İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/468 K.2022/703

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalılardan yükleten ... firmasına ait yüklerin, taşıtan ... tarafından müvekkili şirkete gönderilen yükleme talimatına istinaden ... ve ... no.lu konteynerlere yüklendiğini, konteynerlerin ... tarafından düzenlenen ... numaralı konşi,mentoya istinaden İstanbul'dan Kenya'nın ... limanına taşındığını, taşımaya dair navlun ve lokal masrafların ...

A.Ş. tarafından faturalandırıldığını, faturaların davalı ... tarafından ödendiğini, yüklerin tüm bildirimlere rağmen alıcı tarafından limandan çekilmediğini, buna istinaden oluşacak tüm masraflardan sorumluluk ve hatta eşyanın satış veya imha işlemlerine tabi tutulabileceğinin davalılara bildirildiğini, yüklerin varma limanında konteynerler içerisinde beklemekte olduğunu, masrafların her gün arttığını, müvekkilinin konteyneri kullanamamasından bahisle Türk Ticaret Kanununun 1170.maddesi gereğince demuraj ücreti talep hakkına sahip olduğunu, ... firmasının taşıma sözleşmesi yaparak navlun ücreti ödediği için taşıtan sıfatıyla,

diğer davalı ... firmasının ise yükleten sıfatı gereği davaya konu borçtan birlikte sorumlu olduğunu, Kenya Gümrük Makamlarının yapacağı tasfiye/imha masraflarının da henüz belli olmadığını iddia ederek fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000 USD'nin faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olduğu halde davalılar tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı gibi duruşmalara da davalı yandan katılan olmamıştır.

30/09/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davalı taşıtan ... ile davacı taşıyan ... şirketleri arasında TTK m. 1138 gereğince; kırkambar sözleşmesinin mevcut olduğunu, bu ilişkiyi dosyada bulunan elektronik posta yazışmaları, navlun faturası, konşimento ve ödeme dekontlarının ortaya koyduğunu, diğer davalı ... firmasının satıcı konumunda olduğunu, taşımaya konu yükün satımı konusunda Kenya merkezli ... firması ile anlaştığını, bu hususa dair gümrük beyannamesinin ve satım faturasının dosyada bulunduğunu, ... firmasının taşıma işini ... firmasına bıraktığını, eşyanın varma limanına iki konteyner içerisinde taşıyan ... tarafından İstanbul'dan Kenya'ya taşındığını,

Kenya'da 30/07/2020 tarihinde tahliye edildiğini, bu tarihten sonraki akıbet konusunda dosyada herhangi bir belge bulunmadığını, söz konusu tahliye tarihi dikkate alınırsa ve ayrıca üçüncü kişi gönderilen (satım sözleşmesi alıcısı) konumundaki ... şirketinin konteyneri boşaltarak iade etmediğini ve ayrıca eşyanın Kenya'da tasfiye edilmeyip konteynerın taşıyana iade edilmediği varsayılırsa;

taşıyanın hesabi yapılan toplam 64.944 USD konteyner demurajı talep hakkına sahip olduğunu, mevcut durumda taşıyanın bu bedeli sadece taşıtan ...'dan talep edebileceğini, bu firmanın kuvvetle muhtemel kendi akidi ... firmasına rücunun ise farklı bir mesele olduğunu beyan etmiştir.

Dava; varma limanında teslim alınmayan konteyner yükü için oluşan demuraj ücreti alacağının tahsili isteğine ilişkindir.

Davaya konu ... VE ... sayılı konteynerlar muhteviyatı emtianın ... sayılı ana konişmento tahtında İstanbul Limanı'ndan ... Limanı'na sevkedildiği, davacının varma limanında yükün alıcı tarafından teslim alınmadığını, yükün konteyner içerisinde beklediğini ileri sürerek oluşan demuraj ücretinin tahsilini talep ettiği, konişmentonun davacı ... adına acentesi ... A.Ş. tarafından düzenlendiği, buna göre davacının fiili taşıyan konumunda olduğu ve demuraj ücreti talebi yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan mail yazışmalarından davalı ... ... Tic.A.Ş. ( ...A.Ş.) tarafından satışı yapılan emtianın taşınması konusunda davacı ... ile davalı .... Taş. ve Dış Tic. Ltd. Şti.

arasında navlun sözleşmesi kurulmuş olduğu anlaşılmaktadır. Taşımanın fiilen davacı tarafından yerine getirildiği, 19/06/2020 tarihli navlun faturasının fiili taşıyan tarafından davalı .... Taş. ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olduğu, fatura bedelinin davalı tarafça ödenmiş olduğu, buna göre davalı .... Taş. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin filli taşıyan ...'ya karşı taşıtan konumunda olması nedeniyle pasif husumet ehliyetine haiz olduğu değerlendirilmiştir.

Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup TTK m.1200 gereğince navlun ücreti ile navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti navlunun teferruatı niteliğindedir. Yük gönderilen tarafından teslim alınmadığından TTK madde 1207 uyarınca konteynerların kararlaştırılan süreden sonra iade edilmemesi sebebiyle meydana gelen gecikme bedelinden taşıtan sorumlu olacaktır.

Yine dosyaya sunulan yazışmalar incelendiğinde varış ihbarının yapıldığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun taşıyıcının tarifesi başlıklı 3. maddesinde de tarifeye ne şekilde ulaşılacağının düzenlenmiş olduğu anlaşıldığından, davalı taşıtan .... Taş. ve Dış Tic. Ltd. Şti. nin fiili taşıyan tarifesine göre oluşacak demuraj bedelinden sorumlu olacaktır.

Dosyaya sunulan konteyner hareketlerine göre konteynerların 30/07/2020 tarihinde tahliye edilmiş olduğu, davanın açıldığı 30/11/2021 tarihi itibariyle oluşan demuraj ücretinin talep edildiği, tarifede serbest sürenin 10 gün olarak belirlenmiş olduğu görülmektedir.

Bilirkişi raporunda taşıyan tarifesi doğrultusunda serbest sürenin bitişinden dava tarihine kadar toplam 477 gün için 64.944,00 USD konteyner bekleme (demuraj) ücreti hesaplanmış olduğundan davalı Davalı ... bu bedelden sorumludur.

Konişmentoda yükleten olarak gösterilen Davalı ... ... Tic.A.Ş. ise asıl taşıtan konumunda olup navlun sözleşmesini davalı ... Taşımacılık ile yapmış olduğu dosya kapsamı ile sabittir. Davalı ... yükleten konumunda ise de davacı ile aralarında akdi ilişki bulunduğunu gösterir bir delil sunulmamıştır. Cezai şart niteliğindeki demuraj ücreti sözleşmesel ilişkiye göre taşıtandan ya da TTK 1203. Maddesine göre yükün teslimini isteyen gönderilenden talep edilebileceğinden, somut olayda davacı oluşan demuraj ücretini yalnızca kendi akidi olan davalı ... Taşımacılık' tan talep edebilecektir. Buna göre demuraj ücreti talebi yönünden davalı ...' nin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı ...'nin yükün alıcı tarafından teslim alınmaması nedeniyle meydana gelen demuraj bedelinden sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varıldığından, davanın bu davalı yönünden kabulü ile 64.944,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek dolar faizi ile birlikte bu davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davalı ...ne açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,

2-Davalı ...ne karşı açılan davanın KISMEN KABULÜ ile 64.944,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek dolar faizi ile birlikte bu davalıdan tahsil edilerek davacıya ÖDENMESİNE,

-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 56.347,53 TL harçtan ıslah dahil 16.112,11 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 40.235,42 TL harcın davalı ...nden tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4-Davacının peşin olarak yatırdığı 16.112,11 TL harcın davalı ...nden tahsili ile davacıya verilmesine,

5- Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 108.736,76 TL vekalet ücretinin davalı ...nden tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.314,41 TL sinin davalı ...nden, 5,59 TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 59,30 TL başvurma harcı, 353,60 TL posta gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.412,90 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 3.398,45 TL'sinin davalı ...nden alınarak davacıya ödenmesine,

8- Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda , kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2022

Başkan ... · ✍e-imzalıdır. Üye ... · ✍e-imzalıdır. Üye ... · ✍e-imzalıdır. Katip ... · ✍e-imzalıdır.