İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/272 K.2022/580

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiline Nakliyat Emtia Abonman Poliçesi ile sigortalı emtianın ... adlı gemi ile Portekiz'e taşınmak üzere konteynere yüklenerek tam eksiksiz olarak teslim edildiği, ancak ... limanından kara yoluyla Barcelos'ta alıcının deposuna 07/05/2015 tarihinde ulaşan emtiaların tesliminde 4 paletinin ıslak olduğunun ve hasarın konteynerdeki delikten sızan sular sebebiyle meydana geldiğinin anlaşıldığı, hasar sonrasında yapılan ekspertiz incelemesi ile belirlenen hasar bedelinin sigortalısı ... A.Ş tarafından alıcısına ödendiği akabinde müvekkilince sigortalıya ödeme yapılarak haklarına halef olunduğunu belirterek sigortalıya ödenen 15.922,14 TL tazminatın davalıdan faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; süresinde yapılan bir bildirim olmadığı, davanın zamanaşımına uğradığı, hasarın meydana gelmesinde müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığından husumet yöneltilemeyeceği, davacının aktif husumetinin araştırılması gerektiği, ekspertiz raporunun kabul edilmediği, kara taşımasının müvekkilince yapılmadığı, hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin ortaya konulamadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Bilirkişi ... ile Uzakyol Kaptanı ... tarafından dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler gereğince hasar inceleme ve ihbarının TTK 'nın 1184/1185. Maddeleri gereğince yapılmadığı, dosyaya sunulan 21/05/2015 tarihli survey raporunun fotokopi olması ve usulüne uygun tercüme edilmemiş olması nedeni ile delil niteliği konusunda taktirin mahkemeye ait olduğu dolayısıyla taşıyanın malların konişmentoda yazılı olan halde teslim ettiği veya iddia edilen hasarın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabulü ile bu karinenin aksinin davacı tarafından ispat edilemediği , mahkemenin aksi kanaatte olması halinde zarar miktarının 15.922,13 TL olması gerekeceği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Bilirkişi ... tarafından dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, davacı sigorta şirketinin aktif husumet ehliyetinin ve davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu , taşımanın kombine taşıma sözleşmesine dayandığı, taşıma süreci sonucunda CMR taşıma senedine düşülen hasar kaydının bildirim yerine geçeceği ayrıca hasar bildirimine gerek olmadığı , düzenlenen ekspertiz raporu ve sunulan fotoğrafların konteynerin açıldığı sırada doğrudan taşıma sürecine ilişkin süresinde ve geçerli bir hasar tespitinin ve ihbarının bulunduğunun kabulü gerektiği , tespit edilen hasarın davalının akti sorumluluğunda limandan kapıya kombine taşıma sürecinde gerçekleştiğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.

Bilirkişi ... tarafından dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda, davalı firmanın pasif husumet ehliyetine sahip olduğu emtia hasarının deniz taşıması sırasında aktarma limanında konteynerin elleçlenmesi esnasında oluştuğu ve hasar miktarının 15.922,13 TL olup davalı tarafından ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi Mali Müşavir ...'tan aldırılan bilirkişi raporunda özetle. Dava dışı ... A.Ş. tarafından müşteriye satışı yapılan hasara uğrayan mallar dahil tüm mal bedellinin müşteriden tahsil edildiği ve meydana gelen hasar nedeniyle sigorta şirketinden tahsil etmiş olduğu hasar bedelinin tamamını yurtdışındaki müşterisine ödediği ve ...

A.Ş. nezdinde herhangi bir zararın oluşmadığı, müşteri ..., bedelini ödediği malların hasara uğrayan kısım hariç teslim aldığı, hasara uğrayan ksım için hasar bedeli tahsil etmesi nedeniyle herahngi bir zararının oluşmadığı ... sigortanın, nezdinde oluşan zararı, davalının sorumluluğu gerekçesiyle davalıya yansıtmaya çalıştığı, davalının sourumluluğuna ilişkin olarak dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelerin takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi Metalurji Müh. ..., Uzakyol Kaptanı ... ile Taşıma Uzmanı ...'tan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; tarafların davada husumet ehliyetlerinin bulunduğu, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelmiş olduğu, Davalının meydana gelen zarardan akdi taşıyan sıfatı ile sorumlu olduğu, 15.922,14 TL hasar bedelinin satış faturasına uygun ve kadri marufunda olduğu, hasarın fiili deniz taşıyanı tarafından bilindiği ve alıcının ortak surveye davet ettiği nazara alındığında TTK madde 1185 uyarınca ayrıca bir hasar ihbarına gerek olmadığı hasardan davalının sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tazmini istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı ... ve ... A.Ş. tarafından satışı yapılan 20 palet pamuk iplik emtiasının nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, alıcı firma deposunda 4 palet emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Mahkememizin 08/10/2018 tarih ve 2016/... Esas 2018/... Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, hükmün istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, 43. Hukuk Dairesi'nin 29/04/2021 tarih ve 2020/331 Esas 2021/573 Karar sayılı ilamı ile CIF satım şekli nedeniyle alıcının satım bedelini ödeyip ödemediği, davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiği belirtilerek hükmün kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporunda dava dışı sigortalının mal bedelinin tamamını tahsil ettiği ve sigorta şirketinden tahsil ettiği hasar bedelinin tamamını yurtdışındaki müşterisine ödediği belirtilmiştir. Sigortalının hasar bedelini alıcıya ödemiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen hasar nedeniyle zararının ve sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, buna göre davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmüştür.

TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda hasarın 08/05/2015 tarihinde tespit edildiği, davanın 12/04/2016 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Dava konusu taşıma ... sayılı konişmento tahtında yapılmış olup, konişmentoya göre sigortalının yükleten, Arkas Konteyner Taşımacılık ın fiili taşıyan olduğu, davalının navlun faturası düzenlediği görülmekle akdi taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dava konusu konişmentoda yükleme limanı Marport ve boşaltma limanı olarak .... Limanının gösterildiği, ayrıca bir varma yerinin gösterilmediği, navlun faturasında da aynı şeklide sadece yükleme ve boşaltma limanlarının belirtildiği, ayrıca bir varış adresine yer verilmediğinden davalının sadece deniz taşıması üstlendiği anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda fiili taşıyanın survey davetinde bulunması nedeniyle ayrıca bir hasar ihbarına gerek bulunmadığı belirtilmiş ise de survey davetinin 12/05/2015 tarihinde yapılmış olduğu, taşıyanın hasardan daha önce haberdar olduğuna dair bir belge bulunmadığı görülmektedir. Yükün gemiden 04/05/2015 tarihinde tahliye edildiği, 07/05/2015 tarihinde alıcı deposuna sevkedildiği anlaşılmaktadır.

Davacı taraf hasarın konteyner tavanındaki delik nedeniyle meydana geldiğini ileri sürmekte olup bu durum yükün tahliyesi ile tespit edilebileceğinden ihbar süresinin bu tarihten itibaren başlaması gerekmektedir. Dosyaya süresi içinde hasar ihbarı yapıldığına ilişkin bir belge sunulmadığı anlaşıldığından hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğini ispat yükü davacı taraftadır.

Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda konteynerin içinin boşaltılması için açıldığı esnada, 4 adet paletin tamamen ıslak olduğunu, Konteynerin tavanında 4 adet delik tespit edildiğini, Tahliye sonrasında Konteynerin kara yolu ile taşınması işlemi için düzenlenen CMR 1306 belgesine, bu hasarın not olarak yazıldığını, konteyner mührünün sağlam olduğunu, deliklerin oluşma sebebinin, konteynerin yükleme ve boşaltma ameliyeleri esnasında elleçleme makineleri tarafından yapıldığı kanaatinde olduğunun belirtildiği, ....... ... ... firması tarafından düzenlenen eksper raporunda ise.

Sörveyin 12 ve 14 mayıs 2015 tarihlerinde, ... limanı güney konteyner terminalinde ve alıcının tesislerinde yapıldığını, Konteynerin tavanında 4 adet delik tespit edildiğini, 4 adet palette istifli emtianın hasarlı olduğunu, hasarın sebebinin yapılan test sonucu tatlı su olduğunun anlaşıldığı, Konteynerin ... limanına hasarlı olarak indirildiği dikkate alındığında, hasarın yükleme veya aktarma limanın olan ... de elleçleme esnasında oluşabileceğini, tahliye öncesi ve tahliye esnasında, Leixos limanında sağanak yağmur yağdığından , tatlı suyun yani yağmur suyunun bu esnada sızabileceğinin belirtildiği,

07/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda ise dosyada bulunan fotoğraflar incelendiğinde, konteyner tavanındaki deliklerin, vurmaya bağlı küçük yırtıklar olduğu, elleçleme yapan ekipmanın kendisi veya taşıdığı bir konteyner, somut dava konusu konteynere şiddetle çarptığı, özellikle konteynerin köşesinin, düz saça vurması ile bu deliğin oluşabileceği, ... firmasının raporunda, geminin Leixos limanına varışında ve tahliyesinde şiddetli yağmur görüldüğü anlaşıldığından yağmurun bu deliklerden sızması sonucu yükün hasarlandığı belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre hasarın konteyner tavanındaki delikten su sızması nedeniyle meydana geldiği, ....... tarafından düzenlenen raporda konteynerın deniz aracından tavanında delikler bulunarak indirildiğinin, buna ilişkin konteyner indirme raporu bulunduğunun belirtildiği, yine konteynerın ...

Limanından .... bulunan alıcı tesisine taşınması için düzenlenen 1306 sayılı CMR belgesinde nakliyecinin çekince ve gözlemleri başlığı altında 4 paletin hasar gördüğünün ve 4 kolinin yırtılmış olduğunun belirtildiği, buna göre hasarın kara taşımasından önce, taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiği, davalı akdi taşıyanın TTK 1191 maddesi uyarınca sorumlu olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporlarında kadri maruf olduğu belirtilen hasar bedeli yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır