İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/304 K.2023/83

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı taşıtan ... AŞ. tarafından gönderilen taşıma talimatı uyarınca tanzim olunan ve diğer davatı ..

ŞTİ. olarak yer aldığını, müvekkili şirketin acenteliğini yaptığı armatör ... tarafından tanzim olunan ... nolu konşimento kapsamında, ... nolu bir adet ... muhteviyatı emtia ..., ...’daki ... deniz yolu ile tam ve eksiksiz olarak taşındığını, söz konusu taşımalara ilişkin deniz ihracat navlunu ve sair giderlere ilişkin faturalar davalılardan ... A.Ş adına tanzim olunduuğunu ve ödendiğini, dolayısıyla burada taşıma sözleşmesi davalı...

A.Ş ile kurulmuş olup, bu kapsamda davalı... A.Ş bu taşımada taşıtan sıfatına sahip olduğunu, iş bu dava konusu alacaktan dava konusu konşimentoda ... olarak yer alan davalı ... Şti. ile taşıma talimatını veren ve taşıtan sıfatına satııp diğer davalı ...

A.Ş müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, söz konusu konteyner muhteviyatı yükler, tam ve sağlam olarak varma limanına tahliye edilmiş ancak konşimento üzerinde gösterilen alıcısı tarafından teslim alındığını, taşımanın dayanağı olan konşimento hükümleri ve TTK madde 1207 ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca malların alıcısı tarafından teslim alınmaması halinde oluşacak masraflardan taşıtanın-yükleyicinin sorumlu olacağı kabul edilmiş olduğundan, müvekkil şirketin dava konusu alacaklarından davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu,

müvekkil şirketin acenteliğini yaptığı armatör ...tarafından tanzim olunan ... nolu konşimento kapsamında gerçekleştirilen taşımada anılan ... nolu bir adet ... konteyner muhteviyatı emtiaların alıcısı tarafından teslim alınmaması nedeniyle taşımaya konu anılan konteyner, dolu bir şekilde tahliye limanında kaldığını ve konteynerin bu şekilde dolu olarak limanda beklediği sürede müvekkil şirketin 28.992.00-USD demuraj alacağı oluştuğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

1 nolu davalı ... Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının talepleri zaman aşımına uğradığını, öncelikle davanın zaman aşımı nedeni ile reddi gerektiğini, müvekkilinin ... Navlun Ödemesi ile anlaşmış olduğundan müvekkilin sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin üretmiş olduğu aliminyumun satışı hususunda ... ile anlaşmış ve malın satış bedelinin müvekkiline ödendiğini, akabinde ise müvekkil emtianın alıcıya nakliyesi ve teslimi için taşıma acentesi olan ... Hizm.

A.Ş. ile sözleşme yaptığını, müvekkilinin kendi üzerine düşen yükümlülük ve sorumluluklarını eksiksiz olarak yerine getirdiğini ve malı zamanında eksiksiz olarak diğer davalı ... Hizm. A.Ş.' ye teslim ettiğini, dolayısıyla emtianın alıcı tarafından teslim alınmaması sebebiyle müvekkili yönünde sorumluluğuna gidilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2 nolu davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ticaret merkezi, ...'de olduğundan ... İcra Müdürlükleri yetkili olmadığını, yetkili icra müdürlüklerinin İstanbul Anadolu İcra Müdürlükleri olduğunu müvekkilinin somut olayda taşıma ilişkisinin de aktif ne de pasif tarafında olmadığını, müvekkiline pasif husumet yöneltilemeyeceğini, davacı tarafından müvekkilinden herhangi bir talepte bulunulamayacağını, müvekkilinin sorumlu tutulabileceği hiçbir sebebin de mevcut olmadığını, davacının talepleri yönünden müşterek ve müteselsil sorumluluğun söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle. Davacı ile davalı arasındaki yazışmalardan ve dosyaya sunulan diğer konşimento ve belgelerden taraflar arasında bir navlun sözleşmesi kurulduğunun kabul edilebileceği; buna göre 1 nolu davalı ... Şti.'nin gönderen/yükleten olarak 2 nolu davalı ...

Hizmetleri A.Ş.'nin taşıtan sıfatına sahip olduğu; davacının ise taşıyan olarak hareket ettiği, dava dışı gönderilenin eşyayı teslim almak için konişmento sunarak ve yük teslim belgesi düzenleterek eşyayı teslim alma iktidarına sahip olmadığı tespit edildiğinden demuraj alacağının borçlusunun davalı taşıtan olduğunun kabul edilmesinin gerektiği, davalı ... Ltd.

Şti'nin , taşımaya konu konşimentoda Shipper (gönderen/yükleten) olarak yer almakta olduğu , varış limanında alıcısının malları teslim almadığı için dava konusu alacaklardan sorumlu olup olmadığının ise sayın mahkemece hukuken değerlendirilmesi gereken bir husus olduğu, konteyner tahsis süresinin belirlenmesi ve demuraj hesabının yapılması için esas alınacak varış bildiriminin yapıldığı tarihin dosya kapsamında tespit edilemediği;

bununla birlikte konşimentonun arka sayfasındaki şartlar dikkate alınarak sayın mahkemece davacı demuraj alacağının 10.08.2019 tarihinden başlatabileceğine hükmedilmesi durumunda davaya konu taşımada davacı şirketin 28.992-USD tutarında demuraj alacağının mevcut olduğu belirtilmiştir.

Davacının mukim bulunduğu ... ile ... arasında mütekabiliyet bulunduğundan MÖHUK 48. Maddesi uyarınca yabancılık teminatı alınmadan yargılamaya devam olunmuştur.

Dava; alıcısı tarafından teslim alınmayan yük nedeniyle meydana gelen konteyner demuraj ücreti alacağının tahsili isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacı tarafından demuraj ücreti alacağının tahsili için davalılar aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.

Davalı taraf cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır. Kural olarak demuraj ücreti alacağı, konteynerın boş olarak teslimi tarihinde muaccel hale gelip zamanaşımı da bu tarihte başlatmaktadır. Dava konusu konteynerın dolu olarak limanda beklediği anlaşıldığından davalının zamanaşımı defi yerinde görülmemiştir.

Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen ... sayılı konişmento tahtında ... sayılı konteyner muhtevası emtianın ... taşındığı, yükün alıcısı tarafından teslim alınmadığı, davacının bu nedenle meydana gelen demuraj ücretini talep ettiği anlaşılmaktadır. Davaya konu konişmentonun davacı adına düzenlendiği , buna göre davacının fiili taşıyan konumunda olduğu ve demuraj ücretini yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu konişmentoda davalı ... in yükleten konumunda olduğu, navlun faturasının fiili taşıyan tarafından davalı ... adına düzenlendiği, taşıma rezervasyonunun yine ... tarafından yapıldığı görülmektedir. Buna göre davalı ... in taşıtan , fiili taşıyanın düzenlediği konişmentoya taraf olan davalı ...'in ise asıl taşıtan konumunda olduğu, buna göre davalıların pasif husumet ehliyetini haiz oldukları görülmektedir.

Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup, TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti navlunun teferruatı niteliğinde olduğundan taşıtan gönderilenin yükü teslim almaması nedeniyle meydana gelen demuraj ücretinden sorumludur.

Dava konusu konişmentonun ön yüzünde taşıyan tarifesine atıfta bulunulduğu, konişmentonun arka sayfasında da tarifeye ne şekilde ulaşılacağının belirtildiği görülmektedir. Davalı taraf varış ihbarı yapılmadığı ileri sürmüş ise de gerek konişmentonun ön yüzünde , gerekse de arka sayfada yer alan 20. Maddede taşıyanın varışa ilişkin bildirimde bulunmak zorunda olmadığı belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre davalıların oluşan demuraj ücretinden sorumlu oldukları kabul edilmiştir.

Dosyaya sunulan konteyner hareketlerine göre konteynerin varış limanı, (...) dolu tahliyesi 10.08.2019 tarihinde gerçekleşmiştir. Davacı vekili olay tarihinde dava konusu taşımanın yapıldığı hatta ilişkin, fiili taşıyanın web sitesinde yayınlanan demuraj tarifesini sunmuştur.

Bilirkişi raporunda taşımaya ilişkin konişmentonun arka sayfasında yer alan kayıtlarla birlikte dosyaya sunulan demuraj tarifesinin mutad olduğu belirtilerek ... nolu 1 adet ... konteyner için demuraj 10.08.2019 ile 16.08.2019 arası 7 gün free time (serbest zaman) itibaren davacının talep ettiği 09/07/2020 tarihine kadar 28.992,00 USD demuraj bedeli oluştuğu belirtilmiştir.

Açıklanan nedenlerle dava gönderilenin yükü teslim almaması nedeniyle meydana gelen demuraj ücretinden davalıların sorumlu olduğu, davacının kendi tarifesine göre 28.992,00 USD olarak hesaplanan demuraj ücretini talep edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır