İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/309 K.2022/537

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

ABD'den Türkiye'ye gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 1 Set Makine ve Yeden Parçaları emtianın konişmento tahtında parsiyel şekilde konteyner içerisine yüklenerewk ... gemisi ile taşıma işlemine konu edildiğini, taşıma işlemleri esnasında ... gemisine aktarıldığını, daha sonra ... /İstanbul Limanı'na getirilen emtialar konteynerlerden boşaltılarak iç nakliye faturasına istinaden ... plakalı araca yüklenecek sigortalı firmanın Ankara adresindeki fabrikasına getirildiğini, emtianın varışına müteakip yapılan kontrollerde hasarlı olduklarının görülmesi üzerine sürücü imzalı hasar tutanağının tanzim edildiğini,

emtialarda meydana gelen hasara istinaden ekspertiz raporu tanzim edildiğini, davalıların sorumluluğu altında yapılan taşımla işlemleri esnasında hasarlanan emtialarda 31.009,10 TL'lik zarar meydana geldiğinin, işbu tutarın ödemesinin yapıldığının ve bu ödeme karşılığı sigortalı firmadan temlikname alındığını belirterek davalı-borçluların takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davadaki hak düşürücü sürenin geçtiğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını, aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davalı ile acentelik ilişkilerinin bulunmadığını, söz konusu hasar sigorta ettiren ... ileri Mühendisilik firmasının mı yoksa ... Mühendislik firmasının mı katlanması gerektiği konusunda bir tespit yapılmadığının açık olduğunun, davacı yanın arabulucuk dava şartını yerine getirmediğini, davanın öncelikle dava şartı yokluğunda reddi gerektiğini, dava konusu taşıma işi esnasında taşınan emtianın hasarlandığının tespiti için yapılan ekspertiz muayenesini müvekkili şirkete ihbar etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 2021/... esas sayılı dosyasının 19/07/2022 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca Davalı ... , Inc.e İzafeen ... A.Ş. hakkında açılan davanın tefrikine karar verilmiş olmakla, ara karar gereğince davanın tefrik edilerek işbu dosyaya kaydı yapılmıştır.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dava dışı sigortalı tarafından satın alınan makine ve yedek parça emtiasının ... sayılı konişmento tahtında ... Limanından İstanbul Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalı ... A.Ş. aleyhine kendi adına asaleten, davalı ve diğer takip borçluları aleyhine izafeten 31.009,10-TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin ... A,Ş. ye tebliğ edildiği, eldeki davanın da davalı taşıyan ... ye izafeten açıldığı anlaşılmaktadır. ... vekili cevap dilekçesinde davalılar ile acentelik ya da temsil ilişkisinin bulunmadığını savunmuştur. 05/04/2022 tarihli duruşmada davacı vekiline ... taşımacılık ın davalının acentesi olduğunu dair delillerini sunmak üzere süre verilmiş ise de davacı tarafça buna ilişkin herhangi bir belge sunulmamış, beyan dilekçeleri ile acentelik iddialarının bulunmadığı belirtilmiştir.

TTK 105.maddesine göre acentenin ancak doğrudan aracılık ettiği sözleşmeler nedeniyle müvekkiline izafeten kendisine karşı dava ya da takip yöneltilebilecektir. ... Taşımacılık ın davalının acentesi olmadığı dosya kapsamı ile belirlidir. Buna göre ilgili takip dosyasında davalı adına usulüne uygun bir ödeme emri tebliği ve davalı tarafından asaleten ya da yetkili acentesi aracılığıyla yapılmış bir borca itirazın bulunmadığı görülmektedir.

İtirazın iptali davalarında, dava şartlarından birisi de geçerli bir ödeme emri tebliği ve ödeme emrine itirazın bulunması hali olup, (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2014/4441 E. 2014/7309 K., Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2018/2363 E. 2019/4867 K. sayılı ilamları) ödeme emrinin tebliği ve borçlunun itirazında TTK 105/1.

Maddesinin emredici hükümlerine uyulmadığı, anılan husus kamu düzenine ilişkin olduğundan resen gözetilmesi gerektiği, açıklanan nedenlerle taşıyana izafeten açılan eldeki davada HMK'nın 114/2. maddesi anlamında özel dava şartı eksikliği bulunduğu anlaşıldığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır