İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/381 K.2021/486

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... A.Ş. tarafından ... numaralı ... ile sigortalanan sigortalı .... A.Ş. Firmasının, ... ...San. Tic.

A.Ş firmasından 19.11.2018 tarih ve ... nolu Emtia Faturası ve Çeki Listesi muhteviyatı 1 set / 2 kap, brüt 5.100,00 kg hidrolik çeneli PC kontrollü universal çekme basma eğilme test cihazı satın aldığını, emtia 01.01.2019 tarihinde ... no.lu konteynere yüklenerek ..., Türkiye'den ..., Irak limanına ... isimli gemi ile sevk edildiğini, konteyner 20.04.2019 tarihinde varma limanından alıcının deposuna taşınmak üzere tıra yüklendiğini ve emtia 22.04.2019 tarihinde konteynerden alıcıya teslim edildiğini, teslimat sonrası tahliye esnasında emtia üzerinde ıslaklık, yoğun pas ve ahşap kasaların üzerinde küf tespit edildiğini,

tahliye esnasında tespit edilen hasar ile ilgili alıcı firma survey raporu'nda emtiaların ıslanma nedeniyle paslandığı, ekipman duvarında, açık deliklerde ve makinenin yan duvarında ıslaklık ile korozyon bulgusu olduğu, elektronik cihazların kontrol ünitesinde bulunan ıslaklıktan etkilendiği ve bu nedenle kullanılamaz hale geldiği tespit edildiğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak toplam 98.000,00 USD sigortalı zararı, müvekkili şirket tarafından ödenmek suretiyle tazmin edilmiş olup TTK ve poliçe hükümleri, banka ödeme dekontu ve ibraname mutabakatname ve tazminat makbuzu,

halefiyet kuralları ve sigortalının temlik talebi gereğince TBK ilgili hükümleri temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralan müvekkilin TTK madde 1472 ve ilgili konvansiyon hükümleri ile davalılara rücu hakkı doğduğunu, dava dışı sigortalının ibraname mutabakatname ve tazminat makbuzu ile toplam 98.000,00 USD zararını müvekkilinden tazmin ettiğini ve bu miktar için tüm haklarını temlik ettiğini beyan ettiğini, müvekkili davacı sigorta şirketinin ödediği riziko bedelini, halefiyet ilkesi dışında alacağın temliki hükümlerine göre davalılardan rücuen talep hakkı bulunduğunu, dava konusu ...'de görüldüğü gibi taşıma davalı ...

Ltd. Şti. sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, davalı ... Ltd. Şti.'ye ... ve navlun faturasını düzenleyen taşıyan/forwarder sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, konteyner, varma limanından alıcının deposuna taşınmak üzere dahili nakliye aracına yüklendiğini ve alıcıya teslim edildiğini, dava dilekçesindeki 2, 3 ve 4 No.lu davalılara ...

İçi Dahili Nakliye Teslimat Belgesi'ne istinaden taşıyan sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, hasarın tespitine müteakip, davalı ...Şirketine karşı 24.04.2019 tarihinde İhtarname gönderildiğini, yükleme sırasında emtianın tam ve sağlam durumda yüklendiğini, taşıyanın, sözleşmeden doğan taşıma borcunu hiç veya gereği gibi ifa etmezse meydana gelen zararlardan sorumlu olduğunu, davalıların tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermeyerek emtianın paslanmasına neden olduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin emtialar konteynerlere tam ve sağlam yüklendiğini fakat taşıma esnasında emtialarda hasar meydana geldiğini,

somut olayda ise dosyaya sunulan belgeler ve ekspertiz raporundaki tespitler dolayısıyla hasarın, mevzuatta taşıyanın sorumlu olduğu belirtilen zaman dilimi içerisinde meydana geldiğinin taraflarınca ispatlanmış durumda olduğunu, dava konusu taşımalara ilişkin meydana gelen sigortalı zararının rücuen tahsili amacıyla icra takibinin ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyası ile 29.07.2019 tarihinde başlatıldığını, davalı ...Şirketinin 29.09.2020, diğer davalıların ise 23.09.2020 tarihinde borca itiraz ettiklerini, davalıların itirazına müteakip, 12.11.2020 tarihinde icra dosyası ve tüm fer'ileri için arabuluculuk başvurusu yapıldığını ve 09.12.2020 tarihinde anlaşmama ile sonuçlandığını beyanla fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile davanın kabulüne, müvekkilinin davalılardan olan 99.176,00 USD alacağına ilişkin ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazların iptali ile takibin USD üzerinden devamına, dava dışı sigortalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kamu banka USD faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan %20 den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin lehe hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... and ... İth. İhr. Tic ve Nak. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafından dilekçesinde belirtilen ... numaralı ... Poliçesi dosyaya sunulmadığını, dolayısıyla söz konusu sigorta poliçesinin dava konusu taşımayı ve taşıma sözleşmesinin taraflarını kapsayıp kapsamadığını, hasar ödemesinin poliçeye uygun olarak yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığını, öncelikle bu yönden davacının aktif husumet ehliyetine itiraz edilmesi gerektiğini, müvekkili ... ....

Tic. ve Nak.

A.Ş.'nin ne taşıyan sıfatı ile asaleten ne de ... ...'ya ... dava konusu taşıma ile hiç bir ilgisinin olmadığını, Dava dilekçesinde bu şirkete husumet yöneltilmesinin dayanağı da davacı tarafından belirtilmemiş olup, müvekkili firma ile uyuşmazlık konusuna ilişkin bağlantının kurulması ve ne için husumetin yöneltildiğinin açıklanması gerektiğini, hem kendi adına hem de ...'e ... husumet yöneltilemeyeceği için müvekkili firma yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddini talep ettiklerini, davacı tarafından dava dilekçesinde emtianın konteynırdan tahliyesi sırasında ahşap kasaların üzerinde küf,

emtia üzerinde ıslaklık ve yoğun paslanma tespit edildiği, emtianın kullanılamaz hale geldiği, taşıyıcıya sağlam durumda teslim edilmiş olan emtianın alıcısına hasarlı olarak teslim edilmiş olması sebebiyle davalıların taşıyan sıfatıyla sorumlu oldukları ileri sürülmüş ise de, müvekkili firma davaya konu uyuşmazlıkta taşıyan sıfatına haiz olduğunu, müvekkili firmanın ne sıfatla süreçte yer aldığını ve sorumluluğunun izah edilemediğini, müvekkili firma ile bağlantısının ispat edilmediğini, İİK'nun 67. Maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olduğuna hükmedilmesinin yanı sıra,

alacağın likit ve belirlenebilir olması gerektiğini beyanla öncelikle aktif ve pasif husumet ehliyetine ilişkin usuli itirazlarının incelenerek davanın esasına girilmeden davanın reddine karar verilmesini, haksız davanın esastan reddi ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere uygun bir tazminatın davacıdan tahsiline, yargılama giderleri ve lehe hükmedilecek vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... ... ... ..., A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava dilekçesinde sözü edilen ... numaralı ...

Poliçesi dosyaya sunulmadığını, sigorta poliçesi sunulmadığı için söz konusu sigorta poliçesinin dava konusu taşımayı ve taşıma sözleşmesinin taraflarını kapsayıp kapsamadığı, hasar ödemesinin poliçeye uygun olarak yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığını, bu yönden davacının aktif husumet ehliyetine itiraz ettiklerini, gerek davacı tarafından dosyaya sunulan delillerde, gerekse müvekkili şirketin elindeki belgelerden ...

A.Ş.'nin bu taşıma ile herhangi bir ilgisi görülmediğini, müvekkili şirketle navlun sözleşmesi yapan tarafın...A.Ş olduğunu, ihracat beyannamesinde satıcı...A.Ş., alıcı ... olduğunu, ekspertiz raporunda da ... No'lu poliçenin sigortalısının ...

A.Ş değil de, ... olduğunu, CIF satımda satılan malların mülkiyetinin gemi küpeştesini geçtiği andan itibaren alıcıya ait olacağından, bu andan itibaren nefi ve hasarı da alıcıya ait olduğunu, dolayısıyla mallarla ilgili menfaate sahip olan tarafın satıcı değil alıcı olduğunu, dava konusu olayda alıcının ... olduğu için davacının sigortanın hasar ödemesini mallarla ilgili menfaati olmayan, herhangi bir taraf sıfatı bulunmayan ...

A.Ş.'ye değil, alıcı ...'ye yapması gerekeceğini, ödemenin sigortalı dışında bir firmaya yapıldığı için halefiyet koşulları oluşmadığından davacının bu yönden de aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, müvekkilinin ...Şirketinin dava konusu taşıma ile hiç bir ilgisinin olmadığını, hem kendi adına hem de ...'e ... husumet yöneltilemeyeceği için ...yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddini talep ettiklerini, zararın taşıma sırasında değil, konteynerin limanda uzun süre bekletilmesi sırasında yoğuşma nedeniyle oluştuğunu, dava konusu malların yüklendiği konteynerin ...

Limanında fiili taşıyıcı ... gemisine 01.01.2019 tarihinde yüklendiğini, geminin 25.01.2019 tarihinde ...Limanına ulaştığını ve geminin tahliye edildiğini, alıcı malları yaklaşık üç ay limanda beklettikten sonra 20.04.2019 tarihinde gümrük işlemlerini yapmayı üstlenen ... firması aracılığı ile ordinoyu teslim aldığını, 24.04.2019 tarihinde malların hasarlı olduğunu satıcı ...

A.Ş aracılığıyla müvekkili ...'a ihbar ettiğini, hasarın taşıma sırasında değil, taşıma tamamlandıktan sonra meydana geldiğini, ekspertiz raporunda 01.01.2019 tarihinde gemiye yüklenen konteynerin alıcıya 142 gün sonra teslim edildiği,

bu gecikmenin sebebi bilinmediğinin belirtildiğini, yükün geç teslim alınmasına dikkat çekildiğini, müvekkili şirket tarafından Maersk'e gönderilen 22.04.2019 tarihli e-mailde konteynerde delik olduğunun düşünüldüğüne yer verilmiş ise de bu maildeki ifadelerin sadece bir ön tahminden ibaret olduğunu, geminin varış tarihinden sonra oluşan zararların artık taşıyıcının sorumluluğunda olmadığını, teslim şeklinin CIF olması nedeniyle de müvekkili taşıyıcının sorumluluğunun geminin varma limanına ulaşması ile sona erdiğini,

... firması ile müvekkili şirketin dava konusu taşıma işinde hiç bir bağı bulunmadığı gibi zararın sebebi yükün geç çekilmesi olduğu için tüm sorumluluk tamamen Irak'taki alıcıya ait olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketler bakımından davanın reddi gerektiğini, davayı kabul etmedikleri kaydıyla dava dilekçesinde sınırlı sorumluluk hükümlerinin dikkate alınmadığını, sınırlı sorumluluk hükümlerine göre haklı olsaydı dahi davacının 14.444,12 USD'yi aşan tüm taleplerinin reddi gerektiğini, rücu ihbarının yapıldığı tarihten itibaren faiz talep edilmesinin yasaya aykırı olup,

davacı sigortanın işlemiş faiz talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere uygun bir tazminatın davacıdan tahsiline, yargılama giderleri ve lehe hükmedilecek vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davacı ... A.Ş. tarafından Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinden dolayı davalılar, ..., ....A.ş. İle ... 'ya ... ...A.ş. İle ... ve İhracaat Ticaret A.ş.'ye karşı itirazın iptali davası açılmış olup, sözkonusu dava dosyasının 15.09.2021 tarihli duruşmasında davalılardan ... ile ilgili davanın tefrikine karar verilerek bu davalı ile ilgili dava eldeki dosyanın esasına kayıt edilmiştir.

İİK 67.maddesine göre itirazın iptali davası açılabilmesi için borçluya ödeme emrinin tebliğ edilmiş olması ve borçlu tarafından da yasal süre içerisinde ödeme emrine karşı itiraz edilmiş olması yasal bir zorunluluktur. Dolayısıyla borçluya usulüne uygun olarak ödeme emrinin tebliğ edilmesi itirazın iptali davasının ön koşuludur.

Dava konusu olan, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinden; ... A.Ş. tarafından ... ve diğer takip borçluları aleyhine 99.176,00 USD alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ... ile ilgili ödeme emri bu şirkete ... ...Tic A.Ş. İle ...A.Ş'ye tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

TTK'nın105.maddesinde acentenin aracılıkta bulunduğu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acentenin müvekkili adına dava açabileceği, kendisine karşıda aynı sıfatla dava açılabileceği düzenlenmiştir. Anılan hükmün açık ifadesine göre, acentenin ancak doğrudan aracılık ettiği sözleşmeler nedeniyle müvekkiline ... kendisine karşı dava ya da takip yöneltilebilecektir. Uyuşmazlık konusu icra dosyasında, ...'e ... acente sıfatıyla ...

A.Ş.ile ...A.Ş.ye karşı takip başlatıldığı görülmektedir. ... A.ş gerekse ...A.ş her ikisi de Türkiye'de kurulu olan şirketlerdir. Asıl takip borçlusu olan ... ise Irak'ta mukim bir şirket olup konişimentodan, tahliye limanı gemi acentesi olduğu anlaşılmaktadır. Davacı vekili tarafından da ...'in yükün Irak'ta ülke içi kara nakliyesini gerçekleştirdiğini ileri sürmektedir. Dosyada ...

A.Ş. ve ...A.Ş.'nin, dava konusu taşıma ilişkisinde ...'nun acentesi ya da temsilcisi olarak hareket ettiğini gösteren bir delil bulunmamaktadır. Kaldı ki, İstanbul/ Türkiye'de mukim olan bu şirketlerin, ...'den Irak'a sevk edilen yükün, Irak ayağındaki taşıma faaliyetinde acentelik yapmaları fiilen de mümkün olmadığından, takip borçlusu ...'e ... bu şirketlere yapılan ödeme emri tebliği geçerli sayılamaz.

Dolayısıyla davalı ...'e usulüne uygun yapılmış bir ödeme emri tebliği olmadığından, bu şirkete karşı açılan itirazın iptali davası açılamayacağı değerlendirilmekle, açıklanan nedenlerle davanın HMK'nın 114/2 ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın HMK'nın 114/2 ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Davalılar vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 5.100,00'er TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/12/2021

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip .. · e-imzalıdır