İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/223 K.2023/442

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Sigorta A.Ş. dava dışı müvekkil sigortalısı ...

Ticaret A.Ş. ' ye ait hava nemlendirici cihazı aksamı emtiası, 19.07.2019 tarih ve ... nolu konşimento tahtında Çin' den Türkiye' ye, taşınmak üzere " ... " gemisine hasarsız olarak yüklendiğini, ve taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alındığını, Emtianın tahliye işlemleri sırasında, konteyner içerisindeki emtianın yer aldığı kolilerin en alt sırada olanların ıslak olduğu fark edildiğini, -Hasarın fark edilmesi akabinde ekspertiz yapıldığı ve raporda;

hasarın taşıma sırasında yağmur suyunun konteyner alt kapaklarından sızarak konteyner tabanındaki ve konteyner yakınındaki emtianın bir kısmına sirayet etmesi sebebiyle meydana geldiği, hava nemlendirici cihazı aksamında kullanılacak olan güç kartı ve güç kablosunun yer aldığı toplam 21 adet emtia karton kolisinin ıslanmadan dolayı deforme olduğu/yırtıldığı ve koliler içinde yer alan güç kartları üzerinde ıslaklığa bağlı oksitlenme meydana geldiğinin tespit edildiğini belirtilerek, ...

İcra Müdürlüğü 2020/... E sayılı dosyasına Borçlu/Davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, Haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren Borçlu/Davalı aleyhine % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu tazminat alacağının rücu edilmesi talebi, TTK 1188/3 maddesine göre tazminat bedelinin ödenmesinden itibaren hak düşürücü süre olan 90 gün geçtiği için artık talep edilemez hale geldiğini, Dava konusu taşıma işini yerine getiren ...-...

AG olmakla birlikte müvekkil şirketin kesinlikle fiili taşıyan olmadığını, Müvekkili şirketçe emtianın hasarlandığı bilgisi edinilince ... ... ile iletişime geçildiğini, ve müvekkili şirkete fiili taşıyan firmanın acentesi ... ... ...

A.Ş. tarafından "şirketimizin acentesi bulunduğu ...... tarafından tanzim olunan ... nolu konşimento kapsamında taşınan ... nolu konteyner muhteviyatı emtiaNIN ; ... olarak taşınmış olduğu, söz konusu taşımanın dayanağı olan KLonşimento üzerindeki ...'s ..., ...,...(yükleyici yükler, istifler, tartar ve sayar) kaydından da anlaşılacağı üzere; emtialar yükleyici tarafından konteynere yüklenmiş, istiflenmiş ve konteyner mühürlenerek gemiye teslim edildiği,

Teslim edilen konteyner, mührü bozulmaksızın, sağlam ve hasarsız bir şekilde tahliye limanından tahliye edildiğinin belirtildiğini, hak düşürücü süre itirazının gözetilerek haksız davanın usulden reddine, dava şartı yokluğundan davanın reddine itirazlarının reddi halinde davanın ...-... A.Ş. ' ne ihbarına, ...

A.Ş. acene olduğundan davanın aktif husumet itirazımız yönünden reddine, davanın pasif husumet itirazları yönünden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E.sayılı dosyasında başlatılan icra takibine yapılan haksız itirazın iptali icra takibinin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi olduğu anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlunun ... Ticaret Anonim Şirketi, ... Ltdye İzafeten ... Tic AŞ, ... Nakliyat-... ... olduğu, 09/07/2020 tarihinde 26.040,79.TL nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara yukarıda yazıldığı sırası ile 17/07/2020, 02/10/2020, 07/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekillerinin sırası ile 17/07/2020, 02/10/2020 ve tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 02/06/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından tanzim edilen 05/10/2022 tarihli raporda, taşıma konu su emteada dosyadaki ekspertiz raporunda belirtilen tutarda hasar meydana gelmiş olabileceği, TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın Davalının taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğinin ispatlanamadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 17/04/2023 tarihli raporda, Nakliye esnasında sigortalanabilir menfaatin, dava dışı sigortalı alıcı ... Elektronik'e ait olduğu, Davacımn sigortalının kanuni halefi sıfatıyla.

Sayın Mahkeme farklı kanaatte ise alacağı temlik alan sıfatıyla aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, 1. davalı ...'nin dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyan sıfatını ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, 2. davalı ... 'in dava konusu taşıma bakımından konişmento düzenlemiş olması sebebiyle taşıyan sıfatını haiz olduğu; bu sıfatla pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, Eşyanın zıya veya hasarı bildirilmiş ya da tespit ettirilmiş olmadığından,

taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunacağı, Ekspertiz raporu ile, TTK m. 1185/4 uyarınca oluşan karinelerin çürütülüp çürütülmediği, dolayısıyla zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebeple meydana geldiğine ilişkin ispat yükünün yerine getirilmiş sayılıp sayılamayacağı hususunda takdirin münhasıran Sayın Mahkeme"ye ait olduğu,

Zarar miktarı bakımından dosyada bulunan ekspertiz raporunda yapılan hesaplamanın esas alınıp alınmayacağı hususunda takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; bu hesaplama esas alındığı takdirde, ... Sigorta'nın talep edebileceği tutarın, 26.040,79 TL olacağı; bu miktar, taşıyanın sorumluluğunun üst sınırını aşmadığından, zararın tümünün karşılanması gerekeceğine ilişkin görüşlerini bildirmiştir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, .... İcra müdürlüğünün 2020/... E. Sayılı icra dosyası, ... Arabuluculuk büosunun 2021/... numaralı arabuluculuk dosyası, ... numaralı konişmento, poliçe, hasar dosyası, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde;

Davalı vekilince zamanaşımı- hak düşürücü süre itirazında bulunulmuş ise de dosyanın esasının taşımaya konu emtiaların taşıma sırasında hasar sonucu zayi olmasına ilişkin olduğundan zamanaşımı itirazının dosya kapsamında ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, TTK 1188 gereğince hak düşürücü süre itirazı yönünden denetlenmesi gerektiği, emtiaların alıcıya ne zaman teslim edildiği tarihin dosya kapsamından tespit edilemediği, buna karşın emtiaların gümrüğe geliş tarihinin 09.08.2019 , gümrük işlemlerinin tamamlanma tarihinin 28.08.2019 olduğu, davacının 13.07.2020 tarihinde icra takibine giriştiği görülmekle davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiş olup davalı vekilinin bu yöndeki itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin tahkim itirazında bulunulmuş ise de davalı vekilinin tahkim itirazını ispata yarar konişmentonun arka sayfalarının tercümesini yargılama sırasında ön inceleme duruşması sonrası 2. Celseye kadar kendisine verilen süre içinde sunamadığı ayrıca cevap dilekçesinde tahkim itirazında tahkim yerini belirtmemesi sebebiyle davalı vekilinin bu yöndeki itirazının reddine karar verilmiştir.

Dava halefiyete istinaden açılmış olup, davacının dava dışı sigortalıya ait emtiayı taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı ... nolu abonman nakliyat sigorta poliçesi altında 30.06.2019 - 30.06.2020 tarihleri arasına ilişkin olarak sigortaladığı, hasarın sigorta teminatı süresi içerisinde gerçekleştiği, taraflar arasındaki satış sözleşmesi incelendiğinde satışın FOB teslim şartı ile peşin olarak yapıldığının anlaşıldığı,

FOB tipi teslim şeklinde satıcı malları belirlenen tarihte ve yerde, alıcı tarafından temin edilen gemiye yüklediği ve malların geminin küpeştesini geçmesiyle birlikte hasar alıcıya intikal ettiği, navlun sözleşmesini akdetmek ve malları nakliye rizikolarına karşı sigortalatmanın alıcının sorumluluğunda olduğu somut olayda da sigortalının alıcı olduğu böylelikle hasara ve rizikoya katlanma yükümlülüğü alıcı olduğundan alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu anlaşılmış,

davacının 29.01.2020 tarihinde 26.040,79 TL sigortalıya ödemede bulunduğu anlaşıldığından davacının TTK 1472 gereğince sigortalının haklarına halef olduğu ve iş bu davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulu navlun faturasına göre; davaya konu emtiaların taşınması için davalı ... nakliyat firması navlun sözleşmesinin kurulduğu, dosyadaki konişmentodan da anlaşılacağı üzere bu davalıın aynı zamanda fiili taşıyanın acentesi olmakla birlikte navlun faturasını düzenlediği, böylelikle ... nin TTK nın 917 ve devamı maddeleri gereğince akdi taşıyan sıfatına haiz olup pasif husumet ehliyeti bulunduğu , diğer davalı ... nin ise konişmento düzenlemekle fiili taşıyan olduğu ve gümrük belgesi ve diğer belgelerden ... firmasının fiili taşıyanın aynı zamanda acentesi olduğundan, ... ya izafeten ... ye karşı TTK nın 105. Maddesi gereğince dava açılabileceği kanaatine varılmış ve tarafların pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesi ile dava dışı sigortalı ... San. ve Tic.A.Ş.' nin dava dışı satıcı ... Ltd./Çin firmasından 18.07.2019 tarihli ... nolu faturasına ve çeki listesine göre toplam 616 koli ve toplam tutarının 94.026,00$ bedelle FOB teslim şartı uyarınca hava nemlendirici cihazı aksamları satın aldığı, emtiaların Davalı ...

Ltd. firmasının ... nolu konşimentosu tahtında Çin Rongqı limanından ... nolu konteyner içinde in ... sefer ile ... gemisi ile Çin RONGQI limanından 19.07.2019 tarihinde hareketle İstanbul limanı geldiği, aktarma limanından emteanın ... gemisine yüklenerek İstanbul / ... limanına getirildiği, 09.08.2019 tarihinde gümrüğe geldiği, alıcının deposunda konteyner açıldığında 16 koli (1 koli:180 adet) 2.880 adet Power Board/güç kartı ve 5 koli (1000 adet ...Kablo olmak üzere toplam 21 koli emtianın ıslanarak hasar gördüğü tespit edilmesi üzere ekspertiz incelemesi talep edildiği, 07.11.2019 tarihli Ekspertiz Raporunda ;

toplam 16 koli (1 koli:180 adet) 2.880 adet.../güç kartı ve 5 koli (1000 adet ... /Kablo olmak üzere toplam 21 koli emtianın ıslanarak deforme olduğu, deforme olan koliler içindeki güç kartları üzerinde belirgin ıslaklık ve ıslaklığa bağlı oksitlenmelerin meydana geldiği ve bu hasarlar nedeniyle kullanım özelliğini kaybettiğinin belirtildiği,

raporun sonuç kısmında ıslanma sebebinin, tahliye sırasında konteyner içerisinde çekilmiş fotoğraflara istinaden taşıma sırasında yağan yağmur sularının yada su birikintisinin konteyner kapak altlarından sızarak konteyner tabanındaki istifin en alt sırasındaki ve kapak bölgesi yakınındaki emteanın bir kısmına sirayet etmesi sonucu oluştuğunun belirtildiği, buna karşın konişmento üzerinde ... kaydı yer aldığı , bu kayıt uyarınca, taşıma konusu eşyanın konteynere yüklenmesi, istifi, ambalajlanması, sabitlenmesi (lashing) ve sayımı işlemlerinin bizzat gönderen firma tarafından yapıldığı, ayrıca konişmento üzerinde CY CY kaydının yer aldığı,

bu kayıt uyarınca taşıyanın sorumluluğunun konteyner sahasından konteyner sahasına ilişkin olduğu, konişmentoda tahliye yerinin İstanbul olduğunun belirtildiği bu kayıt uyarınca taşıyanların sorumluluğunun İstanbul liman sahasında sona erdiği, dosyaya sunulu navlun faturasında 1 nolu davalı ... nin alıcının Gebzedeki tesisine kadar sorumluğunun devam ettiğini gösterir kaydın yer almadığı,

ayrıca dosya içerisinde konteynerdeki delinme hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemide görevliler tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına rastlanmadığı,

uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman ve acente görevlileri gerekse kaptanın gözetiminde güverte zabitleri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen fiziki hasarlar tespit edilip "EIR (Equipment Interchange Receipt And Damage Report)" olarak tanımlanan "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" işlendiği , ancak somut olayımızda böyle bir rapora/tutanağa dosya içeriğinde rastlanmadığı,

gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra konteynerin limandan çıkışı esnasında ve/veya kara nakliyesi için teslim alındığı esnada düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına da dosyada rastlanılmadığı, ıslaklığın deniz suyu mu yoksa tatlı su mu olduğunu gösteren gümüş nitrat testinin de yapılmadığı, dava konusu hasardan davalı tarafların sorumluluğunun bulunduğu uygun delililerle ispatlanamadığına kanaat getirilmiştir.

TTK.m. 1185/1 " Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." esasını getirmiştir.

İhbarın hiç veya süresinde yapılmaması halinde ortaya çıkacak hukuki sonuç 1185/4' de " Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." şeklinde hükme bağlanmıştır.

Dosya içeriğinde yer alan belgelerden, emtianın 08.09.2019 tarihinde gümrüğe geldiği, konteynerlerin gemiden tahliye edildiğinin tespit edilemediği, emtia hasarının ilk defa alıcının ... Gebzedeki tesislerinde 07.11.2019 tarihli tutanak ile tespit edildiğinin anlaşıldığı, bu tutanakta taşıyanın imzasının bulunmadığı görülmekle ihbar TTK.m.1185 hükmünde öngörülen sürenin geçmesinden sonra yapıldığı anlaşılmıştır.

Diğer bir anlatımla, geç ihbarın hukuki sonuçlarının ortaya çıkmasını gerektiren bir hal ortaya çıkmıştır.

Yukarıda da işaret edildiği gibi, geç ihbar halinde taşıyan lehine ; taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği karineleri doğmaktadır.Gerçekten TTK.m.1185/4 uyarınca geç yapılan bildirim sebebiyle, taşıyan lehine karineler doğmuştur.

Dosya içeriğinden hasarın denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, tahliye limanındaki liman ve gümrük yetkilileri tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tespit tutanağına rastlanmadığı buna karşılık maddi vakıa olarak emtianın ıslanmış olduğudur. Fakat hasarlanmanın taşımanın hangi safhasında gerçekleştiği tespit edilemediğinden davanın her iki davalı yönünden reddine karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır