İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/267 K.2022/590

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Sigorta AŞ,' nin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, Dava dışı sigortalı ... ... Ltd.

Şti.'ye ait emtianın Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, Müvekkilinin sigortalısına ait bilgisayar kasası, güç kaynağı, fan ve bilgisayar parçaları emtialarının, 25.08.2019 tarihli ... numaralı konşimento tahtında ... gemisine yüklenerek 012W sefer numarasıyla Çin'den Türkiye'ye taşındığını, emtialar tahliyesi esnasında konteyner içindeki 422 adet ürünün ve konteyner tabanının tamamen ıslak olduğu tespit edildiğini, hasar tutanağı düzenlendiğini, eksperlerce yapılan incelemeler neticesinde ... numaralı konteynerin içindeki emtianın ıslak ve hasarlı olarak tahliye edildiği,

konteyner tabanının tahliye esnasında tamamen ıslak olduğu tespit edildiğini, hasarlanmanın sebebi konteynerin ... dış sahada ıslak zemine bırakılması olduğunu, davalı ... tarafından navlun faturası düzenlenerek navlun ücreti bizzat tahsil edildiğini, bu sebeple ...

TTK md. 1138 ve Yargıtay içtihatları gereğince somut olaya konu taşımada "akdi taşıyan" olarak hareket etmiş olduğundan sorumluluğu söz konusu olduğunu, ayrıca ... davalı tarafından tahliye işlemleri de gerçekleştirildiğini, ... ...

İşletmeciliği tam tespit ve muayene hizmeti karşılığında fatura düzenlemiş olup, konu hasardan sorumlu olduğunu, Dava dışı sigortalının uğradığı zararın müvekkilince tazmin edilmiş olup müvekkilinin, 6102 Sayılı TTK'nın 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu, ayrıca ibraname de düzenlenmiş olup müvekkilinin "kanuni halef" sıfatının yanında TBK'nun 183. maddesi kapsamında "akdi halef' sıfatını da haiz olduğunu, taşıyanın hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğini hem de hasarın eşyanın kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini,

dolayısıyla TTK md. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğu söz konusu olduğunu beyan ederek; .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına Borçlular/Davalılar tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren Borçlular/Davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Nak. Ve Tic. A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinde rücu edilen hasara ilişkin ticari uyuşmazlıkla ilgili net anlaşılır bir açıklama ve bilgi bulunmadığını, rücu edilen taşımaya ilişkin "konteynerlerin içindeki emtianın ıslak ve hasarlı olarak tahliye edildiği" iddia edildiğini, bunun da eksper raporuna dayandırıldığını, fakat mahkemeye ve kendilerine tebliğ edilen bir eksper raporu bulunmadığını, rücu edilen hasar ile ilgi dava dilekçesinde bahsedilen "hasar belgesi"nin müvekkili firmaya ihbar edilmediğini ve dava dilekçesi ile de sunulmadığını beyan ederek;

dava dilekçesinin itilafın anlaşılır hale getirilmesini ve eklerinin tebliğ edilmesi ve davaya cevap hakkımızın saklı tutulmasını, davanın reddine karar verilmesini ve takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... İşlt. A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı sigorta şirketinin, TTK/855 (3) uyarınca rücu alacaklısı olarak bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğundan, rücu hakkı kayba uğradığını, Davacı sigortanın sigortalısı tarafından kendisine ihbarda bulunulduğunda, zararı ve rücu borçlusunu öğrenmiş durumda olduğunu, davacının zararı öğrenme tarihinin en kötü ihtimal ile sigortalısına ödeme yaptığı 29.11.2019 tarihi olduğu varsayılsa dahi; her halükarda davacı tarafından TTK 855 (3) hükmü uyarınca üç aylık sürede bildirimde bulunulamadığını, Davacı tarafından ....

İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasından müvekkili aleyhine yapılan icra takibinin 16.06.2020 tarihinde başlatılmış olduğu dikkate alındığında, davacının icra takibi yoluyla bildirim yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu ihtimalinde dahi, davacı sigorta zararı ve rücu borçlusunu öğrenme tarihi ile ve borçluya bildirim arasında üç aylık süreyi geçirdiğini, diğer bir deyişle davacının üç aylık süre içerisinde bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, Davacı tarafın halefiyet prensibi uyarınca sigortalısının haklarına halef olarak işbu davayı ikame ettiğini, dava dilekçesi ekinde bu sıfatını ispatlayacak belgeleri sunmadığını,

davacı tarafın halefiyet hükümleri uyarınca aktif dava ehliyetine sahip olduğunu ispatlayabilmesi için ödeme dekontu, poliçe, ibraname, temlik belgeleri vb. belgeleri dosyaya sunması gerektiğini, Müvekkili şirketin üstlenmiş olduğu liman hizmetleri kapsamında, davacı şirketin sigortalısına ait emtianın liman ardiyesinden sigortalıya teslimini gereği gibi yerine getirdiğini, Müvekkili Şirketin sahip olduğu Kalite Sistemleri uyarınca, tüm iş süreçleri detaylı ve sistemsel olarak tanımlanmış olup, kontrol ve denetime tabi olduğunu, farklı müşterileri ve birçok farklı yük grubu için hizmet vermekte olan müvekkili Şirkette,

ambar ve sahaya alınacak konteyner ve açık yüklerin geçici depolama yerlerine alınmasına ilişkin süreçler detaylı olarak belirlendiğini, hasarın yükün ıslanmasından kaynaklandığı iddia edilmekte olup, müvekkili tarafından verilen hizmet süresince yükün ıslanmasına sebebiyet verecek herhangi bir olay yaşanmadığını, davaya komu emtianın karayolu taşımasını gerçekleştirmek üzere sigortalının temsilcisi nezdinde teslim alınarak kara taşımasını gerçekleştirecek dava dışı ...

İşleri A.Ş.'ye ait araca yüklendiğini, talep konusu zararın emtianın ıslanmasından kaynaklandığı iddiasının kabulü halinde, bu zararın emtianın kara yoluyla taşınması esnasında meydana gelmiş olmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, Davacı tarafından icra takibi başlatılan ... İşleri A.Ş. itirazın iptali davasında dava dışı bırakıldığını beyan ederek; davanın reddine, yargılama ücretleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlularının ... Nak. Ve Tic. A.Ş., ...Logistics'e izafeten ... Nak. Ve Tic. A.Ş., ... ... İşlt. A.Ş. Ve ... İşleri A.Ş. Olduğu, 16/06/2020 tarihinde 2.776,40.USD (18.893,,68.TL) nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçlulara yukarıda yazıldığı sıra ile 19/06/2020, 22/06/2020, 01/07/2020 ve 03/07/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... vekilinin 06/07/2020 ve borçlu Ehil vekilinin 09/07/2020 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu, iş bu davanın 18/10/2021 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 02/06/2022 tarihli raporda, Davanın süresinde açıldığı, Davacının aktif husumet ehliyeti, 1 no'lu Davalı ile 2 no'lu Davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, Sigorta sözleşmesinin geçerli olduğu, Geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapıldığı, Zararın saklama sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanması itibariyle herhangi bir hasar ihbarının yapılmasına gerek bulunmadığı, 2 no'lu Davalının zarardan sorumlu olduğu, Dava konusu olaya ilişkin olarak ekspertiz raporunda hesaplanan hasar bedelinin cihazların ithalat bedeli üzerinden hesaplanmış olduğu ve bu nedenle cihaz bedeli hesaplamasının makul olduğu, Zarar bedelinin ise 2.776,40 USD olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.

Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi , cevap dilekçeleri , hasar dosyası , ödeme dekontu , ibrarname ,bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;

Dosyanın incelemesiyle hasarın 14.10.2019 tarihinde meydana geldiği , davacının 16.06.2020 tarihinde icra takibine giriştiği görülmekle TTK 1188 gereğince hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

2 no'lu Davacı ... ... İşletmeciliği, TTK m. 855 gereğince zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de ; TTK 855 maddesi TTK'nın "Taşıma İşleri"ne ilişkin Dördüncü Kitabında yer aldığı, TTK m. 852 uyarınca, "MADDE 852- (1) Deniz, demir ve hava yoluyla taşıma ile posta idaresine ilişkin özel hükümler saklıdır." Deniz yolu ile taşıma hususunda TTK 1188 maddesinde özel hüküm bulunduğu için TTK 855 maddesi maddesi gereğince zamanaşımı itirazı somut olayda değerlendirilmemiştir.

Davaya konu bilgisayar kasası ile güç kaynağı olan olan emtianın; ... nolu konşimento tahtında ... Limanından İstanbul Limanına taşındığı, yükün Yükleyicisi/Gönderenin ..., Alıcısı ve ihbar edilecek kişinin dava dışı sigortalı ... .... A.Ş. Kayıtlı olduğu, ... kaydıyla kaşelendiği görülmüştür.

Davacının dava dışı sigortalıya ait emtiayı taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı ... abonman numarası ile 04.09.2019 tarihinde sigortalandığı, hasarın sigorta teminatı süresi içerisinde gerçekleştiği , davacının 2776,40 USD hasar bedelini 29.11.2019 tarihinde sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 gereğince sigortalının haklarına halef olduğu ve iş davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu ,

1 no'lu Davalı ... Nak ve Tic A.Ş.nin freight forwarder olduğu navlun faturası düzenlenmesi sebebiyle TTK 1138 ve devamı maddeleri uyarınca akdi taşıyan, 2 no'lu Davalı ... ... İşletmeciliği A.Ş. tarafından dava dışı sigortalıya "konteyner muayene" ve "konteyner tam tespit" hizmetine ilişkin 14.10.2019 tarihli ve ... no'lu fatura kesildiği, yine bu davalı tarafından dava dışı sigortalıya "ithal dolu konteyner ardiye" ve "ithal dolu konteyner terminal" hizmetine ilişkin 14.10.2019 tarihli ve ... no'lu bir fatura daha kesildiği anlaşıldığından 2 nolu davalının da pasif husumet ehliyetinine haiz olduğu anlaşılmıştır.

Hasar bildiriminin süresinde yapılıp yapılmadığı bakımından yapılan değerlendirmede ; dosya muhteviyatında yer alan ... Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen Konteyner Açma-Kapama Tutanağının tarihinin 03.10.2019 olduğu, ... ... İşletmeciliği tarafından düzenlenen "Çıkış Kontrol Fişi" nin de bulunduğu buna karşın bu belgenin tarihinin ve içeriğinin okunaksız olduğu ayrıca dosya içinde 14.10.2019 tarihli tutanakta tır şoförünün imzasının bulunduğu görülmekle dava dışı sigortalının söz konusu malları 14.10.2019 tarihinde teslim aldığı kabul edilmiş, dava dışı sigortalı ... Bilgisayar adlı şirket 15.10.2019 tarihinde ... ... İşletmeciliği A.Ş.'ye hasarı ihbarında bulunduğundan TTK 1185 gereğince süresinde hasar bildiriminde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu zararın meydana gelmesinde 1 nolu Davalı ... Transportun sorumluluğu bulunmamaktadır zira dosya içerisindeki tüm bilgi ve belgelerden zararın 2 no'lu davalının hakimiyetindeyken meydana geldiği anlaşıldığı, 2 no'lu Davalı ile dava dışı sigortalı arasında taşıma sözleşmesi söz konusu olmamakla beraber, 2 no'lu Davalının "ardiye" faturası kesmiş olması itibariyle ardiyeci olduğu, eşya ilgilisi sıfatını haiz dava dışı sigortalı ...

Bilgisayar ile aralarında "saklama sözleşmesi" olduğu tespit edildiği, böylelikle 1 nolu davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş ,(kısa kararda bu hususun sehven yazılmadığı görülmekle sonradan tahsis şerhi yazılmıştır ) bilirkişi raporunda belirtilen ve davacı tarafından davadışı sigortalıya ödenen bedelin makul olması sebebiyle 2 nolu davalı ... aleyhine açılan davanın tam kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

TASHİH ŞERHİ

Mahkememizin 18/10/2022 tarihli duruşma tutanağının hüküm kısmında; davalılardan ... Nak. Ve Tic. A.Ş. Yönünden verilen hükmün duruşma tutanağına eksik yazıldığı anlaşılmakla, Hüküm kısmına " 3-Davalı ... Nak. Ve Tic. A.Ş. Yönünden açılan davanın REDDİNE," fıkrası yazılması suretiyle HMK 'nun 304.maddesi gereğince resen TASHİH olunur. 18/10/2022