İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/191 K.2022/432

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in gemi adamı olduğunu, işletmeciliğini/işverenliğini ... Ltd.

Şti.’nin yaptığı gemilerde çalıştığını, müvekkilinin ilk olarak 06.08.2012 tarihinde davalının işletmecisi/işvereni olduğu ... gemisinde çalışmaya başladığını, en son ... gemisinde iş akdinin 14.04.2017 tarihinde davalı tarafından sonlandırıldığını, bu tarihe kadar çalışmasını sürdürdüğünü, yenilenmiş iş akitleriyle 06.08.2012 tarihinden 14.04.2017 tarihine kadar davalının işleticisi/işvereni olduğu gemilerde çalışan müvekkilinin ...

IMO numaralı Panama Bayraklı ... gemisinde 06.08.2012 tarihinde çalışmaya başladığını ve 28.01.2014 tarihine kadar çalışmaya devam ettiğini, ... IMO numaralı Panama Bayraklı ... gemisinde 05.04.2014 tarihinde çalışmaya başladığını ve 04.11.2014 tarihine kadar çalıştığını, ... IMO numaralı Panama Bayraklı ... gemisinde 13.01.2015 tarihinde çalışmaya başladığını ve sözleşmesinin 01.04.2015 tarihine kadar sürdüğünü, ...

IMO numaralı Panama Bayraklı ... gemisinde 04.11.2016 tarihinde çalışmaya başladığını ve çalışmasının 14.04.2017 tarihine kadar sürdüğünü, müvekkilinin son çalışmasının ... gemisi olduğunu, son net ücretinin 2.400,00 USD olduğunu, diğer gemilerdeki net ücretinin ise 2.000,00 USD olduğunu, ücreti davalının hazırladığı sözleşmelerde açıkça yazılı olduğunu, ihtilaflı olmadığını, müvekkiline gemide maaştan hariç yemek, kumanya, gemi adamı giysileri ve benzeri ekonomik yardımların da yapıldığını, davalı işverenin müvekkilinin çalıştığı gemilerin işletmecisi olduğunu, işverenin donatanla birlikte tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu,

müvekkilinin davalı işverence işletilmiş birden fazla gemide uzatılmış veya fasılalarla yenilenmiş iş akitleriyle çalıştığını, bu haliyle aynı işverenin farklı işyerlerinde çalışmış sayılacağını, birden çok iş akti düzenlenmesinin yenilenmiş/uzatılmış sözleşmelerin zincirleme bir hale gelmesiyle belirsiz süreli iş aktine döndüğünü, müvekkilinin iş aktinin davalı işverence fesih edilmiş olmasına rağmen çalışma dönemine denk gelen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma alacağı, yıllık izin alacağı, hafta tatili alacağı, dini–milli bayram ve genel tatil alacağının ödenmediğini, 500,00 TL kıdem tazminatı, 500,00 TL ihbar tazminatı,

1.000,00 TL fazla çalışma alacağı, 1.000,00 TL dini-milli bayram ve genel tatil alacağı, 1.000,00 TL hafta tatili alacağı, 100,00 TL ücretli izin alacağı olmak üzere 4.100,00 TL davalı işverenden alacaklı olduklarını, tüm alacakları yönünden ayrı ayrı iş aktinin fesih edildiği 14.04.2017 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi uygulanmasıyla tüm yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin işbu davanın uyuşmazlık konusu gemi adamı iş sözleşmelerinin hiçbirine taraf olmadığını, ... gemisine ilişkin iş sözleşmesinin .... ile, ... gemisine ilişkin iş sözleşmesinin .... ile, ... gemisine ilişkin iş sözleşmesinin .... İle, ... gemisine ilişkin iş sözleşmesinin ise .... ile akdedildiğini, işbu şirketlerin tümünün Panama'da mukim olduğunu, müvekkilinin tümü Panama bayraklı olan ... IMO numaralı ...

IMO numaralı ..., ... IMO numaralı ... ve ...

IMO numaralı ... gemileri ile tek ilişkisinin bu gemilerin teknik işlerini takip etmek olduğunu, başka herhangi bir hususta ticari ilişkilerinin bulunmadığını, müvekkili şirketin bahsi geçen gemilerin donatanı olmadığını, bu gemilerin donatanlarının farklı şirketler olduğunu, müvekkilinin donatanların ticari işletmecisi olmadığını, donatanların talimatları doğrultusunda hareket ettiğini, çalışanların maaşlarının donatanlar tarafından ödendiğini, istihdamın donatanlar tarafından sağlandığını, tüm donatanlar Panama adresli olduğundan davanın donatanlar aleyhinde Panama Mahkemelerinde açılması gerektiğini,

müvekkilinin lehine husumet itirazında bulunduklarını, tebligatın bizzat ilgili gemilerin donatanlarına yapılması gerektiğini, davacının son çalışmış olduğu ... gemisinden kendi isteğiyle ayrıldığını, davacının donatanlardan herhangi bir alacağı bulunmadığını, davacı ile donatanlar arasındaki akdedilmiş olan her bir gemi adamı iş sözleşmesinin belirli süreli olduğunu, davacının kesintisiz çalışmadığını, iş sözleşmelerinin farklı işverenlerle akdedildiğinin görüldüğünü,

müvekkilinin iş sözleşmelerinin tarafı olmaması ve belirtilen gemilerin donatanı olmaması ve pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Dosyanın ilk olarak .... İş Mahkemesi ... sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderildiği, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24/02/2022 tarihli ... sayılı görevsizlik kararı üzerine ise mahkememize gelerek eldeki esası aldığı anlaşılmıştır.

Dava, gemi adamı olan davacının işçilik alacağının tahsili talepli alacak davası olup uyuşmazlığın davalının pasif husumet ehliyetine haiz olup olmadığı, mahkememizin görevli bulunup bulunmadığı, davacının işçilik alacağı olup olmadığı ve tüm bunlara göre var ise davalıdan talep edilebilecek alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememiz 6102 sayılı TTK'nun görev hususunu düzenleyen 5.maddesine göre, TTK'nun 5.kitabında yer alan deniz hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi' nin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla mahkememiz Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. 6102 sayılı TTK nun 4 ve 5.maddeleri gereğince mahkememizin görevinin tayini için öncelikle davanın 6102 sayılı TTK dan veya diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine veya deniz sigortasına ilişkin bir dava olup olmadığının saptanması gerekmektedir.

Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup, kıyas veya yorum yoluyla genişletilemez ve değiştirilemez. Taraflarca ileri sürülmese bile mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır.

Tüm dosya kapsamına göre; davacının davalı şirket tarafından işletmeciliği yapılan yabancı bayraklı gemilerde çalışmak üzere sözleşme imzaladığı, ilk olarak 06/08/2012 tarhinde ... isimli gemide çalışmaya başlayıp son olarak ise ... isimli gemide gemi adamı olarak,

iş akdinin sonlandırıldığı 14/04/2017 tarihine kadar çalıştığı, çalıştığı döneme ilişkin olarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma alacağı, yıllık izin alacağı, hafta tatili alacağı, dini-milli bayram ve genel tatil alacağı bulunduğunu ileri sürdüğü görülmekle, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda "görev" başlığı altında düzenlenen 5/a maddesinde, "5953 sayılı kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı kanuna tabi gemi adamları,

22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü uyuşmazlıklara bakmakla iş mahkemelerinin görevli olduğu" belirtildiğinden, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan anılı uyuşmazlığa bakma görevinin mahkememize ait olmadığı, İş Mahkemesi'nin görevli olduğu kanaatiyle mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır