İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/431 K.2023/153

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı müvekkil sigortalısı ...

A.Ş.'ye ait pirinç emtiası, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, pirinç emtiasının, ... numaralı taşıma senedi tahtında ... (...)'dan Mersin (Türkiye)'ye taşınmak üzere “...” gemisine hasarsız ve eksiksiz bir şekilde yüklendiğini, dava konusu emtianın sigortalı firmanın tesisindeki tahliye işlemleri sırasında, emtiaların ıslak olduğunun görüldüğünü ve hasarın fark edilmesi akabinde ekspertiz incelemesi gerçekleştirildiğini, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde,

...numaralı konteynerin üst tavanında bulunan yırtık nedeniyle pirinçlerin ıslanmış, çürümüş ve koku yaymakta olduğunun tespit edildiğini, sigortalı şirket tarafından hasarlı emtiaya ilişkin davalıya emtiaların ıslak hasarlı olarak teslim alındığı hususunda bildirimde bulunulduğunu, davalının konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK m.1191 gereğince fiili taşıyan olarak hareket ettiğini, dava dışı sigortalının uğradığı zarar müvekkilince tazmin edilmiş olup, 6102 Sayılı TTK 1472.

Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu, taşıyan, hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş hem de hasarın, eşyanın kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, dolayısıyla TTK md. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğunun söz konusu olduğunu, borçlu aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü...

E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafın itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .... tarafından dava konusu taşıma ile ilgili olarak düzenlenmiş olan konişmentolarda, “işbu konişmento tahtında taşıyana karşı doğan tüm talepler ve uyuşmazlıkların Marsilya Ticaret Mahkemeleri tarafından başkaca hiçbir ülke mahkemesinin yetkisi olmaksızın münhasıran çözüme kavuşturulacağı” öngörüldüğünü, yani, Marsilya Mahkemelerinin münhasır yetkisi kabul edildiğini, dolayısıyla, gerek ...’nın ikametgahının bulunduğu yer gerekse konişmentoda yer alan yetki şartı nedeniyle, derdest dava bakımından yetkili Mahkeme Marsilya Ticaret Mahkemeleri olduğunu,

davacı aynı konişmento tahtında taşınan yükte hasar meydana geldiği iddiası ile bir başka davacı...Sigorta A.Ş. adına İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile müvekkiline karşı rücu davası açmış olup, bu davada milletlerarası yetkisizlik nedeni ile reddedildiğini, hasarın ne zaman ve nasıl meydana geldiğinin ve zararın nasıl hesaplandığının belli olmadığını, yükteki ıslaklığın deniz suyundan kaynaklandığının ancak gümüş nitrat testi yapılarak tespit edilebileceğini, gümüş nitrat testi ile ıslanlığın deniz suyundan kaynaklandığı tespit edilmeyen hallerde taşıyanın bir sorumluluğu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; Davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin tazmini istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı vekili tarafından konişmentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle Milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Davalı acentenin özet beyan vermiş olduğu görülmekle taşıyana izafeten husumet yöneltilebileceği, bu suretle taraf teşkilinin sağlanmış olduğu, dava konusu taşımanın ...numaralı taşıma senedi tahtında Montevideo (...)'dan Mersin (Türkiye)'ye yapıldığı,

uyuşmazlık yabancılık unsuru taşıdığından yetki itirazının MÖHUK kurallarına göre belirleneceği, MÖHUK 47.maddesinde, "yer itibariyle yetkinin kamu düzeni veya münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" düzenlemesinin bulunduğu, konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının düzenlendiği 31.maddesinde sözleşmeden doğan taleplerde Marsilya Ticaret Mahkemesinin yetkili olacağının belirtildiği,

taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun taşıyanın yabancı acentesi tarafından imzalandığı, dosyaya sunulan mal faturasına göre satışın navlun bedeli ödenmiş satış olduğunun görüldüğü, Türk acentenin taşıma sözleşmesini yaptığına ya da taşımayı üstlendiğine dair navlun faturası veya başkaca bir delilin bulunmadığı,

bu nedenle münhasır yetkiden bahsedilemeyeceği, davalının Türkiye acentesinin yük teslimat formu, gümrük beyannamesi düzenlemesinin TTK 105/1 maddesi anlamında taşımaya aracılık olarak kabul edilemeyeceği, Mahkememizce benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda verilen hükümlere dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesinin 2021/2335 Esas 2022/486 Karar ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43.Hukuk Dairesinin 2022/527 Esas 2022/544 Karar sayılı ilamlarının bu doğrultuda olduğu, TTK'nun 1237.maddesinde taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, sigortalının yükü teslim aldığı anlaşıldığından,

konişmentodaki yetki şartının sigortalı gönderilen ve buna göre davacı açısından da bağlayıcı olduğu kabul edilmekle, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Marsilya Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır