İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/52 K.2022/534

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin ... Anonim Şirketi Türkiye'de ve Dünya çapında Denizcilik Sektöründe iştigal eden, tanınan ve başarılı bir şirket olduğunu, müvekkilinin işbu davaya konu konşimentolar tahtında yapılan taşımalardan konşimentoyu düzenleyen ...

Ltd'nin acentesi olduğunu, davalı tarafından konu icra takibi, takibe dayanak yapılan ödemeleri müvekkile ödememiş olmasına rağmen başlatıldığını, müvekkil şirkete UETS üzerinden tebliğ edilen ödeme emrine ise müvekkilin elinde olmayan sebeplerle itiraz edilemediğini ve icra takibinin kesinleştiğini, müvekkil şirket yapılan anlaşmalar uyarınca acentesi olduğu şirketin yapmış olduğu taşımalar neticesinde taşımaya konu yüklere ilişkin terminal hizmetleri ve benzer bir takım hizmetler verdiğini ve davalıya faturalar düzenlediğini, faturaların davalı yanca ödenmediğini,

davalının icra takibine dayanak yaptığı ödeme dekontundan görüleceği üzere takibin dayanağı ödemelerin ... ... AŞ (... olarak anılacaktır) tarafından müvekkiline ödendiğini, Menfi tespit davasının konusunu oluşturan Davalı Şirket tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası tahtında Müvekkil Şirket aleyhine takip haşlatmış, işbu icra takibi Müvekkili Şirketin sürekli olarak uluslararası işler ile iştigal etmesi ve elinde olmayan sebeplerle itiraz edilmesine fırsat kalmadan kesinleştiğini, bir takım emtiaların konteynerler içerisinde Müvekkilin acentesi olduğu ...

Co Ltd tarafından taşınması işleri gerçekleştirildiğini, konteynerlerin tahliye limanına varması akabinde müvekkilince faturalar muhteviyatı liman içi hizmetler, ekipman kontrolü, liman güvenlik hizmeti ve benzeri hizmetler davalıya verilmiş ve ekte sunulaji-faturalar davalı adına düzenlendiğini, Davalı yan müvekkilince düzenlenen faturalar karşılığını müvekkil ile hiçbir ticari bağı olmayan ... firması aracılığı ile yaptığını, ... tarafından davalının adına yer verdiği açıklama ile müvekkiline ödediğini, ... firması Müvekkile ödeme yaptıktan sonra davalı yanca eldeki davaya konu icra takibi başlattığını,

müvekkilinin verdiği hizmet karşılıklarını ... aracılığı ile Müvekkile ödemekte akabinde ise Müvekkil aleyhine haksız icra takibi başlattığını belirterek alacağın tamamına (% 100) ilave olarak alacak miktarının % 15'i tutarındaki teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi üzerine, mahkeme veznesine depo edilen paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir uygulanmasına.

İhtiyati tedbir kararı ile birlikte alacağın tamamı ve %15 fazlası teminat altına alındığından, uygulanan haciz kararlarının kaldırılmasına ve icra takibinin durmasına, yapılacak yargılama sonunda davacı müvekkilin haklı çıkması halinde, İİK m. 72/5 uyarınca takibin haksız ve kötü niyetli olarak açılması nedeniyle davalının alacağın %20 'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili firmanın Tekstil sektöründe iştigal etmekte olduğunu Türk ekonomisine hu alanda büyük katkılar sağlayan sektöründe öncü firmalardan biri olduğunu, İşbu-dava konusu olay müvekkil firmanın yurt dışından ithal ettiği ham madde taşımasından kaynaklı uluslararası taşıyıcı acentesi olan davacı firmanın düzenlemiş olduğunu, ancak tarafına verilmemiş hizmetlerden kaynaklı 16.04.2018 tarih ve 423,60 USD tutarlı, 17.05.2018 tarih ve 423.60 USD tutarlı ve 426,60 tutarlı ve 28.05.2018 tarih ve 423,60 USD fatura bedellerinin,

malı teslim almak zarureti kapsamında (ihtirazi kayıt ile) ödenmek zorunda kalınması ve akabinde ödenmiş olan bedellerin iadesine ilişkin başlatılmış olan icra takibi ile bağlantılı menfi tespit davası olduğunu, davacı, uluslararası taşımada taşıyan acentesi olduğunu, müvekkilinin tek borcu olduğunu onun da navlunun ödenmesini temin olup, bunun dışında ancak zorunlu/gerekli masraflar ödeme yükümlülüğünün olduğunu, müvekkilinin davacı ile de doğrudan bir ticari ilişkisi bulunmadığı gibi, taşıyana karşı da müvekkilin her hangi bir ödeme yükümlülüğü olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle.

İncelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari elektronik defterlerine ait beratların yasal sürelerinde alındığı, Envanter defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde yapıldığı, davacı yanın 2018 yılı defterlerinden envanter defterinin yıl sonu hesap bakiyelerinin takip edildiği olması hasebiyle VUK açısından önem taşıdığı, bu anlamda davacı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tasdik edildiği ve kendi lehine delil vasfına haiz olduğu, incelenen davalı şirkete ait 2018 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu,

Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin TTK. ilgili Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davalı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin lehine delil vasfına haiz olduğu, davacı şirketin dava ve icra takibine konu olan toplamı 1.270,80 USD tutarlı "Ekipman Kontrol Ücreti, İSPS Güvenlik Ücreti, Dokümantasyon Ücreti, Liman Güvenlik Hizmetleri, Liman İçi Hizmetler, Geçici Kabul, ..." açıklamalı üç adet faturayı davalı ...

Tekstil San. ve Tic. A.Ş. ünvanına düzenlemiş olduğu, davalı yanın tarafına düzenlenen faturaya karşılık olarak kendi hizmet aldığı ...

Gümrük Müşavirliği ve Lojistik Hizmetleri aracılığıyla davacı yana fatura bedelini Ödendiği, davacı yanın düzenlediği faturayı ve yaptığı tahsilatı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davalı şirketin dava ve icra takibine konu olan toplamı 1.270,80 USD tutarlı "Ekipman Kontrol Ücreti, İSPS Güvenlik Ücreti, Dokümantasyon Ücreti, Liman Güvenlik Hizmetleri, Liman İçi Hizmetler, Geçici Kabul, ..." açıklamalı üç adet faturayı hizmet aldığı ...

Gümrük Müşavirliği ve Lojistik Hizmetleri tarafından banka aracılığıyla "İhtirazi Kayıt" Açıklaması ile fatura bedellerini ödediği, davalı yanın yaptığı ödemeleri ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava ve icra takibine konu olan alacak ile ilgili olarak dava dışı TCDD tarafından 24.04.2018 tarihinde ... seri nolu 208.634,24 TL bedelli, 11.06.2018 tarihinde ... seri nolu 305.501,16 TL bedelli ve 21.06.2018 tarihinde ... seri nolu 2016.789,51TL bedelli üç adet faturanın davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu,

davacı şirketin tarafına düzenlenen toplu faturaları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı ve Davacı şirketin tarafına düzenlenen fatura bedelini cari hesaba istinaden dava dışı TCDD'ye ödediği, tespitler, inceleme ve değerlendirme bölümünde açıklanan gerekçelerle bahse konu davacı-davalı delillerinin tetkiki ve tüm dosya muhteviyatımn dikkatle incelenmesi neticesinde ve denizcilik piyasasındaki hakim teamül de nazarı dikkate alınmak sureti ile, TTK mad.

1203 tahtında, Davalının dava konusu bu konteyner içindeki yük için yapmış olduğu makul bir dokümantasyon ücretini talep edebileceği, yük bildirim ücretini talep edemeyeceği, makul bir geçici kabul ücretini talep edebileceği , Terminal güvenlik hizmeti, konteynerin gemiden tahliye ücreti, tahliye nezaret ücretini belgelemesi halinde talep edebileceği belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora beyan ve itirazları üzerine bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, alınan ek raporda özetle.

Davacı vekilinin dava dosyasına sunduğu toplu faturaların içeriğinde davacının TCDD ye ödediği Terminal ve ... ücreti gözükmekte ise de Terminal ve ... ücreti olarak dava konusu taşımalara düşen miktarını bu toplu faturalardan belirlemenin mümkün olmadığı, davacı vekili diğer hizmet kalemleri ile ilgili talebine mesnet teşkil edebilecek herhangi bir tutanak vb de sunamadığı, yine, Davalı taraf vekilinin dilekçesinde farklı dosya numaraları belirtilerek,

farklı görüşlerde olduğumuz belirtilmiş ise de, her taşıma kendine ait olup, özellikte konişmento kayıtlarına göre değerlendirildiğinden dosyalar arasında bir çelişkiden bahsedilemeyeceği belirtilmiştir.

Dava, deniz taşımasına ilişkin olarak ihtirazi kayıtla ödenen dökümantasyon, ... güvenlik ücreti, liman güvenlik ücreti, ekipman kontrol ücreti , geçici kabul, ..., liman içi hizmetler açıklamalı fatura bedellerinin iadesi isteği ile başlatılan icra takibinde borçlu olmadığının tespiti isteğine ilişkindir.

Davalının satın almış olduğu emtianın ... sayılı konişmentolar tahtında Xımen Limanından İzmir Limanına taşınmış olup, konişmentolara göre ... fiili taşıyan, davalı gönderilen, davacı ise fiili taşıyanın acentesi konumundadır.

Davacı taraf taşıyan acentesi olduklarını, acente sıfatıyla verilen hizmetlere ilişkin ücret talep edilebileceğini ileri sürmüş, davalı taraf ise yükün teslimi için talep edilen masrafların eşyanın varma limanında yük ilgilisine teslim borcu kapsamında yapması gereken masraflardan olduğu, konişmentoda söz konusu masraflardan gönderilenin sorumlu olduğu yönünde bir kayıt bulunmadığını, bu nedenle gönderilenden talep edilemeyeceğini savunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık varma limanında dökümantasyon, ... güvenlik ücreti, liman güvenlik ücreti, ekipman kontrol ücreti , geçici kabul, ..., liman içi hizmetler açıklamalı fatura bedellerinden gönderilenin sorumlu olup olmadığı hususundadır.

Taşımalara konu mal faturasına göre satışın CİF teslim şekli ile yapıldığı görülmektedir. Buna göre varış yerindeki masraflardan alıcı sorumlu olacaktır.

TTK 1203. maddesinde " Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan hükme göre gönderilenin sözleşme veya konişmentoya göre ödemesi gereken alacaklar ile kendisi adına yapılmış masrafları ödemesi gerekmektedir. Davacı ile satıcı arasında CIF teslim şeklinde yapılan sözleşme gereği varma limanı masrafları gönderilen üzerinde ise de TTK 1203.

Maddesi hükmüne göre gönderilenin sorumlu olduğu bu bedellerin her bir taşıma için navlun sözleşmesi ve konişmento kayıtları doğrultusunda tespit edilmesi, navlun kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Davacı taraf yükü teslim aldığından konişmento kayıtları ile bağlıdır. Dava konusu konişmentolarda CY-CY kaydı bulunmaktadır.

CY-CY (container yard-container yard) kaydı konişmentolarda, FCL- FCL (full container load) olarak belirtilen tam konteyner yüklerinde kullanılmakta olup yükün, konteyner yük istasyonunda teslim edileceği anlamına gelmektedir. Buna göre yük varma limanında konteyner sahasına kadar taşıyanın hakimiyetinde ve navlun kapsamında olup varsa bu alandan itibaren ortaya çıkacak masraflardan gönderilenin sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir.

Davacı tarafın gönderilen konumundaki davalıdan talep ettiği masraf kalemlerinden ... güvenlik ücreti, liman güvenlik ücreti, ekipman kontrol ücreti , geçici kabul, ..., liman içi hizmetler liman sahası içerisinde CY sahasına kadar yapılan işlemlere ilişkin olup konişmentodaki kayıt gereğince bu masraflardan davalının sorumluluğu bulunmamaktadır.

Dava konusu dökümantasyon ücreti ise niteliği itibariyle boşaltma gideri olmayıp konişmentodaki CY kaydından bağımsız olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Dökümantasyon ücreti konişmentonun ibrazı üzerine gönderilenin haklı hamil olduğunun tespiti, taşımaya ilişkin belgelerin tasnif edilmesi ve saklanmasının karşılığı olarak talep edilen bir ücret olup bu hizmetlerin taşıyan adına verildiği, anılan bu hizmet bedelin gönderilenden talep edilemeyeceği değerlendirilmiştir.

Dosyaya sunulan taşıma uzmanı Prof.Dr. ... tarafından düzenlenen raporda TTKmad.

1203 tahtında, Davalının dava konusu bu konteyner içindeki yük için yapmış olduğu makul bir dokümantasyon ücreti, geçici kabul ücreti talep edebileceği, Güvenlik hizmeti, tahliye ve tahliye nezaret ücretinin ödendiğini belgelemesi halinde talep edebileceği belirtilmiş, Mahkememizin 12/04/2022 tarihli ara kararı ile aldırılan ek raporda da tahliye ücreti talep edemeyeceği açıklanmış ise de raporda konişmentolardaki CY-CY kaydının değerlendirilmediği, Mahkememizde benzer nitelikteki alacaklara ilişkin yargılaması devam eden başkaca dosyaların bulunduğu,

söz konusu dosyalarda eldeki dosya ile aynı veya farklı bilirkişi heyetlerinden raporlar alındığı, ancak gerek farklı bilirkişi heyetlerinden alınan raporlar gerekse de aynı bilirkişiler tarafından taşıma şartları ve konişmento kayıtları aynı olan dosyalarda farklı görüşler bildirildiği, Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında taşıma uzmanı Prof.Dr. ... ve kaptan ... tarafından düzenlenen rapor, Mahkememizin ...

Esas sayılı dosyasında taşıma uzmanı Dr.... tarafından düzenlenen rapor, yine Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında taşıma uzmanı Dr.... tarafından düzenlenen raporlarda Mahkememizce varılan sonuca benzer nitelikte, CFS kaydı dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı görülmüş, buna göre eldeki dosya ve yargılaması devam eden dosyalarda sunulan beyan ve itirazlar, gelen yazı cevapları ve sunulan bilirkişi raporlarının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmiştir.

Eldeki dosyada konişmento kaydı CY-CY ise de, CFS (container freight station) kaydının LCL-LCL (less than container load) olarak belirtilen parsiyal yüklerde kullanıldığı, CY kaydının ise FCL- FCL (full container load) tam konteyner yüklerde kullanıldığı,

esasında her iki durumda da yük konteyner sahasına gelene kadar navlun kapsamında ve taşıyanın sorumluluğunda olduğu anlaşılmakla yukarıda açıklanan nedenlerle dökümantasyon ücretinin davalı gönderilenden talep edilemeyeceği, ... güvenlik ücreti, ekipman kontrol ücreti, liman güvenlik ücreti, geçici kabul, ..., liman içi hizmet bedellerinin ise dava konusu konişmentolardaki CY kaydı nedeniyle gönderilenden talep edilemeyeceği, iadesinin gerektiği kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır