İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/439 K.2024/271

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının talebi üzerine müvekkili tarafından davalıya deniz yoluyla taşıma işlerinin organizasyonu hizmeti verildiğini, fiili taşımanın ... Tarafından gerçekleştirildiğini, ... Konşimento, ...

Konşimento tahtında yapılan taşımalara ilişkin müvekkilinin 3.000,00 ABD Doları tutarında navlun / taşıma ücreti alacağı bulunduğunu beyanla 3.000,00 ABD Doları alacağın 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca ABD Doları cinsinden para borcunun faizinde devlet bankalarının ABD Doları olarak açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz uygulanmak sureti ile aynen; mümkün olmaması halinde B.K. 99. maddesine göre, fiili ödeme tarihindeki T.C.

Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığının TL. olarak reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı tarafın her şey dahil 14.100,00USD fiyat üzerinden anlaşma sağlandığını, ancak emtiaların anlaşma gereği 55 günlük taahhüt süresinde müvekkilinin şirketine ulaştırılmadığını, 120 günü geçen bir sürede emtianın müşteriye ulaştırıldığını, akabinde davacı şirket tarafından müvekkiline demuraj oluştuğu belirtilerek fatura tanzim edildiğini, müvekkilinin de iade faturası düzenleyerek faturayı kabul etmediğini, müvekkilinden demuraj ücretinin talep edilemeyeceğini, müvekkilinin demuraj ödemesinin yapılmasına sebebiyet vermediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın, alacak davası olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın denizyolu navlun fark ücretinden davalının sorumlu olup olmadığı ve sorumlu ise miktarının tespiti hususunda toplanıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 04/10/2023 tarihli raporda.

Davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu,

ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davalı Ltd. Şti' den 3.000,00 USD karşılığı 55.749,00 TL alacaklı olduğu, Davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine Davacı ...

A.Ş/ ne 52.937,66 TL borçlu olduğu, taraflar arasındaki cari hesap uyuşmazlığının davaya 10 konu fatura öncesinden Davalı defterlerinde yer alan 2.194,24 TLnin 2021 yılından devir gelen kur farkından kaynaklandığı, Davalı'dan talep edilen fatura konusu ücret ve ek masrafların Davacı tarafından dava dışı fiili taşıyana, kara taşıyıcısına ve terminale ödendiğinin ispat edilmiş olması nedeni ile ödenmiş olan bu masraf kalemlerini kendi taşıtanı Davalı Şirket'ten talep edebileceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 08/03/2024 tarihli raporda.

Davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu,

ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde Davalı ... Ltd. Şti' den 3.000,00 USD karşılığı 55.749,00 TL alacaklı olduğu, Davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine Davacı ...

A.Ş. ne 52.937,66.TL borçlu olduğu, taraflar arasındaki cari hesap uyuşmazlığının davaya konu fatura öncesinden Davalı defterlerinde yer alan 2.194,24 TL'nin 2021 yılından devir gelen kur farkından kaynaklandığı, Davalı şirketin kendisinden kaynaklanmayan nedenlerden dolayı katlandığı ve davacının sorumluluğunda olan 3.535,00USD tutarındaki gider kalemlerine tahakkuk eden ücretlerin piyasa şartlarında kadri marufunda bulunduğu, tarafların arasındaki sözleşme şartları çerçevesinde, kendisinden kaynaklanmayan ve önlemesine imkan bulunmayan force majör durum nedeniyle ödemiş olduğu 3.535,00USD fatura tutarından indirim yaparak,

denizyolu navlun fark ücreti açıklamasıyla 3.000,00USD olarak talep edebileceği, davalı vekilinin bu konuda kök rapora itirazlarının yukarıda detaylı olarak değerlendirildiği gibi yerinde olamayacağı, oluşan ABD liman yoğunluğu ve küresel ekonomide yaşanan Rusya-Ukrayna krizi kaynaklı emtia ve enerji fiyat artışlarının dava konusu uyuşmazlığın oluşmasında ForceMajor olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Dava, davacı tarafça ,davalıya ait yüklerin 1 adet 40HC tipi konteynerle, ... /İstanbul limanından ... /Kanada limanına ... hattında çalışan gemi ile oradan da Weston/Oregon/ABD'deki teslim adresine taşınması sonrası davacı tarafça 05.05.2022 tarihli deniz yolu navlun fark ücreti adı altında tanzim edilen fatura kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının belirlenmesinden ibarettir.

Dosyaya sunulu 07.12.2021 tarihli mal faturası uyarınca; davalı ...

Ltd.Şti'nin ABD de mukim ... a 3.087.000 kg beyaz sülfit kese kağıdı emtiasını 49.330,26 USD bedelle DAP teslim şartı ile mal mukabili uyarınca sattığı, DAP teslim şeklinde tüm gümrük işlemleri, masrafları, gümrükten doğan vergi, resim ve harçların alıcıya ait olduğu, dosyaya sunulu 22.11.2022 tarihli e posta yazışmaları uyarınca emtianın Türkiye'den ABD ye kapıdan kapıdan taşınması için davacının davalıya her şey dahil 14.100 USD teklif verdiği ve taraflarca taşıma hususunda anlaşmaya varıldığı, davalının taşıtan yükleten konumunda olduğu, davacı tarafça ... numaralı konişmenonun düzenlediği,

davacının taşıma işini bizzat yerine getirmeyerek ... tarafından ... numaralı konişmento tahtında yerine getirildiği, davacının akdi taşıyan , davadışı ... nin ise fiii taşıyan olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulu ... adına 11 günlük 2.070,00 USD demuraj faturası, ... tarafından Vize Müşterileri adına 08.04.2022 tarihli ithalat demurajı konulu 924 USD düzenlendiği, konteyner ve konişmento bilgilerinin dosyayayla uyumlu olduğu, davadışı ... tarafından 04.14.2022 tarihli ... numaralı taşıma fark ücreti, ardiye ücreti ve demuraj masrafı olarak 3.535,00 USD bedelle fatura düzenlediği, davacının ticari defterlerin incelenmesi ile davacının fatura bedelini davacının yurtdışı acentesi olan davadışı ... ödediğinin tespit edildiği, davacının indirim yaparak davadışı ... e ödediği bedeli deniz yolu navlun fark ücreti adı altında davalıya 3.000 USD olarak yansıttığı ve bu doğrultuda 05.05.2022 tarihli ... numaralı faturayı düzenlediği görülmüştür.

Konteyner demurajı temelde navlun sözleşmesinde konteyneri tedarik- iade borcuna dayanmaktadır. Taşıyan navlun sözleşmesinde konteyneri tedarik etmeyi üstlenirken, buna karşılık olarak taşıtan ya da gönderilen de süresinde geri getirmeyi taahhüt etmektedir. Davacının davalıdan konteyner demuraj ücreti talep edebilmesi için taşımadaki navlun sözleşmesi ilişkisi ve tarafların taşıma ilişkisindeki konumları tespit edilmelidir.

Davacı ile davalı arasında navlun sözleşmesi olması sebebiyle davacının akdi taşıyan davalının ise taşıtan olduğu anlaşılmıştır. Davalının TTK 1200 gereğince navlun sözleşmesi gereği navlun faturasını taşıyana ödemelidir. Konteyner demuraj ücreti de navlun teferruatı olup taşıtan sorumludur. Ancak TTK nun 1205/1. maddesinde " Eşyayı gönderilene teslim etmiş olan taşıyan, TTK. 1203.maddeye göre gönderilenden istenebilecek olan alacakların ödenmesini taşıtandan isteyemez.

Ancak taşıtanın zararına olarak sebepsiz zenginleştiği oranda taşıyan taşıtana rücu edebilir." düzenlemesi, TTK nun 1207/1 maddesinde " Gönderilen eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmazsa, taşıtan navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlüdür." düzenlemesi bulunmaktadır. Emtianın alıcısına teslim edildiği tarafların ortak kabulündedir.

Dava dışı gönderilenin yükü teslim almış olduğu anlaşıldığından TTK'nın anılan hükümlerine göre davalı taşıtanın oluşan, ardiye, kara navlun farkı ve demuraj ücretinden sorumluluğu bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, oluşan demuraj ücreti, ardiye ve kara navlun farkı talebinden oluşan navlun fark ücretinin tahsili talepli eldeki davada davalının sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır