İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/258 K.2023/82

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin denizcilik sektöründe uluslararası alanda tanınmış bir şirket olduğunu, şirket tarafından; ... Bayraklı, ....

Numaralı, ... isimli kimyasal & petrol tankeri gemisinin acenteliği üstlenildiğini, ... gemisi, ... yükü ile ... seferini tamamlamak amacı ile 21.12.2021 tarihinde ...'na giriş yaptığını, Boğaz seyrini, Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü'nde öngörülmüş olan kural ve hükümlere uygun bir şekilde sürdüren ... gemisine, davalı Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından toplamda 245.322,33 TL talep edildiğini, bahse konu tutarın,... tarihli, ...

Numaralı, 245.322,33 TL bedelli fatura ile müvekkilinden talep edildiğini, davacı müvekkil tarafından 27.12.2021 tarihinde davalı ...'a 245.322,33 TL ödendiğini, banka havalesi bir ödeme vasıtası olduğunu, taraflar arasındaki borcun ödendiğini gösterme niteliğini haiz olduğunu, müvekkili tarafından, davalı ...'a bir dilekçe sunularak geminin demirinin yerinde olduğu hususu gemiye çıkan Kılavuz Kaptan ve Kurtarma 8 tarafından rahatça görülebilmekteyken, lüzumsuz yere ... römorkörünün de tahsis edilmiş olduğu belirtildiğini, dolayısıyla ... römorkörüne ait faturanın iptali,

... römorkörünün yönlendirilmesine ve demir bölgesine kadar eşlik etmesine neden olan karar ve görüşlerin yazılı olarak bildirilmesi talep edildiğini, müvekkilinin talebinin kabul edilmediğini, davalı ... tarafından, 30.03.2022 tarihinde düzenlenmiş olan .... Düzeltme Numaralı, ... Hizmet Numaralı, ... Tahakkuk Numaralı tahakkuk fişi ile "....

27.12.2021 Hizmet saatinin düzeltilmesi sonucu oluşan iade işlemi'' açıklaması ile 54.516,07 TL tutarında iade ödemesi yapıldığını, İşbu iade ödemesine binaen tarafımızca ... tarihinde davalı ...'a ...

19. Noterliğinden ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide edildiğini, davacı müvekkil tarafından yapılan ödeme ve davalı kurumca yanlış hesaplamalar yapıldığının açıkça ikrar edildiğini, müvekkiline haksız ve hukuka aykırı bir şekilde, ... römorkörüne dair toplamda 102.217,64 TL tutarında hizmet bedeli tahakkuk ettirilmiş olduğundan ve müvekkiline ticari davalarda zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş olmasına rağmen herhangi bir sonuç alınamadığından,

müvekkil tarafından ödenmiş olan 102.217,64 TL'nin iadesi amacıyla davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, ... römorkörü tarafından verilmiş olan hizmetler gereksiz ve talep dışı olduğunu, Bureau Verıtas tarafından düzenlenmiş olan, 21.12.2021 düzenlenme tarihli raporda yapılan sörveyde herhangi bir olumsuzluğa rastlanılmadığını, geminin iki demirinin de yerinde olduğunu, ırgatlarının çalıştığı demirlerini alabildiğini ve indirebildiğini, emniyete alabildiğinin gözlemlendiğini, tamamlanan testlere istinaden seyirine ve ... ve ... boğazlarından geçişine bir engeli olmadığının görüldüğünü,

bahse konu yedekleme işleminin sadece bir römorkör ile gerçekleştirilebilecek bir hizmet olduğunun anlaşıldığını, davalının bahse konu hizmet için Yönetmelik ve Tüzükte aranan şartları haiz 1 römorkör ile ulaşabilirken gereksiz şekilde ve Kılavuz Kaptan'ın talebi olmadan, Gemi Kaptanının onayı olmadan'' ... ve Kurtarma 8 isimlerinde 2 adet römorkör vasıtasıyla hizmet verdiğini, ''Kurtarma 8'' isimli Römorkör 68,0 Ton- ''...'' isimli Römorkör ise 64,00 Ton çeki gücüne sahip olduğunu, denizcilik uygulamaları nazara alındığında, ...Tonluk ... gemisi için toplamda 132,00 Ton çeki gücündeki 2 adet römorkör tesis edilmesinin hatalı olduğunu,

Dolayısıyla denizcilik kurallarına göre 68,0 Ton çeki gücündeki Kurtarma 8 römorkörünün ... gemisine refakati yeterli iken Davalı ... tarafından 64,00 Ton çeki gücündeki ikinci bir römorkör tesis edilmesi ve bu tesis neticesinde müvekkilinden 102.217,64 TL tahsil edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek 102.217,64 TL'nin fiili ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacı müvekkile ödenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili Kuruluşum 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere Bakanlar Kurulunun 12.05.1997 tarihli ve ... sayılı karan ile kurulmuş bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, davacı şirketin acenteliğini yaptığı Usıchem isimli kimyasal & petrol tankeri sınıfı gemisi 21.12.2021 tarihinde... seferini yapmakta iken, ... girdikten sonra saat 12.27 sıralarında Anadolu kavağının 0.5 mil güney batısı Trafik hattı içerisinde seyir halindeyken iskele demirini düşürdüğünü gören, ...

Nolu ... Bayraklı ... isimli geminin kaptanı tarafından ... durumu bildirdiğini, ... Hizmetleri bu bildirimi alınmasına müteakip, Türk Boğazlan Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesinin 18.maddesinin 2.fıkras ı (b) bendi uyarınca derhal 1 kılavuz kaptan.

2 römorkör görevlendirildiğini ve tehlikenin büyüklüğünden dolayı ... çift yönlü olarak gemi geçişlerine kapatıldığını, müvekkil kuruluşun görevlendirilen römorkörlerinden ...saat 12:52'de bağlı bulunduğu Harem İskelesinden hareket ettiğini, diğer römorkör ... saat 13.00'de Paşa Limanından hareket ettiğini, ... gemisine kılavuz kaptanın çıkıp durum tespiti yaptığını, ... konuşmalarında ... gemisi kaptanının domuz tırnağının açılmasından ötürü iskele demirinin düştüğünün beyan edildiği görüldüğünü, Kılavuz kaptanın değerlendirilmesi ve Gemi Trafik Hizmetlerinin talimatları doğrultusunda ... gemisi,

tedbiren olay mahallinden ... römorkörünün refakatında ... Demir Bölgesine emniyetle demirletildiğini, ... römorkörü refakat hizmeti vermediğini, daha sonra verilen hizmetler müvekkil kuruluş Kılavuzluk, Römorkör ve Diğer Hizmetler Tarifesinin T.3 Deniz Vasıtaları Kiralama Esas Ücret Tablosu Plansız Refakat sütunu üzerinden ücretlendirildiğini, tarifenin T.3.

Deniz Vasıtaları Kiralama Esas Ücret Tablosunun Plansız Refakat Beher Saat ve Kesri için "2.400 USD" olmasına rağmen, küçük tonajlı gemilerin mağduriyet yaşamamaları için, yine tarifenin 3.2.9 maddesi Plansız refakat acil hizmet durumlarında hangi römorkörün gönderildiğine bakılmaksızın çeki gücü büyük römorkör gönderilmesi halinde, ... arasındaki gemilere 20-39,99 tonluk römorkör ücreti alınır. hükmü doğrultusunda beher saat ve kesri için başına 1200 USD ve artı gemi cinsi tanker olması nedeniyle %30 tehlikeli yük zammı ilavesi yapılarak tarife hükümleri doğrultusunda işlem tesis edildiğini,

davacı tarafından fatura bedeli müvekkil kuruluşa ödendiğini, davacı tarafın Arabuluculuk başvurusu sonrası müvekkil kuruluş başvuruyu incelerken yukarıda belirtilen ... römorkörünün hizmet süresinde yanlışlık olduğunu belirlenerek yeniden tahakkuk yapıldığını buna göre; ...

Römorkörü (Hizmet süresi: 12,52-16.00 arası) 3 saat X 1200 USD = 3600 USD 8 Dakika, 1200/4 =300 USD 3600 USD +300 USD =3900 USD 3900 USD + 1170 USD (%30 Tehlikeli yük zammı) =5.070 USD (Kur:17,4731)= 5.070 X 17,4731=88.588,61 TL olduğunun anlaşıldığını, sehven yapılan hatanın düzeltilerek 31.03.2022 tarihli ve ... Nolu 54.516,07 TL iade faturası düzenlendiğini, ve 08.04.2022 tarihinde davacı firma hesabına 54.516,07 TL iade edildiğini, davacı taraf, müvekkili kuruluşa ...

19.Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesini (Ek.ll) keşide ederek 05.05.2022 tarihinde tebellüğ edildiğini, davacı yan söz konusu ihtarnamesinde müvekkili kuruluşun ... römorkörünün hizmet süresinin yanlış olarak belirlenmesinden kaynaklı davacıya iade ettiğini, 54.516,07 TL'yi sanki ... römorkörü için yapılmış iade olarak değerlendirerek,... römorkörünün vermiş olduğu ve ''gereksiz'' olarak nitelediği hizmetten kalan tutar olarak 47.701,57 TL'nin 3 gün içerisinde ödenmesinin ihtar edildiğinin bildirildiğinin, müvekkilinin davacıya vermiş olduğu hizmetin gereksiz olarak nitelenebilecek bir hizmet olmadığını,

seyir halinde bulunan ve arkasından gemiler gelen davaya konu geminin trafikte demirinin düşürmesinin önemli ve ciddi bir olay olduğunu, müvekkilinin ... römorkörünün yapmış olduğu hizmete ilişkin ödenmiş olan 47.701,57 TL'nin ödenmesi talebinin hukuka uygun bulunmadığını ve ödenmeyeceği davacı tarafa bildirildiğini, davacının, müvekkilinin acenteliğini yaptığı ... gemisine 21.12.2021 tarihinde müvekkil kuruluş ... römorkörü tarafından verilen plansız refakat hizmetine ilişkin ödenmiş olan 102.217,64 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile tahsili talep edildiğini,

müvekkil Kuruluşun davaya konu gemiye vermiş olduğu hizmet gereksiz olarak nitelenebilecek bir hizmet olmadığını, davacı tarafın iddialarının yersiz olduğunu belirtterek davanın reddini talep etmiştir.

24/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Normal koşullarda konu gemi İstanbul Boğazından römorkör refakati ve kılavuz kaptan olmadan geçecek ve seyrini tamamlayacaktı, Konu arıza değerlendirildiğinde de Geminin kendi makinası ile gitmesi durumunda bir römorkör refakati ile Boğaz seyrini tamamlayabileceği ancak Dava konusu olayda geminin trafik hattının içine demirlediği, bu sebeple İstanbul Boğaz trafiğinin askıya alındığı, Geminin Tanker olduğu, hava ve deniz durumu ile trafik durumu göz önüne alınarak kaç römorkör kullanılacağı konusunda değerlendirmenin ilgili Yönetmeliklere göre ... tarafından yapılmakta olduğu,

yapılan değerlendirildiğinde 2 römorkör kullanılmasının mevcut yönetmeliklere aykırı olmadığı, römorkör kullanımının ilgili yönetmeliklere aykırı olmadığı, davalı tarafından verilen hizmet ile gemi ve yükün muhtemel bir deniz tehlikesi içinde bulunmasının önlendiği, 54.516,07 TL tutarındaki 08.04.2022 tarihindeki iade ödemenin Kurtarma - 8 römorkörüne ait hizmet bitiş saatinin düzeltilmesinden kaynaklandığı, 27.12.2021 tarihli faturadaki Kurtarma - 5 römorkörü ile verilen (Bill no : 145182) 5850 usd (kur 17,4731 tl) = 102.217,64 TL tutarındaki hizmete ait olduğu,

Kurtarma - 5 Römorkörünün refakat hizmeti nedeniyle iade bir bedel bulunmadığı belirtilmiştir.

09/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

Dava konusu olayda geminin trafik hattının içine demirlediği, bu sebeple ve muhtemel bir deniz tehlikesinin önlenmesi amacıyla, İstanbul Boğaz trafiğinin “Çift Yönlü” olarak askıya alındığı, hava ve deniz durumu ile trafik durumu göz önüne alınarak kullanılacak römorkör konusunda değerlendirmenin ilgili Yönetmeliklere göre davalı Kuruluş tarafından, kendisine verilen göreve dayanılarak yapıldığı ile 2 römorkör kullanılmasının mevcut yönetmeliklere aykırı olmadığı, davalı kuruluşa ait ...

Römorkörü tarafından verilen “Plansız Refakat” hizmeti ile davacının acenteliğini yaptığı geminin ve yükünün, muhtemel bir deniz tehlikesi içinde bulunmasının önlenmiş olduğu, ... Plansız Refakat hizmeti nedeniyle iade edilecek bir bedel bulunmadığına ilişkin kök rapordaki tespit ve kanaatlerin korunduğu belirtilmiştir.

Dava; ... numaralı ... gemisinin ... geçişi sırasında verilen hizmet nedeniyle fazla tahsil edilen bedelin iadesi istemine ilişkindir. Davacı taraf geminin Boğaz geçişi sırasında gerekmediği halde davalı tarafından ... römorkörünün çağrıldığını, bu römorkör tarafından verilen hizmetin gereksiz ve talep dışı olduğunu, davalı tarafından verilen hizmet bedellerine ilişkin yanlış hesaplamalar yapıldığını ileri sürerek davalı tarafa fazla ödenen bedelin iadesinin talep etmektedir.

Dava konusu ... gemisinin 21.12.2021 tarihinde .. girişinde ... güneybatısında trafik hattının içinde seyir halindeyken iskele demirini yanlışlıkla düşürdüğü, geminin kendi çabasıyla durduğu, seyir halindeki başka bir gemi tarafından Gemi Trafik Hizmetlerine olayın telsizden bildirildiği, ... trafiğinin Liman Başkanlığı talimatıyla çift yönlü olarak askıya alındığı, ilk olarak Kurtarma 8 römorkörü (68 bolar çeki gücü) saat 12:52'de (hizmet başlangıç saati) ve Kılavuz Kaptan görevlendirildiği, sonrasında ise ... römorkörü (64 bolar çeki gücü) saat 13:00'da (hizmet başlangıç saati) görevlendirildiği,

konu geminin Kılavuz Kaptan ve Kurtarma - 5 römorkörü refakatinde Ahırkapı demir bölgesine demirletildiği, davalı tarafından toplamda 245.322,33 tl tutarında ... sayılı 27.12.2021 tarihli fatura tanzim edildiği ve tutarın tamamının davacı tarafça ödendiği, davacı tarafından dava konusu edilen 102.217,64 tl tutarın toplamda 245.322,33 tl tutarında ... sayılı 27.12.2021 tarihli faturada bulunan ... römorkörü ile verilen hizmete ait olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı taraf, geminin iskele demirini düşürdüğü bilgisinin alınması sonrasında ... Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi' nin 18. Maddesi uyarınca olayın değerlendirilerek derhal müdahale edildiğini, seyir halinde bulunan ve arkasından gemiler gelen geminin trafikte demirini düşürmesinin anılan madde uyanınca işlem yapılması gereken önemli bir olay olduğunu savunmuştur.

Bilirkişi raporunda geminin 5000 ...'dan küçük (4798 GRT) olduğu, tam boyunun ise 119,1m olduğu, ...

Uygulama Yönergesinin 7.m sinde Boğazlardan çekilerek yapılacak yedekli geçişlerde "-150 metre arasında olanlar için toplam çeki gücü en az 30 ton olan en az bir römorkör" kullanılması gerektiği, yönetmeliğin 18.m sine göre "Boğaz içerisinde arıza yaparak veya başka bir deniz olayına istinaden demirlemek zorunda kalan gemileri eğer trafik ayırım düzeni içinde ise resen uygun bir demir yerine aldırır." talimatının bulunduğu, kaç römorkör kullanılacağı hususunda kesin bir düzenleme bulunmadığı, dava konusu geminin trafik hattı içinde demirlediği, bu sebeple ... trafiğinin askıya alındığı, geminin tanker olduğu,

hava ve deniz durumu ile trafik durumu göz önüne alınarak kaç römorkör kullanılacağı konusunda değerlendirmenin ilgili yönetmeliklere göre ... tarafından yapılmakta olduğu, iki römorkör kullanılmasının mevcut yönetmeliklere aykırı olmadığı, Römorkör kullanımının ilgili yönetmeliklere aykırı olmadığı, davalı tarafından verilen hizmet ile gemi ve yükün muhtemel bir deniz tehlikesi içinde bulunmasının önlendiği, talep edilen bedelinin iadesinin gerekmediği belirtilmiştir.

Dosyaya Usichem gemisine ait seyir planı, kaza arıza ve diğer olaylar bildirim formu, ... römorkörüne ait gemi jurnali, ilgili tarife sunulmuş olup anılan belgeler ve bilirkişi raporu raporu birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu geminin boğaz trafiği içinde arzettiği tehlike dolayısıyla, Boğaz trafiğinin çift yönlü olarak askıya alındığı, Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Uygulama Yönetmeliğinin 18.maddesi hükmü ile, gemiye plansız refakat hizmetinin verildiği, Türk Boğazlarında seyir emniyeti ile can, mal , deniz ve çevre güvenliğinin sağlanması amacıyla, davalının görevlendirilmiş olduğu,

Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Uygulama Yönetmeliği Uygulama Yönergesinin 18.maddesinde gemilerin boğaz geçişlerinde oluşabilecek arıza, deniz kazası ve deniz olaylarında, 16.maddenin uygulama alanı itibari ile, 18/b maddesinde, Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri Merkezleri tarafından, meydana gelen deniz kazası, deniz olayı ya da arıza halinde ivedilikle yeterli sayıda römorkör ile geminin boğaz geçişine başlamasından sonra oluşan durumlarda, ilave olarak kılavuz kaptan görevlendirileceği düzenlemesinin bulunduğu,

... römorkörü ile verilen “Plansız Refakat” hizmeti ile geminin ve yükün muhtemel deniz tehlikesi içinde bulunmasının önlenmiş olduğu, bilirkişi raporunda verilen hizmetin yönetmeliğe, ... Römorkörünün indirim yapılmış ücretinin tarifelere uygun olduğunun belirtildiği, buna göre ödenen bedelin davacıya iadesinin gerekmediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır