İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/225 K.2021/433

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... Dış tic. A.Ş.

Ye ait emtiaların ... numaralı konşimento tahtında Türkiye'den Almanya'ya taşınması için "..." isimli gemiye hasarsız bir şekilde yüklendiğini, alıcı firma tarafından konteynerlerin açıldığını ve malların bozulduğunun fark edildiğini, alıcı firma tarafından hasar ilişkin hasar tutanağı düzenlendiğini, davalının dava konusu olayda "akdi taşıyan" olarak hareket ettiğini, davalının dava konusu hasardan sorumlu olduğunu, müvekkiline ödenen hasar bedelinin tahsili için ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak davalı tarafından itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davalının ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; milletlararası yetki itirazlarının bulunduğunu, taşımaya ilişkin konşimentonun yurt dışında düzenlendiğini, müvekkilin Türkiye deki acentesinin her hangi bir aracılıkta bulunmadığını, ÜÜT 1188 maddesi uyarınca taşıyana karşı hasar, ziya ve geç teslimden doğan har türlü dava ve talep hakkının 1 içinde yargı yoluna başvurulmaması hallinde hak düşününe uğrar hükmü doğrultusunda hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, mal faturasına göre sigortalının mal bedelini tam ve eksiksiz tahsil ettiğinin anlaşıldığını, yükün alıcısına fiilen teslimi ile ekspertiz talep tarihi arasında 2 ay geçtiğini,

bu arada yüklerin akıbeti hakkında bilgi bulunmadığını, usulüne uygun bir hasar ihbarının bulunmadığını beyanla öncelikle davanın konşimentoda bulunan milletlerarası yetki şartı nedeniyle yetki yönünden reddine, aksine kanaatin hasıl olması durumunda davanın hak düşürücü süre yönününden reddine ve her halükarda davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, Uyuşmazlığın konusunun; davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı icra takip dosyası incelendiğinde, alacaklı ... Sigorta A.Ş. Tarafından borçlu ... aleyhine 16/06/2020 tarihinde icra takibine başlandığı, borçluya ödeme emrinin 25/06/2020 tarihinde tebliği edildiği, borçlu tarafından 25/06/2020 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu, eldeki davanın ise, 28/05/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereği 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşmaları mümkündür.

Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilir. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekir.

Dosya kapsamından, davacı sigortalısı dava dışı ... Dış Ticaret AŞ'nin yurtdışına ihrac ettiği kek, bisküvi ürünlerinin ...

Limanından Almanya Bremerhaven Limanına davalı ... tarafından ... numaralı konşimento tahtında ... isimli gemi ile taşındığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun davalı ... tarafından imzalandığı, ...' nin Danimarka da mukim yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların Türkiye-Almanya taşımasının ifa edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı,

konişmentonun arka sayfasında taşıma şartaları 26. bölümünde yer alan yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara İngiliz Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Londra Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamına karşılık taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığından)

deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, konişmentonun arka sayfası 26. bölümüde bulunan yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacı sigorta şirketini bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır