İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/450 K.2023/349

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı Müvekkilinin acenteliğini yapmış olduğu ... Bayraklı, ... IMO No.'lu, ... grostonajlı "..." gemisinin 13.05.2021 tarihinde ... Limanından ... Limanına gitmek amacıyla ... Boğazına Kuzey istikametinden giriş yaptığını, Boğaz seyrini Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü'nde ("Tüzük") öngörülen kurallara uygun ve emniyetli bir şekilde sürdürürken, hızının 4 knotun altına düştüğünden bahisle ...

Genel Müdürlüğü (''Davalı'') tarafından römorkör hizmeti verildiğini, Hemen akabinde Davalı tarafça 58,27 BPT çekme gücünde olan ''... '' isimli römorkör gönderildiğini, tahakkuk fişinde ''... '' isimli römorkörün gemiye hizmet vermek amacıyla avare olduğu yer ve saat ... iskelesinden 13.05.2021 saat 19:25 olarak belirtildiğini, hizmetin bitiş yer ve tarihi ... iskelesi 14.05.2021 saat 03:30 olarak belirtildiğini, Hizmetin sonunda düzenlenen 14.05.2021 tarihli ... işlem numaralı tahakkuk fişinde toplam 14.850,00 USD hizmet bedeli Müvekkilinden talep edildiğini,

işbu tahakkuk fişine istinaden Müvekkili Davacı tarafından belirtilen tutarın tamamı 20.05.2021 tarihinde ödenmek zorunda kaldığını, Davalı tarafa alınan haksız ve fazladan hizmete ilişkin Müvekkili tarafından 18.05.2021 tarihinde, intikal eden römorkörün fazladan hizmette bulunduğunu, tahakkuk ettirilen tutarın hizmet verilen römorkör ve gemiye istinaden yüksek olduğu gerekçesiyle düzeltme talepli dilekçe sunulduğunu, Fakat Davalı tarafça, Müvekkilinin bu talebine yönelik bir cevap yazısı hazırlandığını ancak yazının orijinalinin Müvekkiline ulaşmadığını,

Davalı yanca Müvekkilinin talebine istinaden hazırlanan cevapta römorkörün vermiş olduğu hizmet saatleri yazılarak davalı yanca saatlerde bir sorun olmadığının Müvekkiline bildirildiğini, Müvekkilinin hemen akabinde 11.06.2021 tarihli cevabi yazıda hizmet süresine istinaden yanlış hesaplama yapıldığının geminin ve römorkörün tonajı ile verilen hizmetin nerede son bulunması gerektiğini açıklayarak 28/06/2021 tarihinde fazladan ödenen bedelin iadesi için talepte bulunulduğunu ancak davalı tarafından geri dönüş yapılmadığını,

19/05/2021 tarihinde aynı gerekçe ile "..." isimli römorkörün tahsis edildiğini ve aynı tarihte 4.050,00USD bedelli tahakkuk fişinin düzenlendiğini, müvekkilinin bu bedeli de 24.05.2021 tarihinde ödediğini, 13-14.05.2021 tarihinde ve 19/05/2021 tarihinde verilen hizmet nedeni ile müvekkilinden toplam 9.600,00USD fazla tahsilat yapıldığını beyanla fazla tahsil edilen 9.600,00USD'nin ödeme tarihinden itibaren ASD cinsinden mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Özelleştirme Yüksek Kurulunun 04/05/2010 tarih ve 2010/29 nolu kararından sonra ... A.Ş. Tarafından Türk Boğazlarında verilmekte olan kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerinin müvekkili kuruluş tarafından verilmeye başlandığını, ...

Genel Müdürlüğü Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler tarifesi düzenlendiğini ve yürürlüğe konulduğunu, söz konusu geminin hizmet verilen boğaz geçiş tarihlerinin 13.05.2021 ve 19.05.2021 tarihleri olduğunu, 13,14,15 Mayıs tarihlerinin Ramazan Bayramına ve 19 Mayıs tarihinin de Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı na denk geldiğini ve işbu günlerin resmi tatil olduğunu, ...

Genel Müdürlüğü Kılavuzluk, Römorkaj ve Diğer Hizmetler tarifesinin 1.5.1 maddesinde belirtilen günlere rastlaması halinde esas ücretlerin %50 ilaveli uygulanacağının belirlendiğini ve Anastasia gemisinin tarifesine de belirlenen Esas ücrete %50 ilave eklenerek hesaplandığını, davacı tarafın Tarifenin yanlış ve haksız uygulandığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafından müvekkili kuruluşa fatura karşılığını TL olarak ödediğini ve USD üzerinden talepte bulunmasının yasal olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, alacak davası olup, davalı tarafından davacıya fazladan römorkör hizmeti verilip verilmediği , römorkör ücretlerinin yanlış hesaplanıp hesaplanmadığı, davacının sorumlu olması gereken miktar ve davalının fazladan ödeme alıp almadığı hususlarında toplanıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 13/04/2023 havale tarihli raporda.

Davalı tarafından davacıya fazladan römorkör hizmeti verilip verilmediği, davalı tarafından her iki geçişte de fazladan römorkör hizmeti verilmediğine kanaat getirildiği, Römorkör ücretlerinin yanlış hesaplanıp hesaplanmadığı, Römorkör ücretlerinin Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği, Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi, Kılavuzluk, Römorkör ve Diğer Hizmetler Tarifesi ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'a göre uygun olarak hesaplandığı, Davalı tarafından yapılan hesapların V.8 ve VI.6 bölümlerinde yer aldığı şekliyle olduğu,

bu hesaplamaların ilgili Yönetmelik ve Kanuna uygun ve doğru olarak yapıldığı, Davacının sorumlu olması gereken miktar ve davalının fazladan ödeme alıp almadığı, Davacı tarafından ilk geçiş için 8.250 usd ve ikinci geçiş için 1.350 usd fazla ödeme alındığının iddia edildiği, Ancak Davalı tarafından yapılan hesaplamalar sonucunda tahakkuk ve fatura oluşturularak Davacıdan ödemelerin tamamında belirlenen tarife ücretinin yönetmeliğe göre gemi tonajına uygun olarak seçildiği, doğru olarak hesap edilerek ve tahsil edildiği, Fazladan Ödeme alınmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Tarafların beyan ve itirazları doğrultusunda dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 11/08/2023 havale tarihli ek raporda.

Davalı tarafından her iki geçiş sırasında fazladan römorkör hizmeti verilmediği tespit edilerek, Kurulumuz'ca ücretler Römorkör ücretlerinin Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği, Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi, Kılavuzluk, Römorkör ve Diğer Hizmetler Tarifesi ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'a göre uygun olarak hesaplanmış ve karşılaştırılmış ve Davalı tarafından yapılan hesapların V.8 ve VI.6 bölümlerinde yer aldığı şekliyle olduğu, bu hesaplamaların ilgili Yönetmelik ve Kanuna uygun ve doğru olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.

Rapora itiraz üzerine yapılan hesaplamalar tek tek kontrol edilmiş, hesaplamada bir hata olmadığı ve kök rapordan sonra değerlendirmelerimizi değiştirecek yeni bir bilgi veya belge sunulmadığı şeklinde görüşlerini bildirmişlerdir.

Romökaj, Ugulamada çekme, bir ücret karşılığında bir kimsenin gemisini tutma, itme, yol verme, refakat vekılavuzluk etme ile ilgili her türlü hizmet olup, çekmek, çekilmek ve römorkaj deyimleri ile ifade edilmektedir.Römorkajı sözleşmesini düzenleyen uluslararası bir konvansiyon bulunmamaktadır. Uluslararası alanda birleştirme konusundaki bu boşluk uygulamada kullanılan standard sözleşmeler ile sağlanır. Ülkemizde römorkör ücretleri Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği, Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi, Kılavuzluk, Römorkör ve Diğer Hizmetler Tarifesi ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'a uygun olarak tanzim edilir.

Davacının acenteliğini yaptığı olduğu ... Bayraklı, ... IMO No.'lu, ... grostonajlı "..." gemisinin ... boğazında hızının 4 knotun altına düştüğünden bahisle davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından verilen römorkör hizmetinde hizmet tutarının yanlış hesaplanması sebebiyle alacak davası olduğu, dava dilekçesi , cevap dilekçesi, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamında sunulan deliller bir bütün olarak düşünüldüğünde ;davacının acenteliğini yaptığı ... Bayraklı, ...

IMO No.'lu, ... grostonajlı "..." gemisinin13.05.2021 tarihinde ... limanından ... limanına gitmek amacıyla ... boğazına kuzey istikametinden giriş yaptığı, bilirkişi raporu incelendiğinde; geminin ilk boğaz geçişi öncesinde hava durumunun sakin sıradışı bir rüzgar veya akıntının olmadığı, 4-6 knot şiddetinde güneydoğu yönünden hafif rüzgar bulunduğu, geminin rotasına göre bu rüzgarın geminin avantajına olduğu, 8 saatlik boğaz geçişinde geminin ortalama hızının 4,99 knot olduğu, buna rağmen geminin SP2 raporunda ...

Boğazındaki gemi azami manevra hızının 6 knot olacağının sözlü beyan edildiği, ancak geçiş başladığında boğaz girişindeki hafif akıntıya rağmen geminin hızının yaklaşık 3 knot olduğu, Gemi Trafik Hizmetlerinin kural gereği 4 knot altı sürati olan gemilerin refakat römorkörü ile geçiş yapabileceği bu yüzden gemi kaptanının geçiş için römorkör talep ettiği, 19:50 de gemiye halat veren ...-4 römorkörünün halatını aldığı 22:50 ye kadar gerek ...-4 römorkörünün çekme etkisiyle gerekse giderek artan akıntı yardımıyla yaklaşık 7 knot sürat ile seyir edildiği,

sonrasında ise artan boğaz akıntısının yardımıyla gemi süratinin 7 knot üzerinde seyrine devam ettiği, ancak bu arada römorkörün refakatini sonlandırması için kaptan tarafından bir talimat verilmediği, kaptanının bu yönde bir talimatı olmadan ... römorkörünün refakati sonlandıramayacağı, römorkörün halatını aldığı 22:50'de geminin Kilitbahir dönüşünü tamamladığı, boğaz geçişinin bundan sonraki bölümünde hakim akıntının hızlanarak 3-4 knot hızları bulabildiği, ancak geçiş anındaki sürati bilinmemekle gemi süratine olumlu etkisinin gözlemlendiği, geminin geçişinin 00:15'de tamamlandığı,

Römorkörün 00:12'de ... önlerinden geri dönüş yaptığı, dönüş hızının hesaben ortalama 9,4 knot olduğu, rotasının ise en kısa yol olacak şekilde seyir ettiği, her ne kadar dizayn hızı 14 knot olarak evrak üzerinde yazılı olsa da, bu tip bir Römorkörün ...

Boğazında akıntıya karşı ortalama 9,4 knot hızla seyir yapmasının normal olduğu, gemilerin evrak üzerinde kayıtlı hızlarının dizayn hızı olduğu ve normal seyirlerinde ise sürdürülebilir ekonomik süratle seyir yapılmasının normal olduğu, ayrıca zaten ... Boğazında izin verilen azami süratin Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği M.14'e göre "Gemilerin İstanbul ve ... Boğazlarından geçiş hızı, karaya göre saatte 10 deniz milidir" şeklinde düzenlendiği, Buna göre ...

Römorkörünün en kısa yoldan akıntıya karşı yapabileceği sürdürülebilir tam yol süratle geri dönüş yaptığına kanaat getirildiği, geçişin Ramazan Bayramı 1. Günü başlayarak 2. Günü tamamlandığı, ücretlendirmesinin Plansız Refakat Tarifesiyle ve Tahsis edilen römorkörün çeki gücünün fazla olmasına rağmen yönetmeliğe göre gemi tonajına göre hesaplama kullanıldığı,

Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi 1.5 Uygulamaya İlişkin Genel Esaslar başlığı altında, "M.1.5.1 Hizmetlerin 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'da belirtilen günlere rastlaması halinde esas ücretler %50 ilaveli olarak uygulanır" maddesine göre %50 artış uygulandığı, Geminin yabancı bayraklı olduğu, buna göre 13.05.2021 saat 19:25 ile 14.05.2021 saat 03:30 arasında 8 saat 5 dakika hizmet süresi için.

8 saat için 8x1200 usd = 9600 usd ve 5 dakika için 1x300 usd = 300 usd toplam 9900 usd 9900 usd + 4950 usd (tatil günleri için %50 artış) = 14850 usd olduğu, ...nce yapılan hesaplamanın usul ve yasaya uygun olduğunun belirtildiği anlaşılmış, davacı ilk geçiş için ücretin yanlış hesaplandığı , müvekkili adına 8250,00 USD fazladan tahsil edildiği sebebiyle dava açılmış ise de bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı tarafça hesaplanan bedelin yasaya uygun olduğu, doğru hesaplama yapıldığı, ikinci geçişe ait ...

Ekran Görüntülerinin, telsiz kayıtlarının, SP1 yazılı rapor, SP2 sözlü beyan ve gemi jurnal kayıtlarının bulunmadığı, ikinci geçişin ilk geçişten 5 gün sonra bu kez Ege'den Marmara yönüne doğru gerçekleştirildiği, refakat römorkörünün Kepez'den refakate başladığı ve tekrar kepeze geri döndüğü, (11:55 - 14:00 arasında) 2 saat 5 dakika refakat hizmeti yaptığı davacı tarafın itirazlarında bu geçişle ilgili itiraz konusunun geçişin ücretlendirmesindeki resmi tatiller için uygulanan %50 lik artış olduğunun anlaşıldığı,

Geçişin 19 Mayıs Resmi Tatilinde olduğu bilindiğinden dosyada sunulu olmayan belgelerin bu noktada kanaati değiştirmeyeceği, geçişin 19 Mayıs günü yapıldığı, ücretlendirmesinin Plansız Refakat Tarifesiyle ve Tahsis edilen römorkörün çeki gücünün yönetmeliğe göre gemi tonajına uygun olduğu, buna göre hesaplama kullanıldığı, Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi 1.5 Uygulamaya İlişkin Genel Esaslar başlığı altında, "M1.51 Hizmetlerin 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'da belirtilen günlere rastlaması halinde esas ücretler %50 ilaveli olarak uygulanır" maddesine göre %50 artış uygulandığı,

Geminin yabancı bayraklı olduğu, davalı tarafça 19.05.2021 saat 11:55 ile 14:00 arasında 2 saat 5 dakika hizmet süresi için 2 saat için 2x1200 usd = 2400 usd ve 5 dakika için 1x300 usd = 300 usd toplam 2700 usd 2700 usd + 1350 usd (tatil günleri için %50 artış) = 4050 usd olarak hesaplandığı , bu tutarın 24.05.2021 tarihinde 4.050 usd karşılığı (usd kur 8,3281 tl) 33.728,81 TL olarak davacı adına fatura edildiği, davacı tarafça 1350,00 USD fazladan tahsil edildiğinden bahisle dava açılmış ise de bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı tarafça hesaplanan bedelin yasaya uygun olduğu,

neticeten ilk geçiş ve ikinci geçiş için davalı tarafça hesaplanan römorkaj ücretleri usul ve yasaya uygun hesaplanması nedeniyle davacının itirazlarının ve bu yöndeki davasının reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır