İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/76 K.2022/705

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan sigortalı ... ... A.Ş‘ye ait ...cinsi emtiaların, ... ... gemisi ile ... (Fas) aktarmalı olarak denizyoluyla ...

No’lu konteyner içerisinde Suudi Arabistan'dan ... nakliye esnasında emtialar hasara uğradığını, nakliye işlemi davalılar tarafından gerçekleştirildiğini, davalı ...A.Ş vekili tarafından müvekkilinin ... mukim bir şirket olması sebebiyle icra dairesinin yetkisi ile mahkememiz yetkisine itiraz edilmiş ise de, davalılardan ... Taş. Ltd.

Şirketinin adresinin İstanbul olmasından dolayı HMK'nun 7.maddesine göre icra takibinin yapıldığı İstanbul Anadolu İcra Dairesi ve TTK'nun 5.maddesine göre mahkememiz yetkili olduğundan, bu davalı vekilinin icra dairesinin yetkisi ile mahkememizin yetkisine yönelik itirazı yerinde görülmediğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak 82.965,35 Euro sigortalı zararının,

müvekkili şirket tarafından tazmin edilmiş olup TTK ve poliçe hükümleri ile ibraname ve banka ödeme dekontu halefiyet kuralları ve sigortalının temlik talebi gereğince TBK ilgili hükümleri temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralan müvekkilin TTK ve ilgili konvansiyon hükümleri ile davalıya rücu hakkı doğduğunu, davalılara müracaatta bulunulduğunu, akabinde arabuluculuk görüşmesi yapılmış ancak sonuç alınamadığını, davalı ... Taş. Ltd.

Şti'ye yer alan navlun faturasını düzenleyen taşıyan- forwarder sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldı davalılar ...'a Konşimento belgelerini düzenleyen taşıyan sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, davalı ...’ye izafeten ... ... isimli gemiyle fiili taşıyan sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, müvekkili sigortalısına emtiaların Suudi Arabistan'dan Senegal'e nakliyesi esnasında konteynerin ... ... Limanında Aktarma İşlemleri yapılırken ...

No’lu konteyner düşürüldüğü ve ciddi fiziki darbe aldığını, sigortalı tarafından emtiaların hasara uğradığının tespitine müteakip eksper raporu düzenlendiğini, hasarın konteynerın aktarma limanında devrilmesine bağlı olarak emtianın tamamının zayi olması sebebiyle yani nakliye esnasında meydana geldiğinin eksperlerce tespit edildiğini, neticeten emtia tümüyle zayi olduğunu, oluşan hasarın tesptine müteakip davalılara rücu ihtarları gönderildiğini, dava konusu icra takibi ....

İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile 04.01.2019 tarihinde başlatılmış olup davalı ... Ulus.Taş. Ltd. Şti'nin 11.01.2019 tarihinde borca itiraz ettiğini, davalılar ... A.Ş, ...'nin ise 18.01.2019 tarihinde borca ve yetkiye itiraz ettiğini ve itiraz dilekçesinin 23.01.2019 tarihinde UETS üzerinden gönderildiğini beyanla müvekkilinin davalılardan olan 86.035,07 EURO alacağına ilişkin ....

İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin euro üzerinden devamına, dava dışı sigortalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kamu banka Euro faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, alacağımız likit ve belirlenebilir olduğundan % 20'den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin lehe hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Taşımacılık Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde.

Dosyada Survey Raporunda, emtialara ilişkin hasarın ne zaman gerçekleştiği tespit edilememiş olsa da bir an için aynı gün tespit yaptırıldığı düşünülse dahi 05.03.2018 tarihinde meydana gelen hasara ilişkin 27.02.2020 tarihi itibari ile ikame edilmiş huzurdaki davanın zamanaşımı nedeni ile reddini talep ettiklerini, davacının hasar iddiasında bulunduğu ve müvekkili şirkete hasar dolaylısı ile husumet yönelttiği işbu davaya konu taşıma işi ve zarar 2018 yılı itibari ile gerçekleştiğini,

hem taşımanın tamamlandığı tarih hem de davacının sigortalısına yaptığı ödeme tarihi dolayısı ile hak düşürücü süre içerisinde ikame edilmeyen davanın hak düşürücü süre içiresinde açılmaması nedeni ile reddini talep ettiklerini, dolayısı ile tacir olan tarafların yetki sözleşmesi gereğinde yetkili mahkeme Hamburg Mahkemeleri olacağını, müvekkili şirket davaya konu taşıma organizasyonunda Taşıma İşleri Komisyoncusu sıfatını haiz olup, taşıma işi diğer davalı ... şirketi tarafından yapıldığını, taşımaya ilişkin yükleme, boşaltma, kontrol ve istifleme işlemleri ... şirketi sorumluluğunda olup,

zarar ile olay arasında bir illiyet bağı kurulsa dahi sorumluluk ... şirketinde olacağından müvekkili şirkete husumet yöneltmek hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle davanın husumet yokluğu nedeni ile müvekkil şirket yönünden reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin konişmento kapsamında taşınan emtiaların Suudi Arabistan'dan Senegal'e taşınması hususunda akdi taşıyan olarak taşıma işini üstlendiğini, davacı tarafından, davaya konu hasarın deniz taşımacılığı sırasında meydana geldiğine dair herhangi somut bir belge sunulmadığını, deniz taşımacılığında, taşıyanın,

taşınan emtianın tam ve eksiksiz olarak alıcıya teslim edilmesinde ve bu bağlamda gemiyi yüke elverişli olarak bulundurma sorumluluğu bulunduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere, rapor yalnızca alıcının katılımında ve alıcı beyanları doğrultusunda tutulmuş, müvekkili şirkete de usule uygun bir ihbar yapılmadığını, taşımaya konu konşimentodan da görüleceği üzere FLC/FLC kaydından da anlaşılacağı üzere, taşımaya konu emtianın yükleme, istifleme, sayım ve konteynerin mühürlenmesi taşıtan tarafından yapıldığını, bu bağamda, taşıyan müvekkil şirketin, yükün, sayımı,

istifi ve ambalajlanmasında hiçbir sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

05/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda.

Aksinin ispat edilmemesi karşısında, dava konusu yüke ilişkin yarar ve hasarın dava dışı alıcıya geçmiş olduğu; bu'çerçevede dava dışı satıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu hususunun ispatlanamamış olduğu, dolayısıyla sigortacının kanuni halefiyetinin sigorta sözleşmesine ilişkin koşulları dışındaki maddi hukuka ilişkin koşulunun gerçekleşmediği, davalı ...'nın dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyan sıfatını ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, ispat yükünün TTK m. 1179/1'deki genel kural uyarınca taşıyanın üzerinde olduğu,

sorumluluktan kurtulmak isteyen taşıyanın kusursuzluğunu ortaya koymasının gerektiği, zararın taşıyanın ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurundan doğmadığı hususunun ispatlanamadığı, 82.965,35 Euro zarar hesabının kadri marufunda bulunduğu; bu hesaplamadan 3.197,78 Euro navlun düşüldüğünde kalan bedel olan 79.767,57 Euro sorumluluğun üst sımırının altında kaldığından tamamının talep edilebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.

25/10/2022 tarihli mali müşavir bilirkişiden alınan raporda; Dava dosyasının ve dava dışı ... ... A.Ş.’nin 2017-2018 ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde; dava dışı ... ... A.Ş.’nin, ... ... adına düzenlediği 13/12/2017 tarih ve Seri:A Sıra No: ... no.lu faturayı, 13/12/2017 tarihinde yevmiye defterine kaydettiği, dava dışı ... ... A.Ş.’nin, ... ... adına düzenlediği 13/12/2017 tarih ve Seri:A Sıra No: ... no.lu faturanın bedelini 22.05.2018 tarihinde diğer alacaklarıyla birlikte tahsil ettiği kanaatine varılmıştır. Dava; Nakliyat sigorta poliçe kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılara rücü edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu olan ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinden, ... Sigorta tarafından sigortalısına ödenen 82.965,35 Euro asıl alacak ile 3.069,72 Euro işlenmiş faizden oluşan toplam 86.035,07 Euronun tahsili için ... Taş Ltd Şti, ... AG'ye İzafeten ve Asaleten ...Nakliyat A.Ş. ...'ye izafeten ... ...A.Ş. ve ... aleyhine ilamsız icra takibi başlattığı, borca itiraz üzerine takip borçlularından ...

Taş Ltd Şti, ... ve ... aleyhine itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür. Mahkememiz tarafından ön inceleme aşamasından sonra ... Taşımacılık Ltd Şti dışında kalan diğer davalılar hakkında ki davanın bu dosyadan tefrik edilerek ayrı bir esasa kayıt edilmesine karar verilmiş olmakla iş bu dava dosyasında yargılamaya davalı ... Taşımacılık Ltd Şti. yönünden devam olunmuştur.

Dava dosyasına sunulan sigorta poliçesi, konişmento ve fatura örnekleri incelendiğinde dava dışı ... ... A.Ş. tarafından ... ...'ya satışı yapılan ve Dammam/ Arabistan'dan ...'e taşınacak olan çelik yapı yangın koruma kaplaması / boya cinsi emtianın davacı ... Sigorta tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, poliçede sigorta ettiren ve sigortalının ...

Turizm A.Ş. olarak gösterildiği, emtianın ... tarafından düzenlenen 23 Kasım 2017 tarihli konşimento tahtında taşınmak üzere 6 konteyner içerisinde gemiye yüklendikten sonra ... Limanından yapılan aktarma işlemi sırasında ...- 7 nolu konteynerin düşürülmesi sonucunda fiziki olarak darbe aldığı, konteyner içerisinde bulunan boya malzemelerindeki hasar nedeniyle ... Sigorta tarafından sigortalısı ...

Turizm'e 02.08.2018 tarihinde 82.965,35 Euro hasar bedeli ödenerek düzenlenen ibraname ile sigortalının takip ve dava haklarının devir aldığı görülmektedir.

Satıcı ... ... A.Ş.'nin alıcı ... ... adına düzenlediği, 13/12/2017 tarihli mal faturasında malın FOB değerinin 165.039,53 Euro, CIF değerinin 184.368,07 Euro, ödeme şeklinin ise mal mukabili olarak gösterildiği belirlidir. CIF satış, mal bedelinin yanı sıra taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklidir.

CIF teslim şartı ile yapılan satışta, satıcı malın alıcıya ulaştırılması için gerekli navlunu ödeyip, nakliye sırasındaki rizikolara karşı yükün sigorta himayesini temin etmekle yükümlüdür. Emtia alıcı adına sigorta ettirilip, gemiye yüklendiği andan itibaren hasar ve yarar alıcıya geçmektedir.

Bununla birlikte "mal mukabili" ödeme şeklinin kabul edilmesi halinde satılan malın teslim yerine ulaşması ve alıcısına teslim edilmesinden sonra satım bedelinin ödeneceği kabul edilmiş olmaktadır. Dolayısıyla söz konusu kayıt ile mal alıcıya teslim edilene kadar satıcının eşya üzerindeki menfaati devam ettiğinden eşyayı kendi adına sigorta ettirmekte hukuki menfaati bulunmaktadır.

Dava dosyasında altı adet konteyner içinde taşınan yükün alıcısına teslim edildiği çekişmesizdir. Sigorta şirketi hasar bedelini satıcı/sigortalı ... A.Ş.'ye ödenmiştir. Sigorta şirketinin ödemeden sonra TBK m.183' de düzenlenen alacağın temliki ve TTK'nın 1472.maddesindeki kanuni halefiyet hükümlerine göre zarardan sorumlu olanlara karşı dava ve takip yoluna gidebilmesi zararın satıcı üzerinde gerçekleşmiş olması şartına bağlıdır.

Dolayısıyla sigorta şirketinin açtığı iş bu rücu davasında aktif dava ehliyetinin kazanabilmesi satıcı ...'nın emtia bedelini alıcıdan tahsil edememiş olması halinde mümkün olacaktır. Bu hususun tespiti amacıyla sigortalı ... A.Ş'nin ticari defterleri üzerinde muhasip bilirkişi marifetiyle yapılan inceleme sonucu düzenlenen 25/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda, ... A.Ş'nin ... ... adına kestiği ... nolu, 13.12.2017 tarihli 184.368,07 Euro bedelli faturanın ...

A.Ş'nin 2017 yılı defterlerine kayıt edildiği, bu yıl da bir tahsilat tespit edilemediği, 2018 yılına ait yevmiye defterlerinin incelenmesinden ... ... firmasından alacaklı olunan tutarların 22/05/2018 tarihinde tahsil edildiğinin tespit edildiği, dolayısıyla 13/12/2017 tarihli fatura bedelinin anılan firmadan olan diğer alacaklar ile birlikte 22/05/2018 tarihinde tahsil edildiği belirlenmiştir. Böylece davacının sigorta tazminatını ödediği satıcı/...

A.Ş.'nin hasarlı emtianında dahil olduğu tüm mal bedelini alıcı ... ...'dan tahsil ettiği kendi ticari defter kayıtlarıyla sabit hale gelmiştir.

Sonuç olarak; davacı sigorta şirketinin hasarlı malı teslim alan yurt dışındaki alıcıya her hangi bir ödemesinin söz konusu olmadığı, sigorta hasar tazminatının ödendiği satıcı/... A.Ş.'nin tüm mal bedelini tahsil ettiği dolayısıyla bir zararının bulunmadığı, bu durum karşısında yapılan ödemenin ex-gratia (hatır) ödemesi niteliğinde sayılabileceği, davacı sigorta şirketinin gerek TBK m.183'de düzenlenen alacağın temliki ve gerekse TTK m. 1472'den kaynaklanan halefiyet hükümlerine göre aktif dava ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varıldığından, bu kanaat ışığında davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,

2- Peşin alınan 7.182,19 TL harçtan, karar harcı olan 80,70 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 7.101,49 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,

3- Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4- Davalı ... Taş. Ltd. Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri olan 38,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,

5- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/12/2022

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır