İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/77 K.2021/421

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sigorta şirketi olduğunu, satıcı ... A.Ş'den satın aldığı 20.000 mton dökme ... eşyasının 5.004,85 mton'luk kısmının ... ... Limanından İskenderun ...

Limanına davalıya ait ... ... isimli gemi ile taşındığını, taşıma konusu eşyanın 2.400 mton'luk kısmının ... isimli geminni 1 olu ambarına 2.604,80 mtonluk kısmı 2 nolu ambarına yüklendiğini, 13/11/2018 günü tahliye devam ederken 1 nolu ambarda bulunan eşyada ıslaklıp tespit edildiğini, ve hemen akabinde 2 nolu ambarın kıç tarafında bulunan eşyada ıslaklık görüldüğünü, sigortalıya 48.863,74 TL sigorta tazminatı ödendiğini, davalı donatanın oluşan zararlardan sorumlu olduğunu belirterek davalı aleyhine başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin hasardan ve dava konusu uyuşmazlıkta hiçbir kusurunun bulunmadığını, söz konusu hasarların davacının iddia ettiği gibi sintine kuyularından gelen deniz sularından kaynaklanmadığını belirterek davanın reddi ile karşı vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacı sigortacının TTK m. 1472 gereğince dava dışı sigortalı alıcının halefi sıfatını kazandığı, dava konusu eşyanın davalı taşıyanın hakimiyeti altında bulunduğu sırada ve taşıyanın adamlarının kusuru sonucunda ıslanmış olduğu, taşıyanın TTK m. 1178 vd. uyarınca yüke özen gösterme borcunu ihlal ettiği ve meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, zarar miktarının 45,674,70 TL olduğu ve TTK m. 1472 gereğince sigortalısına halef olan sigortacının davalı taşıyandan söz konusu tutarı rücuen talep edebileceği belirtilmiştir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş olup, dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan alınan bilirkişi raporu karara esas alınarak hüküm tesis edilmiştir.

Dava konusu olayda; sigortalı .... (...) tarafından, ... ... SANAYİİ A.Ş.'den 17.08.2018 tarih ve ... nolu fatura muhteviyatı 20.000,00 Mton Dökme ... emtiasının parti pani sevk edilmek üzere satın alındığı, bu bağlamda .... tarafından emtianın 5.000,00 mton'luk kısmının ... Limanından İskenderun Limanına kadar olan yurtiçi denizyolu nakliyesinin gerçekleştirilmesi için ... LTD.

ŞTİ'nin görevlendirildiği, organize edilen nakliye planı dahilinde sevkiyata konu emtianın yapılan ... Limanında yapılan kanlar tartımı sonucunda 5.004,850 mton olarak nakliyeci firmaya ait .../ ... isimli geminin ambarlarına yüklendiği, tamamlanan yükleme sonrasında 06.11.2018 tarihinde ... Limanından hareket eden geminin 12,11.2018 tarihinde İskenderun ...

Limanı yanaştığı ve yapılan tahliye hazırlıkları sonrasında aynı gün (12.11.2018) saat 20:10 sularında geminin 1 nolu ambarında bulunan yükün tahliyesine başlandığı, ancak tahliye çalışmalarının devam ettiği 13.11,2018 tarihinde saat 23:30 sularında gemi 1 ve 2 nolu ambarlarında bulunan yükte tespit edilen deniz suyunun,

gemi personelinin yapmış olduğu hatalı balast operasyonu sırasında gemi dip tanklarına alınmak istenen suyun yanlışlıkla sintine kuyularından ters yönde ambar içerisine alınması sonucu içerisine girerek suyun dökme vaziyette ki emtiaya sirayet etmesi neticesinde yükün 137,810 mton'luk kısmında ıslanma hasarının meydana gelmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyada mevcut istif planına göre; 05.11.2018 tarihinde yükleme limanında yapılan kantar tartımı sonucunda 5.004,85 M/T emtianın, nakliyeci firmaya ait olan M/V ... isimli iki ambarlı geminin, l nolu ambarına 2.400,00 MT, 2 nolu ambarına ise 2.604,85 MT olarak dökme vaziyette yüklendiği görülmektedir.

Taşıyan sıfatıyla ... LTD. ŞTİ tarafından ... ... ... ... A.Ş.'ne düzenlenen 06.11.2018 tarihli irsaliyeli nakliye faturasına göre; M/V ... gemisi ile ...'ten iskenderun'a taşınacak olan 5.004,85 mton gübrenin navlun tutarının 5,004,85 mlon x 52 TL/mton +KDV - 260,252,20 + 46.845,40 TL = 307.097,60 TL olduğu görülmektedir.

Dosyada saklı bulunan ve ... tarafından geminin acentesi aracılığıyla ... gemisi kaptanlığına verilen protesto mektubunda; " tahliye esnasında bir kısım ... emtiasında tespit edilen ıslanma hasarından gemi kaptanlığının/Armatörünün sorumlu olduğu..." belirtilmiş olup işbu belgenin gemi kaptanı tarafından şirkete bildirilmek üzere imzalandığı görülmüştür.

Bu bilgilere, sigorta eksperinin ve ... isimli geminin ... Kulüp sigortacısı ... Sörveyörünün katılımı ile anılan gemide yapılan müşterek ekspertiz çalışması neticesinde, gemi 1 ve 2 nolu ambarlarında bulunan yükte tespit edilen deniz suyunun, gemi personelinin yapmış olduğu hatalı balast operasyonu sırasında geminin safra tanklarına alınmak istenen suyun yanlışlıkla sintine kuyularından ters yönde ambar içerisine basılması nedeniyle ambar içerisine giren suyun dökme ... emtiasına sirayet etmesi sonucunda yükün 137,810 mton'luk bölümünde ıslanma hasarının meydana gelmiş olduğu anlaşılmaktadır.

TTK m. 1178 gereğince taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Taşıyanın söz konusu sorumluluğu hasara veya zıyaa sebep olan olgunun eşyanın taşıyanın hakimiyeti alında bulunduğu süreçte ortaya çıkması halinde söz konusu olur (TTK m. 1178/2).

Taşıyan TTK m. 1179/2'ye göre adamı olan gemi adamlarının yüke özen gösterme borcunun ihlaline ilişkin kusurlarından da sorumludur.

Bilirkişilerce teknik değerlendirmelerde hasarın ortaya çıkma sebebi ayrıntılı şekilde incelenerek gemi adamlarının geminin safra tanklarına almak istedikleri suyu yanlışlıkla ambar içerisine basmasının eşyanın ıslanmasına sebep olduğu belirlendiğine göre davalı taşıyanın adamlarının kusuru sonucunda eşyanın hasara/zıyaa uğradığı kabul edilmelidir.

Şu halde taşıyan TTK m. 1178 gereğince eşyaya tedbirli bir taşıyanın göstermekle yükümlü olduğu özeni göstermemiştir TTK m. 1178 gereğince sorumlu tutulmalıdır,

Dava konusu eşyanın nakliye rizikolarına karşı teminat altına alındığı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi (Abonman)'nde ve Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi (Kati Abonman)'nde sigorta ettiren ve sigortalı ... .... olarak kayıtlıdır. Kati poliçede seferi gerçekleştirecek gemi adı ..., kalkış yeri ..., varış yeri İskenderun olarak belirtilmiştir. Eşyanın ... tarafından ....'ye satışına ilişkin 17.08.018 tarihli ticari faturada satış esasının FOT olduğu kayıtlıdır. Free on Track (Taşıma aracında masrafsız) olarak açılacak bu terime göre iaşıma aracında teslim gerçekleşmiş olur ve eşyaya ilişkin hasara katlanma yükümlülüğü bu anda alıcıya geçer. Dolayısıyla dava konusu eşya üzerinde sigortlanabilir menfaat dava dışı sigortalı ...' ye aittir.

TTK m, 1472'ye göre sigortacının halefıyete dayalı olarak tazminat talep edebilmesi için geçerli bir sigorta sözleşmesi kapsamında gerçekleşen bir riziko için haklı bir ödeme yapmış olması ve zarardan sorumlu üçüncü kişinin bulunması gereklidir. Dosyaya sunulan ...Bankası tarafından düzenlenen ödeme belgesinden davacı ... Sigorta tarafından dava dışı sigortalı .../yc 48.863,74 TL sigorta tazminatı ödendiği anlaşılmaktadır.

Satış esası dikkate alınarak dava dışı sigortalının eşya üzerinde sigortalanabilir menfaate sahip olduğu tespit edildiğine göre davacı sigortacının geçerli bir sigorta sözleşmesine göre ödeme yapmış olduğu anlaşılmaktadır. Teknik değerlendirmelerde eşyanın taşıma sırasında hasara uğradığı da belirlendiğinden poliçe ile teminat altına alınan nakliye rizikosunun gerçekleştiği kabul edilmelidir.

Şu halde davalı taşıyan hasardan sorumlu olduğuna göre davacı sigortacının TTK m 1472 gereğince dava dışı sigortalının halefi sıfatıyla davalı taşıyandan rücuen talepte bulunabileceği sonucuna varılmalıdır.

Zarar miktarına ilişkin olarak, dosya İçeriğinde yer alan mal faturası, navlun faturası ve ekspertiz raporu belirleyici niteliktedir. Buna göre davacı ... Sigorta'nın davalı taşıyandan 45.674,70 TL talep edebileceği kanaatine ulaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, usul ve yasaya uygun alınmış bilirkişi raporu, dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, davacı sigortacının TTK m. 1472 gereğince dava dışı sigortalı alıcının halefi sıfatını kazandığı, dava konusu eşyanın davalı taşıyanın hakimiyeti altında bulunduğu sırada ve taşıyanın adamlarının kusuru sonucunda ıslanmış olduğu, taşıyanın TTK m. 1178 vd. uyarınca yüke özen gösterme borcunu ihlal ettiği ve meydana gelen zarardan sorumlu olduğu,

zarar miktarının 45,674,70 TL olduğu ve TTK m. 1472 gereğince sigortalısına halef olan sigortacının davalı taşıyandan söz konusu tutarı rücuen talep edebileceği kanaatine varıldığından haklı ve yerinde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Asıl alacak 45.674,70 TL' ye fiile ödeme gününden takip tarihine işlemesi gereken işlemiş faiz resen hesaplanmış olup, bu süre zarfında 3.532,23 TL işlemiş faiz hesaplandığından bu miktara hükmedilmiştir.

Davacı yanın icra inkar tazminatına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde ise; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit bir alacak niteliğinde olması gerekir. Genel bir kavram olarak, likit alacak tutarı belli, muayyen, bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır.

Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek, miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir. Bu koşullar yok ise likit bir alacaktan söz edilemez.

(YHGK 17/10/2012gün 2012/9-838-715 sayılı İlam) Somut olayda, davalı tarafından tespit edilebilir bir alacak söz konusu olduğundan, kısmen kabul edilen alacağın % 20 ' si oranında hesaplanan, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır