İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/484 K.2023/45

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ;Taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunu, müvekkilinin cari hesap alacağının tahsili amacıyla borçlu/davalı aleyhine ...

22.İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından söz konusu icra takibine itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, itiraz dilekçesi ile müvekkiline herhangi bir borcu bulunmadığını beyan ettiklerini, borç ile birlikte borcun tüm ferilerine ve faize de itiraz ettiklerini, davalı tarafından yapılan itirazın haksız ve hukuka aykın olduğunu, taraflar arasındaki borcun cari hesap ilişkisine dayandığını, ispat külfetinin cari hesap ilişkisini kabul edip borca itiraz eden davalı borçluya geçtiğini, cari hesap özeti ile müvekkilinin davalı şirketten alacağı olduğunun sabit olduğunu iddia ederek;

fazlaya ilişkin talep ve lıaklan saklı kalmak kaydıyla, davalı borçlunun ... 22.İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine borçlunun alacak miktarının %20'den düşük olmamak üzere belirlenecek icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davacı şirket kanalıyla ithal ürün getirdiğini, ithalat sırasında müvekkiline ait konteynerler yoldayken "Vergiye Tabi Uzakdoğu İthal ürünler" listesinin açıklandığını ve müvekkilinin ithal ettiği ürünlerin kimyahane, gümrük ve ... test aşamalarından geçtiğini, 60 gün sonunda müvekkilinin ithalat beyannamesini kapatarak ürünleri deposuna alabildiğini, ürünlerin alınmasından sonra davacı firma tarafından 27/07/2018 tarihli 4.410,00 USD bedelli "42 günlük demuraj, konteyner boş dönüşü 18/07/2018" açıklaması ile fatura gönderildiğini, 14/08/2018 tarihli 1.890,00 USD bedelli faturanın gönderildiğini,

davacının muhtelif tarihlerde kesilen 4.310,00 USD bedelli faturaları reddettiklerini ve temel faturayı da noter kanalıyla iade ettiklerini, davacı ile aralarındaki cari hesaba müvekkili tarafindan itiraz edildiği halde faturaların cari hesap devresine yazılmasının hukuka aykırı olduğunu savunarak; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve dayanaksız davanın reddini, icra takibini iptalini, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/05/2021 tarih ve ... Esas ... sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.

Dava, Cari hesap alacağına dayalı icra takibine itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa Demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı, davalının demuraj ücretinden sorumlu olup olmadığı hususunda toplandığı görülmüştür.

... 22 İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... A.Ş. olduğu, borçlusunun ... Şti. olduğu, 15/10/2018 tarihinde 6.200,00.USD nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 17/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 22/10/2018 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu, iş bu davanın 04/09/2019 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

... 20 Asliye Ticaret Mahkemesince resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 22/01/2020 tarihli raporda, Davacı tarafından ibraz edilen ve armatör firmadan alınan konteynerin hareket dökümüne ait belgede (Ek-2) konteynerin.

Ambarlı limanına boşaltıldığı tarih: 19/05/2018 Konteynerin boş olarak Davalı tarafından teslim edildiği tarih: 04/08/2018 Davalı tarafından ibraz edilen gümrük beyannamesi örneğinde (EK-3) "02/08/2018 kapanış" notu bulunduğu ve konteynerin boş teslim tarihiyle ilgili bir itirazı olmadığı görülmüştür. Bu tarihler dikkate alındığında 78 günlük bir demuraj süresi oluştuğu anlaşılmaktadır.

Ana konşimentoda belirtilen demuraj bedelleri ile Davacının, Davalıya tanımış olduğu lehte free time süresi dikkate alınarak, bu 78 günlük süreye isabet etmesi gereken demuraj ücretinin; ... time 18 Gün (Ücretsiz) 0,00 USD, İlk 5 gün, 5 Gün x 45 USD= 225,00 USD, İkinci 5 gün, 5 Gün x 70 USD =350,00 USD Sonraki günler 50 Gün x 90 USD 4.500.00 USD, Toplam 78 Gün = 5.075,00 USD olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmiştir.

... 20 Asliye Ticaret Mahkemesince resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 22/03/2021 tarihli raporda, Davacı tarafından başlatılan takibe itirazın iptali talepli olan davada, takibin cari hesap bakiyesine dayandığı, taraflar arasında TTK 89/1 kapsamında yazılı şekilde bir cari hesap sözleşmesinin bulunduğuna dair bir belgenin mevcut olmadığı, davacının alacağının demuraj ücreti alçağı olduğu, Tarafların arasında 09.04.2018 tarihli denizyolu navlunu sözleşmesinin kurulduğu, bu sözleşme şartları ve dosyaya sunulu olan ana konişmentoda yer alan demuraj ücret tarifesine göre davacı ...AŞ'nin davalı ...Ltd. Şti.'nden 4.625,00USD demuraj ücreti talep edebileceğine ilişkin görüşlerini bildirmiştir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 09/12/2022 tarihli raporda; Taraflar arasında navlun sözleşmesinin kurulduğu, davacının akdi taşıyan, davalının ise taşıtan ve emtianın gönderileni sıfatı ile davada aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, Malları teslim alan Davalı'ın konteyner gecikme ücretinden sorumlu olduğu, Davacı her nekadar rücuen ödemiş olduğu miktarı, Davalı'dan talep etmiş ise de, fiili taşıyan konişmentosundaki tarifede serbest sürenin 18 gün olarak belirlendiği ve buna göre yapılan hesaplamada konteyner gecikme bedelinin (demuraj) 5.075 USD olarak hesaplandığı ve Davalı'nın da sorumluluğun bu miktar ile olacağına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ilgili icra dosyası, taşımaya ilişkin konişmento, varış ihbarı, demuraj tarifesi ,ilgili gümrük müdürlüklerinden gelen müzekkere cevapları ve bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak düşünüldüğünde ;

Davanın konteynerin süresinde iade edilmemesi nedeniyle doğduğu iddia edilen demuraj alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır.

Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, artan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir.

Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir.

Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup TTK m.1200 gereğince navlun ücreti ile navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti navlunun teferruatı niteliğindedir. Yük gönderilen tarafından teslim alınmadığından TTK madde 1207 uyarınca konteynerların kararlaştırılan süreden sonra iade edilmemesi sebebiyle meydana gelen gecikme bedelinden taşıtan sorumlu olacaktır.

Somut dosya incelendiğinde ; ... numaralı 17.04.2018 tarihli ara konuşmento uyarınca; 40 palet 16.950 kg pigment sarı emtiasının...den ... gemisi ile taşındığı, Yükletenin ... , Alıcının ... Şti., Bildirim adresinin gönderilenle aynı isimli , ...acentesinin davacı ,taşıyanın ... olduğu ,

17.04.2018 tarihli ... numaralı ana konuşmento uyarınca ; 40 palet 16.950 kg pigment sarı emtiasının ...den .. gemisi ile taşındığı, yükletenin ..., alıcının gönderilen davacı ... lojistik olduğu, Bildirim adresinin gönderilenle aynı isimli , taşıyanın ... olduğu , ...ibaresinin bulunduğu bu kayda göre navlunun alıcı yani ithalatçı /gönderilen tarafından ödeneceği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından davalı adına navlun faturası düzenlendiği, dolayısıyla davacı ile davalı arasında navlun sözleşmesinin kurulduğu, davacının ... nolu konişmento tahtında emtianın ... taşınmasını taahhüt ettiği ve bu taşımayı alt taşıma sözleşmesi yapmak suretiyle ... gerçekleştirdiği, davacının hem taşıtan hem de gönderilen olduğu ve malları teslim aldığından tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetleri bulunmaktadır.

Davaya konu taşıma sebebiyle dava dışı fiil taşıyan ... tarafından davacı adına toplam 6.200 USD olmak üzere, 18 gün serbest zaman ücretsiz ve 62 gün 100 usd olarak demuraj faturası tanzim edildiği, davacı tarafından 04.09.2018 tarihinde toplu ödemeyle demuraj faturasının karşılığının ödendiği , davacı tarafından davalı adına davaya konu taşıma için demuraj ücreti açıklamasıyla 14.08.2018 tarihinde 19.07.2018 - 04.08.2018 tarih aralığı için 1.890 USD ve 04.10.2018 tarihinde free time bitiş tarihi olan 06.06.2018 42 günlük 4.310 USD demuraj faturası kesildiği anlaşılmıştır.

Davacı akdi taşıyan ile davalı arasındaki 09.04.2018 tarihli e-posta'da demuraj serbest süresi olarak 14 gün bildirildiği, genel koşullar kısmında ise 7 gün serbest süre belirtildiği, fiili taşıyanın ana konşimentoda belirtilen demuraj tarifesinin ise;

"îlk 7 gün serbest süre, sonraki 5 gün usd 45, sonraki 5 gün usd 70, sonraki her gün usd 90, takvim günü olduğu , fiili taşıyanın faturada kullandığı demuraj tarifesinde ise serbest süre olarak 18 gün (alıcı davalının yararına) ve sonrasındaki ücretlendirmenin ise 100 usd/gün olarak faturalandırıldığı mahkememizce davalı yararına olan bu demuraj tarifesi esas alınmış , konteynerin limana indirildiği 19.05.2018 tarihinden taşıyana boş olarak iade edildiği 04.08.2018 tarihine kadar demuraj hesaplamasında davalının yararına olan esas alınarak...

18 gün esas alınmış, 19.05.2018 - 05.06.2018 free time , 06.06.2018 - 10.06.2018 tarihleri için 45 USD, 11.06.2018 - 15.06.2018 tarihleri için 70 USD, 16.06.2018 - 04.08.2018 tarihleri için 90 USD olmak üzere toplamda 5075 USD demuraj ücretinin hesaplandığı,

davalının bu demuraj bedelini davalıya ödediğine dair dosyada herhangi bir delil bulunmaması sebebiyle bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş, her ne kadar alacak fatura alacağına dayansa da hangi demuraj faturasının esas alınacağının ve lehine olanın esas alınacağının davalı tarafından öngörülememesi sebebiyle davala konu alacağın önceden belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır