İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/93 K.2022/338

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... A.Ş. arasında emtia nakliyat sigorta sözleşmesi imzalandığını, imzalanan bu sözleşmenin ... sayılı poliçeye bağlandığını, ... AŞ.'nirı dava dışı İsviçre'de mukim ... isimli firmadan 3.150.000 m-ton 822.150,00 USD tuiarınca üre emtiası satın aldığını, Satıma konu emtianın, 15.03.2020 günü Mısır'ın ... Limam'ndan ... isimli gemiye 3.150,000 mt olarak yüklendiğini. Geminin varma limanı olan ...

Limanına hazırlık ihbarı vererek 3.I50.000 mt boşalıma yapacağını bildirdiğini, Hazırlık ihbarını takiben boşaltma limanına yanaşan ... gemisinden 3.070,850 mt emtianın boşaltıldığını, 79,420 mt eksik teslim yapıldığını, Bu eksiklik üzerine sigortalı şirkete 3.655,93 ABD Doları ödeme yapıldığını, Davalı taraf ile arabuluculuk süreci başlatılmış ise de bu sürecin de anlaşmazlık ile sonuçlandığım ve huzurdaki davanın ikamesinin zaruret teşkil ettiğini, Davalı tarafın, konişmentoda belirlenen emtiayı varma yerinde emtianın alıcısına teslim etmemdiğini, meydana gelen eksiklikten TTK.nun 1178 maddesi gercğhıce sorumlu olduğunu,

Tazmini gereken meblağa gelince; gemiye yüklenen emtianın 3.150,000 mt olup boşaltma limanında 3.070,580 mt tahliye edildiğini, 79,420 mt eksik teslim yapıldığını, ... verilerine göre dökme olarak taşınan emtiada iırc % I olarak kabul edildiğine göre 31.500 mt fire bakiye 47,920 mt ticari olarak kötü taşınan emtia olduğunu, Müvekkili Şirket tarafından eksik teslim edilen 79,420 mt emtia için 3.655,93 ABD Dolan sigorta tazminatı ödeme yaptığını,

davalı taşıyandan dava konusu 47.920 mt için 2.209,89.USD nin ödeme tarihi 13/02/2020 tarihinden itibaren en yüksek orandan işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça davalı müvekkiline yöneltilen iddia ve taleplerin tamamen hukuka aykırı, somut olayın gerçekçiyle bağdaşmayan nitelikte ve mesnetsiz olup kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek usule ilişkin itirazlarda bulunmuş, esasa ilişkin itirazlarında ise, Davalı müvekkilinin taşıyan olmadığını ve var ise tazminattan sorumlu olmadığını.

Davacı tarafın sigortalananı dava dışı üçüncü kişinin tarafı olduğu ... 'c ilişkin maddesinin ise "Gemi kiralayanlar, masrafları kendilerine ait olmak üzere yükleme limanında kaptan ile birlikte hir draft survey yapma hakkına sahip olacaktır. İlk, ara ve son draft survey için kullanılan süre, demuraj sürecinde bile kesinti süresi olarak sayılmayacaktır.

Yükleme limanında yapılan draft survev'in sonucu nihai ve her iki taraf için bağlayıcı olacaktır" şeklinde olduğunu, Davacı tarafın sigortalanan! tarafından da imza altına alınarak kabul edildiği üzere davaya konu talep edilen sözde alacağın dayanağı olarak sunulan taşıma ilişkisinin esasını oluşturan Charter Party metninde davacı tarafın sigortalananma ait malların taşınması sürecinde esas alınacak tartım sonucunun yükleme limanında yapılacak tartım olduğu, bu tartım sonucunun Charter Party taraflar: için bağlayıcı ve nihai tartım olduğunun açıkça belirtildiğini, Bu sebeple davacı tarafın sigortalananının halefi olarak,

sigortalananına ödediği tazminatların cinsi, miktarı vc sebebi ne olursa olsun Charter Party uyarınca yükleme limanındaki nihai tartımdan sonra başkaca bir tartım yapması ve bu tartımı baz alarak herhangi bir hak iddia etmesinin hukuken mümkün olmadığını, Haliyle de davacı tarafın davalı müvekkiline karşı iddia ettiği sözde alacak hakkının da varlığından bahsetmenin mümkün olmadığını,

Davacı tarafın iddia ettiği sözde alacağına dayanak İlişki işbu dilekçeleri ekinde sunulan Charter'Party ile düzenlenen ilişki olupt ilgili Charter Party ile açıkça davacı tarafın hak talep edebileceği nihai tartımın yükleme limanındaki tartım olduğu da dikkate alındığında davacı tarafın tüm taleplerinin ve huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı, hasarın miktarının tespiti ile tahkim itirazının yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı görülmüştür.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... Açma tarafından tanzim edilen 27/04/2022 tarihli raporda.

Davacının 3.655,93 USD tazminat ödemesi gözetilerek, bu miktarda sigortalısına halef olduğu ve işbu rücuen tazminat davası bakımından aktif husumete ehil olduğu, Davalının pasif husumete itirazının olmadığı, Meydana gelen zararın kısmi zayi-eksik çıkan mal kaynaklı olduğu, Eksikliğin olağan fire miktarının üzerinde kaldığı, Tutulan tespit tutanağına itibar edilerek süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunduğunun değerlendirildiği,

Mevcut dosya kapsamına göre konişmento kayıtlan ile uyumsuz teslim edilen eksikliğin deniz taşıması esnasında - gemiye yükleme ve/veya gemiden çıkarma süreci dahil bir aşamada meydana geldiğinin karine olarak kabul edilebileceği, karinenin aksini ispat ve sorumlu olmadığını ortaya koyması gerekenin taşıyan olduğu, Ancak gerek Gemi ambarlarının tahliye iimamna mühürlü olarak gelmesi, Gerekse Tahliye Limanı sahil kantarı kalibrasyon değerlerinin dosyada sunulmamış olması sebebi ile eksik teslim mi yoksa eksik ölçüm mü söz konusu olduğunun tam teyit edilemediği, karinenin davalı aleyhine olduğu,

Kısmi zayi zararının taşıyan sorumluluk sürecinde meydana geldiği değerlen d irmesin de davalının 2.205,89 USD talep edilen tazminattan sorumlu olacağı, Çarter party - çarter sözleşmesi kayıtlarına göre ise, davalının boşaltma limanı ölçüm sonuçlarından sorumlu tutuşmayabileceği, ancak konişmento kayıtlarına göre sorumlu olduğu, Tahkim şartının da yine konişmento değil çarter sözleşmesi bakımından akdi ilişkinin tarafları için geçerli olduğuna ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Dava dilekçesi ,cevap dilekçesi ,dosyaya sunulu konişmento, charter party ,hasar dosyası ,bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak düşünüldüğünde ;

Dosyaya sunulu 15.03.2020 tarihli konşimento incelendiğinde, taşımanın ... gemisi ile yapıldığı, konşimentoda 05.03.2020 tarihli Charter Party (Kira sözleşmesi ) ye göre navlunun ödeneceğinin kayıt altına alındığı, yükleyicinin ... Olduğu, alıcının ... Bankası Dış Ticaret Operasyonları birimi olduğu, emrine ihbar adresinin ... A.Ş. Olduğu, Konşimentoda atıf yapılan kira sözleşmesinin taraflarının ise donatan olarak ... Lîd.- ... kiralayan olarak ... AG-Isviçre olduğu, kira sözleşmesinde ... gemisinin (IMO ... ) donatanı olarak ... Ltd.- ... Adalarının kayıt edildiği görülmüştür.

Geminin boşaltma için hazırlık bildirimi davalı ticaret ünvanı ile düzenlendiği, gemi müdürü ... tarafından verildiği, delillerde ... olarak yer aldığı, konişmentoda taşıyan olarak ... gemisi müdürü Kaptan ... ... imzasının bulunduğu, donatan olarak ... Ltd.-... Adaları, kiralayan olarak ... AG-İsviçre olarak tespit edildiğine göre; ayrıca gemi acentesi olarak ... Ltd. Co.

Gösterildiği, bu durumda, ... gemisi ... tarafından işletilmekte ise de davalı şirket antetli kağıdına evrak düzenlediği için davalının taşıyan veya donatan olmasından söz edilemeyeceği, ancak davalı vekilince işbu davada husumete yönelik herhangi bir itiraz bulunmadığı ayrıca donatan ... firması ile acente ... firmasının davalı ile aynı adreste olması da gözetilerek birlikte hareket ettikleri kabul edilerek davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, davacının sigortalısı ...

San. A.Ş.'den 3.655,93 USD tazminat ödemesi karşılığı EK-VIII ile sunulan delile göre temlik aldığı 13.05.2020 tarihli ödeme dekontundan anlaşılmakla, geçerli bir sigorta sözleşmesine göre yapılan sigorta tazminatı ödemesi ve bu ödeme için alınan temlik de gözetildiğinde, davacının aktif husumet ehliyeti TTK m. 1472 vc TBK m. 183 ve devamı hükümlerine aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda 3.150.000 kgs (3.150 mt) miktarında taşımaya sıvı-dökme yük olarak alınan emtianın varma yerinde ölçümlerinde 79,420 kg (79,42 mt) eksik çıktığı için ödenen tazminat için rücu söz konusudur. Varma limanı boşaltma tespit tutanağında 3.070,580 mt BOŞALTMA yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda 79,420 mt eksik teslimat tutanak ile tespit edilmiştir. Bu durumda TTK m. 1185/1 gereği aranan bildirim şartı gerçekleşmiş olduğu değerlendirilmektedir.

Somut olayda varma yeri tartım - ölçUm sonuçlarına göre 79,420 mt eksik tespit edilmiş ,gönderileni banka gösterilen konişmentoda açıkça 3.150 mt olarak belirtilen yük, konişmento kayıtlarına göre eksik çıkmıştır. TTK m. 1237 taşıyan ile konişmento hamili arasındaki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağının düzenlendiği, olayda davacının sigortalısı konişmento hamili olduğu, bu nedenle çarter sözleşmesinde sadece yükleme limanı ölçümlerinin esas alınacağı yönündeki çarterparty hükümleri davacı için kesin delil olmayacaktır.

Somut olayda kapalı - mühürlü ambarda taşıma olgusu gözetildiğinde, eksik yükleme yapılmış olabileceği, ya da gemide sızma, akma, boşaltmada geride beklenenden daha fazla yük kalması söz konusu olabileceği, dökme kuru yükte %1 kabul edilebilecek fire dökme sıvı yüklerde %2Tcri bulabileceği ancak somut olaya %21den dahi fazla bîr eksiklik - kısmi zayi söz konusu olduğu,

bu nedenle bu oranlar aşıldığında taşıyan fire savunması ile sorumluluktan kurtulamacağından davalının oluşan fireden sorumlu olduğu , çıkış yeri - yükleme limanı ölçümleri sonrası yükün tamamen kapalı ambar kısımlarında taşındığı ve yükleme yeri ölçümlerinin esas alınması hususu çarter sözleşmesi tarafları için bağlayıcı olmakla birlikte;

konişmento hamili gönderilen veya onun halefi için bağlayıcı olmayacağı, bu durumda karine olarak Konişmento kayıtlarına aykırı ve eksik çıkan miktardan taşıyanın sorumlu olduğu karine olarak zayiin taşıma sürecinde meydana geldiği kabul edilerek bilirkişi raporu ve hasar raporunda belirtilen bedel yönünden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır