İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/338 K.2022/644

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı sigorta şirketi nezdinde 14/08/2013 -14/08/2014 tarihlerini kapsayan, ...

Y-1 nolu poliçe ile ... isimli, ahşap, 1981 model ... yatma limanına bağlı teknesini, poliçede belirtilen rizikolara karşı sigortalanmak üzere sigorta sözleşmesi akdedildiğini, sigorta primlerini ödediğini, 14/08/2013 tarihinde başlayan seyrinin dönüş yolu üzerinde, sahile birkaç mil açıkta iken teknenin normalden fazla su almaya başladığını fark ettiğini, acil durum pompasını çalıştırdığını, duran motoru çalıştırmak için marşa basmasına rağmen çalıştıramadığını, suyun tehlikeli olarak yükselmesi üzerine teknede bulunan kişileri Zordyak bot ile tahliye ettiğini, sahil güvenlik güçlerine de acil durum çağrısı yapıldığını,

müvekkilinin teknesini terk etmeyerek bir saate yakın kurtarılmasını beklediğini, ancak sahil güvenlik ekiplerinin gelirken yaptığı hız nedeniyle oluşan dalganın, teknesinin tekrar hızla su almasına, sallanarak dönmesine ve sonuçta baş tarafından başlayarak suya gömülmesine sebep olduğunu, teknesi tamamen batan müvekkilinin, kolluk kuvvetlerine ve sigorta şirketine ihbarda bulunduğunu, hasarın tazminini talep ettiğini, davalı sigortacının verdiği yanıtta, teknenin ticari amaçla limandan ayılması ve bağlama kütüğü uygulama yönetmeliğinin 19. maddesinin 2. ve 3. bentelerine aykırı olarak limandan ayrılması sebebiyle ödeme yapılmadığını,

oysa teknenin ticari amaçla kullanılmadığı gibi, buna ait bir tespit de bulunmadığını, ruhsatının ve vizesinin güncel olduğunu, seyre çıkmasına bir engel bulunmadığını belirterek, fazlaya dair dava ve talep hakkı saklı kalmak üzere, müvekkilinin ... isimli teknesinin tamamen zayi olması nedeniyle 100.000,00 TL tazminatın, rizikonun gerçekleşme tarihi olan 14/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görevsizlik yönünden ve davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı iddiasıyla davanın reddini talep etmiş, esasa ilişkin olarak da dava konusu ... isimli yelkenli ahşap yat için tanzim edilen Tekne Sigorta Poliçesi'nin, özellikle ... özel şartları, verilen teminatın teknenin Denize Elverişlilik Belgesi ve/veya Özel Yat Kayıt Belgesinin mevcudiyeti ve devamlılığı, sigortalı teknenin hiçbir ticari amaç taşımaksızın kendi sahibinin veya kaptanının yönetiminde özel tenezzüh amacıyla kullanılması, tekne sahipliğinin el değiştirmemesi,

kaçakçılık veya başka bir şekilde suça konu olacak faaliyette kullanılmaması koşullarıyla düzenlendiğini, teknenin yolcu gezdirmek üzere ticari kullanıma çıkarıldığının tespit ve ispat olunduğunu, tekneye yolcu olarak alınan Suriyeli kişilerin verdikleri ifadede üç gece için 1.200 Dolarlık bedel karşılığında anlaştıkları ve kıyıları gezerek denize girip güneşlendiklerinin teyid edildiğini, teknenin sahibi ve kaptanı olduğunu beyan eden ...'nın arkadaşı olan ve kaza anında teknede bulunan ...'ın verdiği ifadesinde teknenin ticari amaçla kullanıldığının teyid ettiğini,

teknenin ilgili liman başkanlığı nezdinde gerekli belgeleri tamam olmadığı gibi, yeterli gemi adamı dahi olmadan ve yola-denize elverişsiz olarak sefere çıktığını, teknenin batması için bir sebep ispat edilemediği gibi, olayların gelişimine göre teknenin gemi adamı ve diğer teknik yönlerden denize elverişsiz olduğunun kabulü gerektiğini, su altı incelemesinde batmayı gerektirecek bir sebep tespit edilemediğini, batma hadisesinin tartışmalı hale geldiğini, sigorta bedeli ve dava tutarı ile sigorta kıymeti arasında farklılık bulunduğunu, sigorta kıymetinin, ancak 50.000,00 TL civarında olabileceğini,

sigorta kıymetinden teknenin geriye kalan bot ve motorun değerinin tenzili gerekeceğini, poliçe ekindeki özel kloz olan Institute Yacht Clauses'in 8., 9., 15. ve 32. maddeleri uyarınca hasar ve tazminat talebinin teminat dışı bulunduğunu, faiz talebinin dava tarihinden itibaren olması gerekeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İstanbul .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyada alınan 28/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda; ... isimli teknenin 14/08/2013 tarihinde geçirdiği bir deniz kazası nedeniyle su alarak battığı, tekneye ait bağlama kütüğü ruhsatnamesinin 14/08/2013 tarihine kadar yapılması gereken vizesinin yapılmamış olması nedeniyle, ... teknesinin aynı tarihte uğramış olduğu deniz kazasına çıktığı yolculuğun başlangıcında, yola elverişli bulunmadığı,

mevzuata uygunsuz olarak liman çıkışı yaptığı, bağlama kütüğü ruhsatnamesinde ve sigorta poliçesinde tekne maliki olarak davacı ...'ün görülmesine karşılık, kaza günü teknede kaptan olarak bulunduğu belirtilen ...'nın tekne malikinin kendisi olduğuna dair beyanı karşında el değiştirmiş olabileceği, teknede yolcu olarak bulunan ve kaza sonrası kurtarılarak ifadeleri alınan tanıkların beyanlarından, teknenin ticari amaçlı olarak yolculuğa çıktığı, dosyada mevcut kısıtlı bilgiler kapsamında bir değerlendirme yapılacak olduğunda, batma nedeninin tespit edilemediği,

ancak ... teknesinin, yolculuğa başlamadan önce denize elverişli olmadığını kabul etmesinin de mümkün olmadığı, ... teknesinin batmadan önceki değerinin 60.000,00 - 70.000,00 TL aralığında olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.

İstanbul .... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 05/03/2019 tarih ve ... Esas ...sayılı kararı davanın reddine dair karaının, davacı vekilinin 24/05/2019 havale tarihli istinaf başvuru dilekçesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi 17/03/2022 tarih ve... sayılı ilamıyla görev yönünden bozularak mahkememize gönderildiği ve yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu talip davacıya ait ... isimli teknenin 14/08/2013 tarihinde batması sonrası davalı sigorta şirketi tarafından ödenmeyen sigorta tazminatının tahsili talepli alacağa ilişkin olup uyuşmazlığın ise taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesine göre, talebe konu teknenin yolculuğun başında yola elverişli olup olmadığı, gerekli izinlerin alınıp alınmadığı, teknenin ticari amaçla kullanılıp kullanılmadığı, teknenin el değiştirip değiştirmediği, bunlara göre talebe konu hasarın teminat kapsamında olup olmadığı ve buna göre varsa ödenmesi gereken sigorta tazminatının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Sigorta sözleşmesine konu teknenin bağlama kütüğü ruhsatnamesinin incelenmesinde; ... isimli özel teknenin ... 1907502 limanına bağlı, tescil boyunun 11/3,22/05 ve ağırlığının 10,43/6,95 olduğu, inşa yeri ve yılının A. Hisar/1981 cinsinin Ahşap, makina gücünün ..., makina seri nosunun ... olduğu, kullanım amacı bölümünün boş bırakılmış olarak düzenlendiği, sahibinin ... olduğu, bağlama kütüğü düzenleme kütüğünün 14/08/2012 olup, ilk vizenin yapılabileceği son tarihin 14/08/2013 olduğu anlaşılmıştır.

... Limanı'na bağlı ... isimli teknenin 14/08/2013 tarihinde denizde iken, su alarak batmaya başladığı, teknede bulunan bota kadınlar ve çocukların can yelekleri giydirilerek nakledildikleri ve sahile gönderildikleri, göçmen kaçakçılığı yapma suçlaması ile Tekne Kaptanı ... ve arkadaşı ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca 2013/... soruşturma numaralı dosya üzerinden soruşturmaya başlanıldığı ve sonucunda 03/12/2013 tarihli karar ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, teknede bulunan kişilerin para karşılığı gezinti için tekneye bindiklerinin tespit olunduğu anlaşılmıştır.

Görevsiz mahkeme tarafından tanık olarak Tekne Kaptanı ...'nın beyanının alınmış olması, diğer tanık dinleme talepleri bakımından ise olay tarihi üzerinden uzun zaman geçmesi ve olay tarihinde savcılık tarafından beyanlarının zaten alınmış olduğu hususları dikkate alınarak usul ekonomisi gereğince yeniden tanık dinlenilmesi yoluna gidilmemiştir. Ayrıca dosya kapsamında görevsiz mahkeme tarafından aldırılan bilirkişi raporu ile teknik hususların tartışılarak kanaatin sunulduğu görülmekle, hukuki konularda takdir mahkemeye ait bulunduğundan davacı vekilinin yeniden bilirkişi raporu alınması yönündeki talebi mahkemece yerinde görülmemiştir.

Dosyaya sunulan 21692209 Y-1 numaralı sigorta poliçesi incelendiğinde, sigortalının davacı olarak kayıtlı bulunduğu ve talebe konu teknenin 14/08/2012 ile 14/082013 tarihleri arasında sigorta teminatı altına alındığı görülmüştür. Bununla birlikte, sigorta özel şartlarının incelenmesinde, sigortalı teknenin kullanım için yeterli denizci ehliyetine sahip olmayan kişiler tarafından sevk ve idare edilmesi sırasında vuku bulacak ziya ve hasarların sigortadan hariç olduğu,

verilen teminatın teknenin "denize elverişlilik belgesi ve veya özel yat kayıt belgesi"nin mevcudiyeti ve sigorta süresince devamlılığı kaydı ile geçerli olacağı, sigortalı teknenin yarışa katılması halinde vuku bulacak hasarların teminat harici olup, teknenin hiçbir ticari amaç taşımaksızın kendi sahibinin veya kaptanının yönetiminde özel tenezzüh amacıyla kullanılması durumlarında geçerli olacağı anlaşılmaktadır.

Tekne sigortası yalnızca özel kullanım için olup, ticari amaç ile kullanılması, yani teknenin ticari amaçla limandan çıkması halinde tekne sigortasının geçerliliğini yitireceği açıktır.

Dosya arasına celp edilen ... CBS 2013/... Soruşturma numaralı dosyası içerisinde bulunan şüpheliler ... ve arkadaşı ... ifadeleri, savcılık dosyasında ifadelerine başvurulan mağdur/müşteki ifadeleri ile görevsiz İstanbul .... Asliye Hukuk Mahkemesince talimat yolu ile alınan ...'nın ifadeleri bir arada değerlendirildiğinde talebe konu tekne ile para kazanmak -ticari amaçlı gezi organize edildiği ve bu gezi esnasında da teknenin battığı mahkemece kabul edilmiştir.

Zira teknede bulunan ve göçmen kaçakçılığı yapıldığı şüphesi uyandıran şahısların ifadeleri ile ...'ın müdafii huzurunda verdiği Emniyet ifadesinde para karşılığı gezinin düzenlendiği belirtilmiştir. Bu nedenle Sigorta Poliçesi özel şartlarında düzenlenen geminin ticari amaçla kullanılmaması klozunun ihlal edildiği anlaşılmakla hasarın poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığı kabul edilmiştir.

Bunlarla birlikte, savcılık aşamasında ifadesi alınan ... beyanlarına göre teknenin esasen davacı dışında ...'ya ait olduğunun belirtildiği dikkate alındığında davaya konu teknenin el değiştirmiş olması hususunda da mahkemede şüphe oluşmuştur. Her ene kadar davalı vekilince cevap dilekçesi ile yola elverişlilik belgesi almadan Bağlama Kütüğü Yönetmeliği'nin 19. Maddesinin 2 ve 3 nolu bentlerine aykırı olarak limandan ayrılmış olduğundan bahisle de hasarın sigorta poliçesi teminatı dışında olduğu savunulmuşsa da, kaza tarihi itibarı ile teknenin Bağlama Kütüğü Düzenleme tarihi dikkate alındığında vizenin yapılabileceği son tarihte kazanın gerçekleştiği anlaşıldığından bu yöndeki savunma mahkemece yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davaya konu ... isimli teknenin kaza gününde ticari amaçla kullanıldığı kabulü doğrultusunda hasarın sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunmadığı değerlendirilerek, davanın reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır