İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/284 K.2022/167

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... Taşımacılık İnşaat Ticaret ve Turizm Ltd. Şti.'ne ait oto lastiği emtiasının .../Çin'den İstanbul/Türkiye'ye nakliyesi işleminin ... Gemisi ile taşıyan sıfatıyla davalı ... ... Ticaret A,Ş. tarafından üstlenilmiş olduğunu, 1 nolu davalı ... ...

Ticaret A.Ş.'ne navlun faturalarını düzenleyen nakliyeci firma sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açılmış olduğunu, 2 nolu davalı ...izefeten ... ...

Ticaret A.Ş'ne ise konşimentoları düzenleyen taşıyıcı sıfatıyla dava açılmış olduğunu, sigortalıya ait emtianın taşındığı ...no lu konteynerin, yükleme limanından (...) çıktıktan sonra aktarma için bulunduğu Çin'in Nimgbo Limanında kaza geçirdiğini ve içerisinde bulunan 282 adet oto lastiğinde şekil bozukluğu, ovalleşme ve ezilmeler tespit edildiğini, emtialarda hasar meydana gelmiş olduğunu, ekspertiz raporu, hasarın oluş şekli, hasar hakkındaki saptamaların hasarın niteliği ve miktarı konusunda ayrıntılı bilgiler içerdiğini,

fatura ve yapılan tespitler gereğince 15.048,07 TL sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından tazmin edilmiş olup TTK ve poliçe hükümleri ile ihbarname gereğince halefiyet ve temli esasına göre sigortalının haklarım devralan müvekkilin TTK ilgili hükümleri gereğince davalıya rücu hakkı doğmuş olduğunu, davalıya müracaatta bulunmuş ancak sonuç alınamamış olduğunu buna ilişkin icra takibinin 03.04.20145 tarihinde başlatılmış olup, 1 no.lu davalı ... ... Ticaret A.Ş.

17.04.2015 tarihinde, 2 no.lu davalı ... izefeten ... ... Ticaret A.Ş.

17.04.2015 tarihinde borca itiraz etmiş oldukları, bu sebeple işbu davanın açılması gereğinin doğmuş olduğunu belirterek müvekkilin davalılardan olan 15.043,07 TL alacağına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ile, alacağın yasal faizi ile birlikte tahsiline, %20'den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine, 1136 sayılık Avukatlık Kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin adlarına hükmedilmesine karar verilmesini talep edilmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının, ... Taşımacılık İnşaat Ticaret ve Turizm Ltd.

Şti' ne ait olan emtiaların, denizyolu ile taşınması sırasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar bedelini rücuen talep ettiğini, ancak asıl taşıyan gemi maliki ve/veya fiili taşımayı gerçekleştiren ile onların sigorta şirketlerine rücu edilmesinin gerekmekte olduğunu, zira müvekkilinin Taşıma işleri Organizatörü olup denizyolu sevkiyatı ile sigortalının mallarının taşınması organizasyonunu gerçekleştirmiş olduğunu, emtiaları asıl taşıyan armatörün ise ...

Denizcilik A.Ş.'ye ve onun sigorta şirketine rücu edilmesi gerektiğini, işbu nedenlerle de davanın ... Denizcilik A.Ş.'ye ihbar edilmesini talep ettiklerini, TTK.

Md. 1182 gereğince ambalajın yetersizliği ve denizyolu ile sevkiyatına uygun olmaması durumlarında taşıyanın kusursuzluğunun esas olduğunu, yükleme tarihi, hasar tarihi, vanş tarihi, gemi ve konşimento bilgileri konusunda ekspertiz raporunda yer alan bilgiler ile müvekkilin düzenlediği faturada yer alan bilgilerin çelişkili olduğunu, aynı şekilde rizikonun yani hasar tarihinin, poliçe suresi içinde gerçekleştiği hususunun da tartışmalı olduğunu, hasarın hangi aşamada ve neden kaynaklandığının da belirsiz olduğunu, müvekkilin, tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermiş olduğunu,

aksi düşünülse dahi ekspertiz raporunda hasarlı emtiaların sovtaj değerinin 25.552,00 TL olduğu belirtildiği halde söz konusu bedelin mahsup edilmediğinin aşikar olduğunu, yine aksi düşünülse dahi maddi hasarın tespitinin, TTK. Md. 1186 gereğince yapılması gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle ... Denizcilik A.Ş'ye davanın ihbarına, davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde 2015/572 Esas 2019/91 Karar sayılı karar ile, 26/02/2019 tarihinde Davanın Kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin 21/05/2021 tarihli 2019/1598 Esas ... Karar sayılı ilamı ile kararın kaldırılarak dosyanın mahkememize geldiği ve eldeki esası aldığı anlaşılmıştır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin 21/05/2021 tarihli 2019/1598 Esas ... Karar sayılı ilamında. Mahkemece yapılacak iş, hasarlı emtiaya ilişkin sovtaj bedelinin duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, davacının veya sigortalısının sovtaj bedeli olarak ne kadar aldıklarına ilişkin belgenin getirtilmesi ile teklif edilen en yüksek sovtaj bedeli ile fiilen tahsil edilen sovtaj bedeli arasında fark bulunması halinde bunun nedeni araştırılarak,

teklif edilen en yüksek sovtaj bedelinin indirilmesi gerekip gerekmediği konusunda gerekçe belirtilmek suretiyle oluşacak sonuca göre karar vermek iken herhangi bir gerekçe gösterilmeden ve sovtaj bedeline ilişkin belgeler getirtilmeden davacının beyanı doğrultusunda sovtaj bedelinin indirilmesinin hatalı olduğunu, 6100 sayılı HMK’nin 353/1-a-6. maddesinde,

tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususunun davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayıldığını, tarafların davada ileri sürdükleri iddia ve savunmalarının bir kısmının hiç bir şekilde değerlendirilmemiş olması halininde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, sonuç itibariyle;

ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın giderilmesi için gerekli ve esasa etkili olan delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK' nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkememizce BAM kararı öncesi aldırılan 14/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı sigorta şirketinin kanuni halef sıfatıyla dava açtığı, sigorta poliçesi örneğinin dosyaya ibraz edilmemesine rağmen, dosya içeriğindeki diğer belgelerden sigorta sözleşmesinin var olduğu neticesine ulaşılabildiği ancak nihai takdirin mahkememize ait olduğu, davacının yük zararına ilişkin ödeme yaptığı, dosya içeriğinde yer alan mutabakatname ve tazminat makbuzu ile ödemenin belgelendiği, davalı ...

Dtş Ticaret A.Ş.' nin taşıma işini üstlendiğinin anlaşıldığı, yük zararının taşıyanın sorumluluğuna ilişkin zaman diliminde gerçekleştiği, tazminat talebine konu olan olayda, oto lastiği emtiasının içinde bulunduğu ...no.lu konteynerın, Çin'in ...

Limanından ... adlı gemiye yüklenerek, Çin'in Ningbo Limanına getirildiği ve burada söz konusu konteynerin düşmeye bağlı olarak ezildiği ve deformasyona uğramış olduğu, saç malzemeden mamül konteyner gövdesinde meydana gelen ezilmeye bağlı göçüklerin konteynerın hacmini daralttığı ve meydana gelen bu daralmanın konteyner içinde dökme şeklinde istiflenmiş olan oto lastiklerini sıkıştırarak şekillerini deforme ettiği, yırtılan konteyner sacının da bazı lastikleri keserek yırttığı,

söz konusu hasar gören konteynerın içerisindeki lastiklerin ... no.lu 40'lık konteynere 05.09.2014 tarihinde aktarılmasına kadar geçen süreçte oto lastiklerindeki deformasyonun kalıcı hale geldiğinin anlaşıldığı, zarar miktarının sovtaj bedeli hariç toplam maliyet tutarının. 11.366,57 USD + 1635,82 USD = 13.002,39 USD olarak hesaplandığı belirtilmiştir.

Yine mahkememizce BAM kararı öncesi aldırılan 25/12/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

Kök raporda da belirtildiği gibi, 1 numaralı davalının somut taşıma bakımından taşımanın yapılmasını üstlendiği ve 2 taşıyan " sıfatına sahip olduğu, deniz yolu ile yapılan taşımalarda yük zıya veya hasarı söz konusu olduğunda, yükle ilgili veya onun halefi taşıyan aleyhine dava açmak zorunda olduğu, diğer bir anlatımla, pasif husumet ehliyetine sahip olan kişinin taşıyan olduğu ve somut olayda taşıyan 1 numaralı davalının olduğu, 2 numaralı davalının taşımayı fiilen gerçekleştiren fiili taşıyandır olduğu, denizyoluyla yük taşımasının gerçekleştirilmesi,

kısmen veya tamamen bir fiili taşıyana bırakıldığı takdirde, taşıyanın, navlun sözleşmesi hükümlerine göre böyle bir bırakma hakkına sahip olup olmadığı dikkate alınmaksızın, taşımanın tamamından sorumlu kalmaya devam ettiği, taşıyanın, fiili taşıyanın ve onun taşıma borcunun, ifasında kullandığı ve görevi ve yetkisi sınırı içinde hareket eden adamlarının fiil ve ihmallerinden de Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre sorumlu olduğu,

bu itibarla, denizyoluyla yük taşıması fiili taşıyan tarafından gerçekleştirildiği takdirde, uğranılan yük zararlarından taşıyanın sorumlu olmaya devam edeceği, öte yandan TTK m. 1191/2 hükmüne göre, taşıyanın sorumluluğuna ilişkin hükümlerin fiili taşıyanın bizzat gerçekleştirdiği taşımadan sorumluluğu hakkında da geçerli olduğundan fiili taşıyanın, bizzat gerçekleştirdiği taşımadan kaynaklanan yük zararlarından sorumlu tutulacağı, ayrıca taşıyanın ve fiili taşıyanın ayın zarardan sorumlu tutulmaları halinde müteselsil sorumluluk esası uygulama alanı bulacağı,

dava konusu yük taşımasından kaynaklanan zararlardan davalılar taşıyan ve fiili taşıyanın müteselsilen sorumlu olduğu, toplam maliyet tutarının belirlenmesinde "somut olarak gerçekleştirilmiş sovtaj ödemesi" ile sigortacı tarafından yapılan ödemenin esas alınmasına yönelik itiraz bakımından, takdirin mahkemeye ait olduğu, heyetin kök raporun hazırlanmasında sovtaj bedeli olarak, teklif edilen en yüksek bedeli esas alarak hesap yaptığını belirtmiştir.

Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.

Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.

Açılan davanın itirazın iptali davası olup mahkememizin alacak davalarından farklı olmak üzere icra dosyası tarafları ile bağlı olması karşısında ... vekilinin mahkememizin 19/09/2017 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararına yapmış olduğu itirazın kabulü ile ara karardan dönülmesine, ... Denizcilik'in talep doğrultusunda ihbar olunan olarak davaya kabulüne karar verilmiştir.

Her ne kadar davalı ... vekilince TTK 1188/3 madde ve fıkrası gereğince hak düşürücü süre itirazında bulunulmuş ise de konteynerin 22/10/2014 tarihinde kamyona yüklenerek sigortalı firmanın İstanbul/Bağcılar'daki deposuna taşındığı ve buraya boşaltıldığı, icra takip tarihinin ise 30/03/2015 tarihi olduğu bu sebeple davanın süresinde açıldığı, TTK madde 1188/3'ün 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra açılan davalar için düzenlendiği anlaşılmakla hak düşürücü süre itirazının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm deliller ile objektif, bilimsel verilere dayanıp dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelendiğinde; sigortalı ... Taşımacılık İnşaat Ticaret ve Turizm Ltd.

Şti. tarafından, Belçika'da yerleşik ... isimli firmadan 22.07.2014 tarih ... no.lu fatura kapsamında 6.490 adet değişik ebatlarda oto lastiğinin 186.790,20 USD bedelle F0B ... olarak satın alındığı ve yapılan taşıma esnasında emtianın hasarlandığı iddiasıyla açılan davada, tarafların husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede, davanın halefiyete müsteniden açıldığı ve davacının yaptığı ödeme dolayısıyla aktif husumet ehliyetine hak kazandığı, davalı ... ...

Dış Ticaret A.Ş.' nin de dosyaya sunulan faturası uyarınca, taşımayı üstlendiği ve ... ile anlaşarak taşımanın yapılmasını sağladığı dolayısıyla davalıların pasif husumet ehliyetine sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Dosyaya sunulan ... Ltd.

Şti. tarafından düzenlenmiş 14.11.2014 tarihli ekspertiz raporu incelendiğinde, ekspertiz çalışmasının eksper tarafından fiilen alıcının deposuna gidilmek suretiyle yerinde yapıldığının anlaşıldığı, ekspertiz raporunda, yola çıkan geminin Çin'in Ningbo Limanı' na uğradığı ve konteynerlerin başka bir gemiye aktarılmak üzere limana tahliye edildiğinin ve bu limanda ... no.lu konteynerin bir kaza geçirdiği ve içindeki oto lastikleri ile birlikte hasar görmüş olduğunun bildirildiği, hasarın tam olarak hangi tarihte ve nasıl meydana geldiğine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı,

dosyaya sunulmuş olan Survey Raporundan söz konusu konteynerin Ningbo Limanında düştüğünün anlaşıldığı, olay sonrasında söz konusu konteyner içinde bulunan emtianın Ningbo Limanında hasarlı ...-0 no.lu konteynerden boşaltılarak ... no.lu 40'lık konteynere 05.09.2014 tarihinde aktarıldığı, aktarım sonrasında ... no.lu konteynerin, başka bir gemiye yüklenerek 03.07.2014 tarih ve ... no.lu konşimento tahtında, 14.10.2014 tarih ve ... no.lu navlun faturası ile İstanbul'a sevk edildiği, gümrük işlemleri sonrası konteynerin, 22.10.2014 tarihinde limandan kamyona yüklenerek sigortalı firmanın İstanbul/Bağcılar'daki deposuna taşındığı,

neticeten dosyaya sunulmuş olan belgeler, ekspertiz raporu ve raporda mevcut fotoğrafların incelenmesinden; bahse konu oto lastiği emtiasının içinde bulunduğu konteynerin, Çin'in ...

Limanından ... adlı gemiye yüklenerek, Çin'in Ningbo Limanına getirildiği ve burada söz konusu konteynerin düşmeye bağlı olarak ezildiği ve deformasyona uğramış olduğu, saç malzemeden mamül konteyner gövdesinde meydana gelen ezilmeye bağlı göçüklerin konteynerin hacmini daralttığı ve meydana gelen bu daralmanın konteyner içinde dökme şeklinde istiflenmiş olan oto lastiklerini sıkıştırarak şekillerini deforme ettiği, yırtılan konteyner sacının da bazı lastikleri keserek yırttığı,

söz konusu hasar gören konteynerin içerisindeki lastiklerin ... no.lu 40'1ık konteynere 05.09.2014 tarihinde aktarılmasına kadar geçen süreçte oto lastiklerinde ki deformasyonun kalıcı hale gelmiş olduğu dolayısıyla zararın taşıyanın sorumlu olduğu zaman dilimi içerisinde gerçekleştiği ve davalıların zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin 21/05/2021 tarihli 2019/1598 Esas ...

Karar sayılı ilamında belirtilen hususlar doğrultusunda, dava dışı sigortalıya müzekkere yazılarak uyuşmazlığa konu emtia sovtaj bedelinin tahsiline ilişkin kayıtların celbi talep edilmiş ayrıca 25.552 TL sovtaj teklifinin neden kabul edilmediği ve daha düşük bedelle satış yapılmasının nedenleri hususunda beyan ve delillerini ibraz etmek üzere davacı vekiline 2 hafta kesin süre verilmiştir.

Davacı delillerin arasında bulunan ekspertiz raporunda eksperin yürüttüğü sovtaj çalışmaları neticesinde, en yüksek teklifin 25.552 TL ile dava dışı ... Firması tarafından verildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından sovvtaj ödemesine ilişkin ödeme belgesine göre ise fiili ödemenin 13.500 TL olduğu görülmüştür.

Davacı vekilince mahkeme ara kararımız doğrultusunda yapılan açıklama ile, müvekkili sigorta şirketine iletilen teklifler ile ekspertiz raporunda yer alan listenin aynı olmadığı bu nedenle raporda belirtilen en yüksek sovtaj teklifinin kabul edilmediği açıklanmıştır.

Ancak ekspertiz raporunun bizzat davacı sigorta şirketi tarafından atanan eksper tarafından düzenlenmiş olması, ekspertiz raporunun davacı delili olması ve raporda belirtildiği ggibi davacı vekilinhce de kabul edildiği üzere, sovtaj organizasyonunun davacı sigorta şirketine bırakılmış olması hususları mahkemece değerlendirildiğinde, davacı vekilinin bu konudaki beyanları yerinde görülmemiştir.

Zira, sigorta şirketi olan davacının mesleğinin gereği olarak, sovtaj çalışmaları konusunda gerekli asgari özeni göstermiş olması durumunda dahi, ekspertiz raporunda belirtilen en yüksek teklif bilgisine uluşabileceği göz önüne alınarak, bunun yansımasına davalının katlanması mahkemece hakkaniyete uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, kadri marufundaki yapılan hasar ödemesinin 27.462,36 TL olduğu, ... Firması tarafından yapılan sovtaj teklifinin 25.552 TL olması nedeniyle davacının rücuya tabi alacağın 1.910,36 TL (27.462,36 TL -25.552,00 TL) olması gerekeceği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

05/04/2022 Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır