müdürlüğü’nün 07.08.2019 tarihli yazısı ile söz konusu emtianın insan ve hayvan tüketimine uygun olmadığı için imha edildiğini, söz konusu bulgur emtiasının Gaziantep’ten çıkışta kontrollerinin yapıldığını, ihraç edilen ürünün yolda gerekli önlemlerin alınmaması sebebi ile bozulduğunu, hasardan taşıyıcı firmanın sorumlu olduğunu,

ürün bedeli ve yapılan masraflar toplamı olan 255.000,00 TL alacaklı olduğunu ifade ederek 255.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini

talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; konşimentoya göre acenta olduğu için kendisine direkt dava açılamayacağını, davanın ... Denizcilik

A.Ş.'ye izafeten açılması gerektiğini, konşimentoyu ...’in tanzim ettiğini, TTK 1185/1. maddeye

göre süresinde bildirim yapılmadığını, TTK 1185/4. maddeye göre tespit yaptırılmadığını, ekspertiz

raporu bulunmadığını, davacının talebinin fahiş olduğunu, davacının sunduğu harcamaların dava konusu

emtia ile ilgili olup olmadığının belli olmadığını, konşimentoda “bu konteyner nakliyeci tarafından

paketlenmiştir” ve “taşıyıcı malların zarar görmesinden sorumlu olmayacaktır” klozu bulunduğunu, hasarın deniz taşımasında olup olmadığının belli olmadığını, tesellüm sırasında hasara yönelik tutulmuş

bir rapor ya da belge olmadığını, ıslanmanın deniz suyundan ileri geldiğine dair tespit bulunmadığını ifade

ederek, davanın ... A.Ş. firmasına ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesinin 12/12/2019 tarih, 2019/... Esas ve 2019/... sayılı görevsizlik kararı ile İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... Esas ve 2020/... sayılı görevsizlik kararı ile davacı vekiline talebine üzerine mahkememize gönderilmiş olup, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp incelendi.

Dava, davacı tarafından ihraç edilen bulgur cinsi emtianın davalı sorumluluğunda taşınması esnasında hasarlandığı iddiası ile, oluşan zararın tahsili talepli alacak davası olup, Uyuşmazlığın konusunun; davalının milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davalının pasif husumet itirazının haklı olup olmadığı, hasar nedeni ile davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve buna göre varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/...

Talimat numarası ile aldırılan bilirkişi raporunda resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 12/10/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyası ile davacı tarafa ait ticari defterler incelemeye tabi tutulmuş olup, inceleme sonuçlarında davacı tarafın ticari defterlerini e-defter olarak usulüne uygun olarak düzenlediği ve defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulmuş olduğunu, davaya konu mal satışının davacı tarafından dava dışı ... şirketine 24.04.2019 tarihinde davacı taraf ticari defterlerine 198.922,25 TL olarak işlendiğini,

ilgili satış işleminden sonra dava dışı ... şirketi tarafından davacı tarafa 206.097,59 TL ödeme yapıldığını, davacı tarafın davaya konu etmiş fatura alacağını dava dışi ... şirketinden tahsil ettiğini, davacı taraf ticari defter kayıtlarına göre bahse konu ihracat sebebiyle uğramış olduğunu iddia etmiş olduğu giderlerin toplamının ürün bedeli hariç 40.022,61 ve ürün bedeli dahil 239.014,86 TL olduğunu fakat ürün bedelinin davacı taraf ticari defter kayıtlarında dava dışı şirket ... tarafından davacı tarafa gönderildiği belirtilmiştir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... , Uzakyol Kaptanı ... , Taşıma Uzmanı ... ve Gıda Mühendisi ... tarafından tanzim edilen 04/08/2022 havale tarihli raporda özetle; davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğunu, teknik inceleme sonucunda hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğini tespit

edilemediğini, sebebinin ve hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin dosyadaki mevcut belgeler kapsamında tespitinin mümkün olmadığını, dolayısıyla, TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın davalının taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olduğunun ispatlanamadığını, hasar ihbarının, TTK m. 1185 uyarınca yasal süresi içerisinde yapılmadığını, mahkeme aksi kanaatte ise 34.160,00 USD satış faturası ... Lojistik firmasına ödenen 5.664,00 TL, ... ’e ödenen 12.000,00 TL, Antrepoya ödenen 16.375,00 TL, damga vergisi

291,30 TL, mesai ücreti 308,00 TL, Limak lokal masrafı 863,72 TL, ... antrepo 305,00 TL,

fatura 54,90 TL,vergi gider 300,00 TLTarım il müdürlüğü 105 TL, Tarım il müdürlüğü 75,00 TL,

Tarım İl Müdürlüğü 270,00 TL, Gaziantep gümrükleme ücreti 1.500,00 TL, İskenderun aktarma ücreti

600,00 TL, 3 adet konteyner teminat bedeli 225,00 TL olmak üzere USD faturaların TL karşılıkları

ile TL olarak yapıldığı iddia edilen gider ve harcamaların toplamı olan 255.000,00 TL olduğunu, diğer gider ve harcamalara ilişkin olarak yapılan giderlerin ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir.

Davalı vekilince her ne kadar taşımaya konu ... numaralı konşimentoda bulunan yetki kaydı uyarınca milletlerarası yetki itirazında bulunulmuşsa da, ilgili konşimento kayıtları incelendiğinde davalının bu konşimentoya taraf olmadığı anlaşıldığından bu nedenle ve her halükarda davalının Türkiye de mukim bir şirket olması nedeni ile MK 2 maddesi gereği davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafından dava dışı ... de bulunan ... ’a davaya

konu 16/04/2019 tarih, ... numaralı 34.160 USD bedelli fatura ile toplam net 74.000 kg köftelik ve pilavlık bulgur satışı yapılmış olup, bulgurların ..., ... ve ... numaralı konteynerlere yüklenerek Gaziantep’ten İskenderun Limanına

nakledildiği, satışı yapılan bulgurlar için ... Gümrük Müdürlüğü tarafından 19/04/2019 tarih ve ... numaralı gümrük beyannamesinin tanzim edilerek bulgurların yurtdışı edildiği,

satışa konu bulgurların ... Limanından ... Limanına taşınmak üzere ... ... isimli ... sefer nolu gemiye yüklendiği ve taşımaya ilişkin olarak ... numaralı konşimentonun tanzim edildiği,

...’e gönderilen bulgurların alıcısı ... tarafından teslim alınmadığı ve aynı konteynerler

içerisinde ... Limanına ... isimli gemiye 15 Temmuz 2019 tarihinde yüklenerek bedelsiz olarak iade edildiği, iade edilen bulgurların ... Limanından ...'e nakledildiği, ... Müdürlüğü tarafından 26/07/2019 tarih ve ... numaralı gümrük beyannamesinin tanzim edildiği ve iade gelen bulgurların ... Antreposuna alındığı,

... Müdürlüğü tarafından ... Antreposunda

bulunan bulgurlar üzerinde yapılan incelemede bulgurların, nem alarak topaklaştığı, küflendiği, kokuştuğu tespit edilerek, insan ve hayvan tüketimi olarak için uygun olmadığının rapor edildiği, tanzim edilen rapor sonrası bulgurların ... Depolama Tesisine

götürülerek 09/08/2019 tarihinde imha edildiği dosyaya sunulan belgelerden anlaşılmıştır.

Davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, Davacı tarafından davaya konu edilen ve Ürdünde bulunan müşterisine satışı yapılan ancak müşteriye

teslim edilemeyen 34.160 USD tutarlı bulgurların 34.108 USD olarak 22/05/2019 tarihinde tahsil edildiği, bedeli tahsil edilen ancak müşteriye teslim edilemeyen bulgurlar için davacı tarafından müşteriye 23.250

USD bedelli yeni bulgur ile birlikte 10.000 USD para gönderildiği tespit edilmiş olmakla, davacının davaya konu bulgurların hasarı bakımından zararının bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Dosyada bulunan ve davalı tarafından davacı adına düzenlenen 24/07/2019 tarihli 3.000 USD bedelli navlun faturası gereği davalının davacıya ait emtiaların taşıması işinin üstlenildiği ve dosyada bulunan ... numaralı konşimantoya göre de davalının alt taşıma sözleşmesi ile taşımayı dava dışı ... ile gerçekleştirdiği anlaşılmıştır. Buna göre davalının taşımayı davacıya karşı üstlendiği ve bu hami ile taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde, ... gereği,, emtea konteyner içerisine yükleten firma tarafından yüklenmiş, istif

edilmiş, tartılmış ve sayılmış sonrasında konteyner kapıları mühürlenmiştir.

... KLOZU gereği, emteanın içerisinde bulunduğu konteynerin, taşımacı firma tarafından gönderenin tesislerinden alınıp, varış ülkesindeki limana kadar yapılan denizyolu taşımasını ifade etmekte olup, varış limanı dışı bir bölgeye yapılacak olan kara taşımasının riski ve sorumluluğu yükletene veya alıcıya ait olacaktır.

Davaya konu edilen emtiaların bulunduğu ..., ... ve ... numaralı konteynerlerin alıcısı olan ... şirketi tarafından Davacı .... Ltd. Şti ne gönderdiği 26/06/2019 tarihli yazı ile, konteynerlere su girmesi neticesinde ürünlerin bulunduğu torbaların nemlendiği ve içindeki ürünlerin çürüdüğü, ürünlere yapılan sağlık testi sonucu ürünlerin uygunsuz bulunduğu ve depolarına götürülmesine izin verilmediği bildirilmiştir.

Bu bildirim dışında, davalı tarafından taşıması üstlenilen İskenderen Limanın - ... Limanı taşıması sonrası varma limanında konteynerler ile konteyner içerisindeki emtiaları üzerinde hasara ilişkin inceleme yapıldığını gösterir başkaca bir delil dosyada bulunmadığı gibi, ıslandığı belirtilen ürünler üzerinde ıslanmanın deniz suyundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını tespite yarar gümüş nitrat testi raporu da bulunmamaktadır.

TTK 1185 maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir.

Dosya içerisinde hasarın, 29/07/2019 tarihli ihtarname ile Davalı’ya bildirildiği anlaşılmakla birlikte hasarın ise ilk defa 26/06/2019 tarihinde öğrenildiği kabul edildiğinde hasar ihbarının davalıya usule ve yasaya uygun kanunun sürede yapılmadığı anlaşılmıştır.

İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalının sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir.

Ancak bilirkişiler tarafından hasarın ve ıslanmanın taşımanın hangi safhasında meydana geldiği dosya kapsamından tespit etmenin mümkün olmadığı belirtilmiş olup, dosyada gümüş nitrat testinin de bulunmadığı ve taşımaya konu konişmentolardaki "..." kaydı gereği Yüklerin yükletenın sorumluluğunda, konteyner içerisine yüklendiği, istiflendiği sayıldığı ve mühürlendiği, taşıyıcı/taşıyanın konteyner içerisindeki yükün akıbetinin ne olduğu hususunda sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı mahkemece kabul edilmiştir.

Ayrıca bilirkişiler tarafından uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerlerin yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce

ve tahliye limanında gemiden indirilirken gerek acente ve liman görevlileri gerekse kaptanın gözetiminde güverte zabitleri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip " Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" işlenmekte ve hem gemi kaptanı hem de acente ve liman yetkilileri tarafından imzalanması gerektiği belirtilmekle, dosyada, konteyner içeriği eşyaların ıslanmasına sebep olacak bir konteyner uygunsuzluğunu gösterir dava konusu ... ... ... numaralı konteynerlere ait gerek yükleme limanı İskenderun da gerekse tahliye limanı Aqaba da düzenlenmiş

bir Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağı da bulunmamaktadır.

Her ne kadar davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan ve Gıda Kontrolörü ... imzalı belge uyarınca bulgur ektisanın konteynerlere yüklenmeden evvel denetlendiği ve sağlam olduğu belirtilmişse de, anılan belge üzerinde tarih, referans numarası, sağlık sertifika numarası gibi bilgilerin bulunmadığı, bu denetime konu emtiaların davaya konu ürünler olduğuna ilişkin açık bilgilerin bulunmaması, denetim sonrası ürünlerin nerede ne kadar beklediği ve konteyner içerisine ne zaman ve ne şekilde yüklendiğine dair dosyada açıklayıcı bilgilerin bulunmaması nedeni ile,

salt bu belge doğrultusunda, ürünlerin davalı taşıyana sağlam şekilde teslim edildiğine dair kanaat oluşmamıştır. Buna göre emtiaların gemiye hasarsız olarak teslim edildiği de davacı tarafından ispatlanamadığından; ayrıca ıslanmanın deniz suyundan kaynaklandığına ilişkin de dosyaya bir delil sunulmadığındar hasarın, davalının sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiği hususu davacı yanca ispat edilememiştir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır