İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/533 K.2024/111

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ...'de faaliyet gösteren ... Ltd. firması ile Dr. ... ... in ... markalı 105.000 adet (3 palet) steril bebek göz temizleme mendili ürünlerinin alımı konusunda mail yolu ile sipariş verdiğini, söz konusu ithal ürünlerin taşıma işlemi için 07/09/2021 tarihinde davalı şirket ile ... Limanı'ndan ...

Limanı'na teslim şeklinde taşıma yapılacağı yönünde e-mail yolu ile mutabakat sağlandığını, buna göre ürünlerin 420 koli 3 palet şeklinde ...

Limanı'ndan İstanbul Gümrük Sahası'na getirilecek ve ithalat işlemlerinin gerçekleştirileceğini, 06/01/2022 tarih ve ... sayılı ithalat beyannamesi ile 3 Kap 105.000 adet ürünün İstanbul Gümrük Sahası'na geldiğini, antrepoda ithalat işleminin tamamlanarak ürünlerin müvekkilinin deposuna aktarıldığını, depoda yapılan sayımda 105 adet kolinin eksik olduğunun tespit edildiğini, araştırma sonunda ...'de mukim göndericinin paletleri ile yani davalı şirkete teslim ettiği boyutlar ile gümrük sahasındaki paletlerinlerin boyutlarının farkı görüldüğünün tespit edildiğini,

ürünlerin palette aktarım yapılırken kaybolması sebebi ile davalı şirketin ... firması olan... LTD iletişim kurulmaya çalışıldığını ancak herhangi bir dönüş alınamadığını, bunun üzerine davalı şirkete .... Noterliği'nin 02/02/2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile 2.923,125 Euro ürün bedeli ile 39.484,00 TL gümrük vergisi toplamının iadesinin talep edildiğini, davalı şirketin .... Noterliği 04.02.2022 tarih ve ...

Yevmiye sayılı cevabı ihtarnamesi ile 3 palet taşıma yapıldığı içindeki koli sayısını bilmesinin imkanının bulunmadığının beyan edildiğini, gönderici şirketin davalı şirkete 3 büyük palet teslim etmişken davalı tarafından eşyaların 2 büyük 1 küçük palete aktardığını, davalı şirketin ... şirketinin eylemlerinden sorumlu olduğunu, zira kendi aralarındaki iç ilişkideki kusurun müvekkili şirketi bağlamayacağını, davalı şirketin hem de yurt dışında bu taşıma işlemini adına yapan ... şirketinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, uyuşmazlığın çözümü için ...Arabuluculuk Bürosu'na başvurulduğunu,

anlaşma sağlanamadığını belirterek 2.953,125 Euro kayıp ürün bedeli ile 39.484,00 TL ödenmiş gümrük vergisisinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gönderici firma dava dışı ...

LTD'nin kargoyu limanda gemiye 3 palet olarak teslim ettiğini, teslim şekli FOB'ye göre taşımayı yapan armatörün veya taşıma işleri organizatörünün paletleri açıp kargonun niteliğini ve niceliğini kontrol etme yetkisi mevcut olmadığını, ...'da limana teslimi yapan gönderici firma ... firması ayrıca fabrikasından limana kadar yapılan ara taşımadan da sorumlu olduğunu, davaya konu yük .../İstanbul Liman'a geldikten sonra ithal eden davacı firmaya armatörün almış olduğu 3 palet tescile istinaden ordino belgesi düzenlenerek teslimatı yapılmış liman ambarına boşaltıldığını,

limanda eksik veya hasarlı yük (mal) olduğuna dair herhangi bir tutanak tutulmadığını, davacının zaten yükleri eksik aldığına dair herhangi bir tutanakta sunmadığını, ordino, ithalatçı firmanın gümrükçüsüne teslim edildikten sonra, ticari faturasında beyan edilen 3 palet (içinde 420 adet koli mevcut olduğunun gönderici beyanı olduğu) ve 105.000 adet ürün aynı sayıları içeren ithalat beyannamesi davacı tarafından teslim alındığını, taşıma organizatörü olarak verilen 3 palet 1123 kg ordinoya istinaden davacı Medizane firması gümrük işlemlerinde ...

Limanı'ndan karayolu ile transit beyannamesi açarak 28/12/2021 tarihinde 3 palet 1123 kg kargoyu ... Gümrük Müdürlüğü'ne karayolu ile aktardığını, transit beyan olan ürünler palet sayısı ve kilo ile gelen ürünlerin kilosu ile birebir aynı olması gerektiğini, davacı firmanın daha sonra ... Gümrük Müdürlüğü'nden ilgili kargoyu 06/01/2022 tarihinde 3 kap 105.000 adet 1123 kilo olduğunu beyan ederek ...

Gümrük Müdürlüğü'nün ... numaralı beyannamesi ile ithalat işleri beyannamede belirtilen 3 kap 105.000 adet bebek steril göz temizleme mendili olarak ithalat işlemi tamamladığını, her aşamada yükü tam olarak teslim aldığını beyan eden davacının yükün fiilen kendi uhdesine girmesinden bir ay sonra 1/4 gibi fahiş bir oranda zayi olduğunu beyanla tazminat talebinde bulunmasının hukuki ve fiili bir dayanağı bulunmadığını belirterek davanın iş bölümü nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle.

Gümrük Yönetmeliği'nin 180. maddesi 1. ve 2. fıkrası uyarınca müvekkili şirketin beyanı ile sunulan belgeler arasında bir çelişki olmadığını, müvekkili şirket tarafından ithal aşamasında hiçbir eksiklik tespit edilmediğinden herhangi bir sorumluluğun olmadığını, müvekkili şirketin Gümrük Kanunu 5. madde uyarınca davacı şirketin dolaylı temsilcisi olduğundan yalnızca müvekkili şirkete iletilen bilgi ve belgelere göre işlem yapma yükümlülüğü bulunduğunu, aynı kanun maddesi uyarınca müvekkili şirketin davacı ...

Ürünleri San. ve Tic.

A.Ş. firmasının dolaylı temsilcisi olarak gümrük idarelerindeki işlemlerini onun adına dolaylı temsilci sıfatıyla beyan ve takip ettiğini, antrepo ve serbest dolaşıma giriş beyannameleri, davacı şirket tarafından müvekkiline iletilen belgelere göre oluşturulduğunu, antrepo ve serbest dolaşıma giriş beyannameleri eki belgeler ile uyumlu olduğundan gümrük idaresince de uygun görülerek işlemlerin tamamlandığını, bilirkişi raporu ekinde yer alan iki tam bir yarım palet toplam 3 palet hiç açılmadan olduğu gibi orijinal haliyle davacı firmanın adresine sevk edildiğini, müvekkili şirketin davacı şirketin dolaylı temsilcisi olduğunu,

Gümrük Kanunu Yönetmeliği’ne göre tarafına iletilen bilgi ve belgelere göre işlem yapma yükümlülüğü bulunduğunu, müvekkili şirketin tedarikçi veya taşıyıcısı olmayıp yine eşyanın muhafazası ile ilgili bir yetkisi ve yükümlülüğü bulunmadığından eşyaların eksik yüklenmesi,

taşıma esnasında zayi olması vb. durumlarına sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin beyanlarının Gümrük Yönetmeliği'ne uygun olduğunu, işbu dava kapsamında hiçbir sorumluluğu olmadığını, mezkur beyannameler üzerinde hiçbir ihtirazi kaydın bulunmadığının izahtan vares olduğunu, basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacı şirketin TTK'nın ilgili maddesi uyarınca zıya bildirimini mevzuata uygun sürede yapmamasının hukuken himaye görmeyeceğini,

ithalata konu ürünlerin yurt dışındaki hali ile ülkemizdeki gümrüğe getirildiği izahtan vareste olup kapların içerisinde eksik ürün olduğuna dair herhangi bir tutanak veya itiraz bulunmadığının açık olduğunu belirterek davacının haksız, mesnetsiz ve kanıtlanamayan davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/10/2022 tarih ve ... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize gelerek, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Dava; taraflar arasındaki taşıma anlaşması doğrultusunda taşıması yapılan davacıya ait emtiaların eksik teslim edildiği beyanı ile eksik emtia bedelinin davalıdan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın, eksik yük teslimi bakımından davalı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ile neticede varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Gümrük Mevzuatı Kaçakçılık ve Dış Ticaret Uzmanı ..., Uzakyol Kaptanı ... ... ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 01/12/2023 havale tarihli raporda özetle; konşimento kayıtlarına göre eşyaların yurt dışından 3 kap 420 karton 1123 Kg kaydı ile geldiği, taşıma başlangıcı ve sonunda aynı şekilde teslim ile taşımanın tamamlandığı, TTK madde 1185 hükmüne göre gerek derhal, gerekse üç (3) gün içinde eksiklik bildiriminin usulüne uygun yapılmadığı,

yükün tam ve eksiksiz teslim ile taşımanın tamamlandığı karinesinin oluştuğu, dosya içeriği mail yazışmaları, kayıt ve belgelere göre, davacının deposunda sonradan denetim ile tespit ettiği 105 koli noksanlığın, varma yerinde - ülkemizde meydana geldiğine ilişkin somut bir veri bulunmadığı, davacı yanın ibraz etmiş olduğu fotoğraftaki görseller incelendiğinde, her iki fotoğrafta da eşyaların çıkış yeri ve varış yerinde 3 palet gözükmekle birlikte, bunların aynı yüke ilişkin olduğunun sabit olmadığı,

teslim alma ve teslim etme süreci gözetildiğinde, toplam 3 paletten 2 palet büyük, 1 palet küçük olabileceği, 1123 kg emtia ve palet içeriği yük listesine dair mailler de gözetildiğinde, çıkış yerinden eksik yükleme yapılmış olabileceği, ancak sunulan fotoğraflardan hacimlerinin gözle görülür şekilde farklı gözüktüğü, ancak bu görsellerden 105 kolinin noksan olduğunu ve noksanlığın hangi aşamada meydana geldiğini tespit etmek mümkün olmadığı, dosya kapsamında davalının üstlendiği taşıma sürecinde kısmi zayi-kayıp iddiasının sabit olmadığı belirtilmiştir.

Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen e-posta yazışmaları, gümrük beyannamesi, emtia faturası, FBL ... numaralı konşimento ve varış ihbarı bir arada değerlendirildiğinde, davacı tarafından ...'de mukim dava dışı Dr. ... firmasından FOB satım şekli ile 11.812,50 Euro bedelli bebek göz temizleme mendilinin satın alındığı, emtiaların ... Limanından ... Limanına taşınması hususunda davalı ile taşıma anlaşması sağlandığı, buna ilikin olarak davalı tarafından davacı adına 23/12/2021 tarihli 700,00 USD bedelli Navlun Ücreti açıklamalı navlun faturasının düzenlendiği, emtiaların 3 palet, 420 koli ve göndericinin beyanına göre 1123 Kg halinde ... numaralı konteynere yüklendiği, taşımanın fiilen dava dışı ... ... firması tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Taşımanın tamamlanması akabinde emtianın ... Limanı'nda tahliye edildiği, ...

Gümrük Müdürlüğü'ne sunulan ... numaralı 15/12/2021 tarihli özet beyan kaydına göre emtiaların çıkış kayıtlarında görüldüğü hali ile 3 kap ve 1123 Kg olarak bizzat davacı tarafından yetkilendirilen gümrük firması tarafından beyan edildiği, Limanda bulunan antrepoya ... sayılı beyanname ile 3 kap olarak alındığı, antrepoda bulunan eşyaların ... sayılı 06/01/20222 tarihli serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile 3 kap olarak ithalat işlemlerinin tamamladığı, bu aşamaların hiç birinde eksiklik-noksanlığa ilişkin bir tutanak yahut kayıt bulunmadığı anlaşılmıştır.

Emtiaların davacıya ait tesise ulaşması akabinde ilk olarak 07/01/2022 tarihli e-posta ile Ekim ayında olan sipariş ile ilgili olarak 105 kolinin eksik olduğunun davalıya iletildiği görülmüştür. Bu aşamada davalı tarafından teslim alınan Kg miktarı ve palet sayısının aynı şekilde davacıya teslim edildiği dosyada bulunan gümrük evraklarından anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından dosyaya yükleme limanında çekildiği belirtilen bir kızım fotoğraflar ile boşaltma limanında çekildiği belirtilen bir kısım fotoğraflar incelendiğinde, bir palette bulunan emtianın daha az olduğu görülmüşse de, sunulan bu fotoğrafların davaya konu emtialar ilişkin olduğuna dair dosyaya destekleyici başkaca bir delil sunulmamıştır.

TTK 1185. maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamında davacının beyanı doğrultusunda eksikliğini paletler üzerinde bulunan emtianın hacim olarak azaldığı gözle görülür şekilde fark edilmiş olmasına karşın, yükün davacı tarafından teslim alınmış sayıldığı 06/01/2022 tarihinde eksik teslim alındığına dair herhangi bir bildirim yahut tutanak düzenlenmemiştir. Buna göre davalı taşıyana TTK gereği zıya ya ilişkin ihbarın usule uygun yapılmadığı anlaşılmıştır.

İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalının sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir.

Dosyaya taraf vekillerince ibraz edilen ve dosyaya mahkemece celp edilen tüm belgeler incelendiğinde, yukarıda açıklandığı hali ile, yükün davalı tarafından teslim alındığı KG ile aynı şekilde teslim edilmiş olduğu, davalının düzenlemiş olduğu navlun faturası ile konşimento kayıtlarına göre davalı sorumluluğunun ... Limanı ile ... Limanı arası deniz taşımasına ilişkin olduğu, yükteki eksikliğin ise ilk defa davacıya ait tesislerde fark edilmiş olduğu dikkate alınarak, eksik teslim söz konusu ise bu hususun davacı sorumluluğunda ve deniz taşıması esnasında meydana geldiğine dair mahkemede kanaat oluşmamış neticede davalının eksik yük teslimi bakımından sorumluluğu bulunmadığı kabul edilmiştir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak açıklanan nedenlerle neticede davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır