İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/492 K.2022/688

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin uluslararası deniz yolu nakliyat acentesi olarak faaliyet gösterdiğini, davalıya ait emtianın taşınması talebi üzerine 30 Kasım 2019 tarihinde davalıya ait emtia, ... A.Ş.

Şirketine ait konteynerler ile ... adresine gönderildiğini, sözkonusu husus taraflar arasındaki kayıt ve faturalar ile de sabit olduğunu, ancak gönderi sonrasında alıcı firma ordinoyu kabul etmediğini, yükü çekmediğini, gönderilen yük limanda kaldığını ve taraflarınca davalıya keşide edilen ihtarname tarihine kadar da çekilmediğini, yükün çekilmemesi nedeni ile ... A.Ş.

1 yıllık konteyner bedelini talep ettiğini, alıcı tarafından çekilmeyen yük sebebi ile masraf her geçen gün artmakta olduğunu, Müvekkili Şirketin durumu ivedilikle ... Madencilik firmasına ilettiğini, ancak davalı şirket hiçbir şekilde sürüce dahil olmadığını ve sorumluluk almadığını, bu husus davalıya 13/11/2020 tarihli, ...

Noterliğince düzenlenen ... yevmiye numaralı ihtarname ile bildirildiğini, ancak davalı tarafından keşide edilen cevabi ihtarname ile haksız şekilde itiraz edildiğini, alıcı'nın ordinoyu almaması sebebiyle yük sorumluluğu davalı firmaya ait olduğunu, müvekkili şirket gemi acenteleri yönetmeliği madde 4/1 kapsamında davalı açısından bir zarar doğmaması için azami çabayı gösterdiğini, davalının kayıtsız davranışları,

sorumluluğu üstlenmemesi ve sürece dahil olmayıp zararı karşılanmaması sebebiyle konişimento da da müvekkili şirketin acente olarak gözüktüğü için ...firması doğrudan müvekkil şirket nezdinde 389.040,00 USD tutarlı icra takibi başlattığını, basiretli bir tacir olarak hareket eden müvekkil şirket konteyner bedeli için yurtdışındaki firmasının da yardımıyla icra takibindeki tutar üzerinden indirime giderek 75.000,00 USD olarak ... A.Ş.

İle anlaşmaya vardığını ve bu bedeli ödediğini, şirket tüm iyi niyetiyle birlikte 389.040,00 USD tutarlı icra dosyasını anlaşma ile 75.000,00 USD olarak kapattığını ve aslında davalı firmayı yüksek bir rücü tazminatından da kurtardığını, bu noktada ...

A.Ş. tarafından 1 yıllık bekleme süresi karşılığı 14+1 adet konteyner için talep edilen ve müvekkili şirket tarafından Sulh Protokolü sonrasında ödenen 75.000,00 USD'den doğrudan davalı firma sorumlu olduğunu, TTK mad 1155.Hükmüne amir olduğunu, ticari dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapıldığını ve anlaşamama şeklinde tutanak tutulduğunu, bu durumda ... firmasına sözkonusu ödemeyi müvekkili şirket'in yapmış olması sebebiyle dava konusu tutarı davalıdan talep etme zorunluluğu doğduğunu, beyan etmekle,

dava tarihinden itibaren işleyecek faiz ile şimdilik davanın kabulünü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Talep edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin davacıya borcu bulunmadığını, davacı bir takım iddialarda bulunduğunu, müvekkilinin kendisine 75.000,00 USD borcu olduğunu iddia ettiğini,dava dışı ... A.Ş. ile davacı ...

Taşımacılık Hizmetleri Tic A.Ş. arasında geçtiğini, müvekkili şirketin bahse konu taşıma işlemi ile bir ilgisi bulunmadığını, dava dilekçesi ve eklerinden davacının müvekkil şirketin hangi ihracatı hangi taşıma işlemi sebebiyle borçlu olduğunu düşündüğünü de anlaşılamadığını, davacı dosyaya haklılığına ilişkin belgeleri sunmadığını, dosyaya iddia edilen taşımaya veya taşımalara ilişkin belgeler bile ibraz edilmediğini, beyan etmekle, davacının davasını ispat etmesini beklediklerini, eğer ilgili belgeler dosyaya ibraz edilirse konu ile ilgili ayrıntılı cevap dilekçeleri sunabileceklerini ifade etmiştir.

Dava; davacının fiili taşıyana ödediği konteyner demuraj ücretinin davalı-yükletene rücu edilmesi istemine ilişkin olup davacı vekili, davalının yurt dışına gönderdiği malların alıcısı tarafından çekilmediğini, fiili taşımayı yapan ...'un varma limanındaki beklemeden kaynaklanan konteyner demuraj ücreti için davacı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, sonradan yapılan sulh sözleşmesi ile fiili taşıyana 75 000 USD konteyner demuraj ücreti ödendiğini, gönderilen ordinoyu almadığından yükle ilgili sorumluluğun davalı yükletene ait olduğunu, dolayısıyla ödenen demuraj ücretinden de davalının sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.

... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasında ... AŞ tarafından ... Taşımacılık AŞ aleyhine 389.040,00 USD Demuraj ücretinin tahsili için icra takibi başlattığı, söz konusu takip nedeniyle tarafların 21.04.2021 tarihinde sulh sözleşmesi düzenledikleri, sulhen ödenmesi kararlaştırılan 75.000,00USD'nin 28.04.2021tarihinde davacı tarafından ... AŞ hesabına ödendiği dosyaya ibraz edilen sulh sözleşmesi ile ... Bankasına ait dekont örneğinden anlaşılmaktadır.

Davalı vekili alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürdüğünden öncelikle zaman aşımı ilk itirazının değerlendirilmesi gerekmektedir. Deniz taşımasından kaynaklanan demuraj alacağı TTK'nın 1246. Maddesinde düzenlenen bir yıllık zaman aşımı süresine tabi olup bu süre alacağın muaccel olma tarihinden başlamaktadır. Davacının fiil taşıyan ...'a ödeme tarihi 28.04.2021'dir. Dava ise 06.09.2021 tarihinde açılmıştır. Bu durumda dava tarihi itibariyle TTK m.1246'da öngörülen bir yıllık süre geçmemiş olduğundan davalının zaman aşımı itirazının reddi ile davanın esastan incelenmesine geçilmiştir.

26/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda. Davacının ara taşıma senedinde belirtiği gibi yükün FOB teslim şekli ile ihraç edildiğini bilerek taşıma sürecini yürüttüğü, bu nedenle ancak alıcısından navlun ve sair masrafları dava ve talep edebileceği, davalının yükü Gemlik gemi teslimi ihraç ettiği, davacı ile navlun sözleşmesini dava dışı alacının yapmış olmasının esas olduğu, taşıma senedinde yükü teslim eden yükleten olmasının davalıya taşıtan yapmadığı,

davacının kendi taşımasında akdi olarak taşıyan sıfatını üstlenirken FOB teslim şartına göre taşıma organize ettiği halde, ana taşıma senedinde bu kayda yer verilmediği ve sadece navlunun varma yerinde alınacağı kaydedildiği için davacının dava dışı fiili taşıyana karşı navlun ve beklemelerden sorumlu olacağı, davacının katlandığı navlun ve beklemeleri ancak alıcıya yansıtabileceği, yük sattırarak hapis hakkı kapsamında da kavuşturma imkanı olduğu kanaatine varılmıştır.

Dosyaya sunulan ... numaralı ... - Deniz Yük Senedi incelendiğinde, yükletenin davacı ... ...Tic A.Ş, taşıyanın ..., gönderilen - ihbar olunanın ... olduğu; yükleme limanının Gemlik, Boşaltma Limanının Muntria/Hindistan olup taşıma senedinde ... kaydının yer aldığı, taşıma senedinin toplam 14 adet konteyner yükün taşınması için ... kaydı ile düzenlendiği tespit edilmiştir.

Davacı ile davalı arasında düzenlenen Multimodel kombine taşıma senedinde ise; taşıyanın davacı ... Taşımacılık, gönderilenin ..., yükleme limanının Gemlik, boşaltma limanın ... / Hindistan olarak gösterildiği, söz konusu ara taşıma senedinde yükün FOB - Gemlik teslim şartıyla ihracına ilişkin kaydın yer aldığı belirlidir. İncelenen ana taşıma senedi- Seawaybıl ile ... nolu multimodel transport ara taşıma senedinde ki kayıtlar birbiri ile örtüşmekte olup her ikisinin de davacının yurt dışına ihracını yaptığı 14 konteyner halinde mermer taş emtiasının taşınmasına ilişkin olarak düzenlendiği görülmektedir.

Ara taşıma senedinde ki FOB - Gemlik kaydı ile ana taşıma senedinde yer alan ... kaydına göre navlunun borçlusu alıcı olup navlun ücreti varma limanında ödenecektir. FOB kaydı ile yükün taşıtanının yurt dışında ki alıcı firma olduğu kabul edilmekle birlikte, ara taşıma senedi satıcı - yükleten davalı ile davacı arasında düzenlenmiştir. Dolayısıyla davacı ... Taşımacılık, akdi taşıyan sıfatı ile taşımayı üstlenmiştir.

Taşıma senedinde ki FOB kaydına göre taşıtanın yurt dışındaki alıcı olduğu kabul edilse de, taşıma sözleşmesi yurt dışındaki alıcı adına davalı tarafından düzenlenmiştir. Bu durumda alıcı ancak yükü teslim aldığında taşıtanın hak ve yükümlülüklerini kazanmış olacaktır. Aksi halde yük ile ilgili demuraj dahil her türlü sorumluluk davacı ile taşıma senedi düzenleyen davalıya ait olacaktır.

Dava dosyasında taşımanın ... tarafından fiilen yerine getirildiği ancak alıcının yükü teslim almadığı çekişmesizdir. Bu durumda davacı ile davalı arasında düzenlenen ara konşimentoda ki FOB kaydına bakılarak demurajdan alıcının sorumlu olduğunu kabul etmek mümkün değildir.

Varma limanında teslim alınmayan yükle ilgili sorumluluk davalı yükletende olduğundan, konteynerin beklemesinden dolayı davacının fiili taşıyana ödediği demuraj ücretinden davalının sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Fiili taşımaya ilişkin konşimento tarihi 30/11/2019 olup ... tarafından demuraj ücretinden dolayı davacı ... aleyhine 30/11/2020 tarihinde icra takibi başlatılmıştır. Dolayısıyla icra takibine konu edilen demuraj ücreti yaklaşık 1 yıllık döneme ilişkindir.

Takipten sonra tarafların sulh sözleşmesi düzenleyerek icra takibine konulan 389.040 USD demuraj alacağı ile ilgili olarak 75.000 USD ödenmesi halinde borcun kapatılması yönünde anlaşmaya vardıkları, bu tutarın davacı tarafından 28.04.2021 tarihinde ...'a ödendiği, dosya kapsamına göre sabit olduğundan, davacı akdi taşıyanın fiili taşıyana ödediği demuraj bedelini davalıya rücu edebileceği kannatine varılmakla, bu kanaat ışığında davanın Kabulü ile 75.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın KABULÜ ile 75.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi ile işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ÖDENMESİNE,

2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 70.800,75 TL karar harcından 10.635,87 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 60.164,88 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 130.917,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 10.703,67 TL ilk harç, 153.50 TL posta gideri ile 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.857,17 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/11/2022

Başkan ... ✍e-imzalıdır. · Üye ... ✍e-imzalıdır. · Üye ... ✍e-imzalıdır. · Katip .. ✍e-imzalıdır.