İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/384 K.2023/418

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin davalı şirketin yurtdışından ihraç etmek istediği emtiaların yurt dışından deniz yolu ile getirilmesi işini organize ettiğini, taraflar arasında mutabık kalınan hususlar dahilinde ... ... / ... numaralı konşimento tahtında taşıma gerçekleştirildiğini ve ... numaralı konteyner içindeki davalıya ait emtiaların Mersin / Türkiye'den Madras'ta alıcısına teslim edilmek üzere taşındığını, davalı şirketin taşıtan sıfatına haiz olduğunu, Müvekkili Şirket tarafından ... fatura numaralı, 7.200,00 USD bedelli ve Deniz Navlun Bedeli açıklamalı fatura düzenlendiğini,

işbu faturaya konu alacağın 3.000,00 USD'lik kısmı davalı tarafça ödendiğini ancak bakiye 4.200,00 USD'lik kısım davalı tarafça ödenmediğini, bakiye alacağın tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin adresinin Antalya olduğunu, icra dosyasının Antalya İcara Müdürlüklerinde açılması gerektiğini, icra takibine yetki yönünden itirazlarının bulunduğunu, İcra takibine konu edilen ve ödenmediği iddia edilen 4.200,00-USD'lik miktarın, müvekkili şirket tarafından 28.01.2022 tarihinde, yani icra takip tarihinden önce, ... Bankasında bulunan hesabından ödendiğini, icra takip tarihinde müvekkilinin davacıya ödenmeyen borcunun bulunmadığını beyanla, davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan bakiye navlun alacağının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, Uyuşmazlığın icra dairesinin yetkili olup olmadığı, alacağa konu fatura bedelinin davalıya yanca ödenip ödenmediği ve buna göre var ise taraflar arasındaki alacak-borç durumunun tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

....İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 25/01/2022 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 16/02/2022 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 22/02/2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 16/09/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereği yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili 23/05/2023 havale tarihli dilekçesi ile davalı tarafından icra takibi başladıktan sonra yaptığı ödemeden taraflarının haberinin olmadan işbu davanın açıldığını, kötü niyetli olarak davalı tarafından ödeme emrine itirazlarında ve arabuluculuk süreçlerinde ödemenin yapıldığının belirtilmediğinden bahisle ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında fer'iler yönünden itirazın kaldırılarak takibin devamına yönelik ıslah dilekçesi sundukları görülmüştür.

Davalı borçlu vekili tarafından ....İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasına sunulan borca itiraz dilekçesi ve dosyaya sunulan cevap dilekçesi ile birlikte icra dairesi yetkisine de itiraz edilmişse de, dava ve takip konusu alacağın faturaya dayalı bir para alacağı olması nedeni ile BK 89 maddesi gereğince davacı alacaklının yerleşim yeri itibarı ile Anadolu İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğu anlaşıldığından, icra dairesi yetkisine yönelik itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu alacağın .../... numaralı konşimento tahtında taşıması gerçekleştirilen ve davalının göndereni olduğu ... numaralı konteynerlerin Mersin den Madras a deniz yolu ile taşınmasından kaynaklanan bakiye deniz navlunu alacağına ilişkin olduğu, dava konusu taşımanın davacı tarafından yapıldığı ve dava konusu taşıma nedeni ile davalı adına düzenlenen navlun faturası bakımından davalının sorumlu olduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dosya kapsamında uyuşmazlığın, davalı tarafından takibe konu fatura alacağına ilişkin olarak, icra takip tarihi olan 25/01/2022 tarihinden sonra, 28/01/2022 tarihinde ödeme yapılmış olması nedeni ile davacının dava açmakta haklı olup olmadığı ile bakiye alacağının bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmıştır.

Dosya kapsamında davalı tarafından takip konusu asıl alacak olan 4.200 USD nin 28/01/2022 tarihinde icra takip tarihinde sonra, icra dosyasına kapsamında olmayacak şekilde haricen ödendiği sabit olmakla.

Hukuk Genel Kurulunun 19/10/2011 tarihli ve 2011/19-532 E., 2011/640 K., 23/05/2018 tarihli ve 2017/19-910 E., 2018/1111 K., 22/11/2018 tarihli ve 2017/19-822 E., 2018/1754 K. sayılı ilamlarında da açıkça belirtildiği hali ile , bu alacak bakımından davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.

Aynı içtihatlar doğrultusunda, takipten sonra, ancak davadan önce yapılan ödeme miktarı bakımından dava açılmasında hukukî yarar bulunmadığından dava reddedilse bile, ödemenin yapıldığı icra takibi kendi yasal prosedürü içerisinde devam edecek, hatta asıl borç ortadan kalksa bile faiz ve fer’îleri yönünden takip sürebilecek, salt bu nedenle icra dosyasının kapanmasından söz edilemeyecektir.

Bu kapsamda icra giderleri ve asıl alacağın ferilerine yönelik davalı borçlunun itirazları bakımından yargılama devam olunmuştur. Bu aşamada her ne kadar davacı vekilince sunulan 23/05/2023 havale tarihli dilekçesi ile ıslah talebi altında ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında fer'iler yönünden itirazın kaldırılarak takibin devamı talep edilmişse de.

HMK 176 maddesinde düzenlenen ıslah kurumu iddiayı ve savunmayı genişletme yasağının bir istisnası olup, iddia ve savunmayı genişletme ve/veya değiştirme sayılmayan hallerde ıslaha başvurulmasında tarafın hukuki yararı bulunmamaktadır.

Dosya kapsamında davacı vekilinin 23/05/2023 tarihli talebi ıslah adı altında ibraz edilmekle birlikte, asıl alacak olan 4.200 USD bakımından itirazın iptali isteminden vazgeçilmesi, talep sonucunun daraltılması diğer bir deyişle kısmi bir feragat niteliğindedir. Yargıtay 'ın yerleşik içtihatları ve HMK hükümleri gereği talebin daraltılması yahut feragat için karşı tarafın iznine ve bunun için de ıslah yoluna başvurulmasına gerek bulunmamaktadır.

Bu nedenle davacı vekilinin talebi kısmi feragat olarak kabul edilmişse de, hukuki yararın varlığı HMK 114 gereği dava şartı olarak sayılmış olduğundan, dava şartları dava açılabilmesi için değil davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için gerekli olan şartlardır.

Asıl alacak bedelinin ödendiği hususunun sabit olduğu eldeki uyuşmazlıkta davacının dava tarihinde 4.200 USD asıl alacak hakkındaki takibe itirazın iptali talebi bakımından hukuki yararı bulunmadığından, neticede asıl alacak için itirazın iptali talebinden 23/05/2023 tarihli dilekçe ile kısmen feragat edilmiş olsa da, kısmi feragat nedeniyle değil, mahkemece öncelikle davacının hukuki yararı bulunmadığından bahisle asıl alacak bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklandığı hali ile icra takip tarihi olan 25/01/2022 tarihinden sonra 28/02/2022 tarihinde asıl alacağın haricen ödenmesi nedeni ile, icra takip giderleri ile asıl alacağa bağlı olan feri alacaklar bakımından takibin devam ettiği kanaati ile, ödeme tarihinde davacının talep edebileceği bedel bakımından kapak hesabı alınmış olup, bu hususlarda takibin devamına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptali talebi bakımından; asıl alacağa yönelik itirazın iptali talebi bakımından davanın reddine, asıl alacağa bağlı icra giderleri ve fer'i talepler bakımından ....İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takibine devam edilmesine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır