İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/152 K.2023/305

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalısı ...A.Ş.ne ait emtiaların Malezya'dan Ankara'ya kadar taşımasının müvekkili şirket nezdinde sigortalandığını, taşımanın ...isimli gemi ile gerçekleştirildiğini, davalı tarafın gerek deniz sevkiyatı ve gerekse varma limanından alıcı deposuna kadar kara sevkiyatını üslendiğini, yükün varma yerinde tahliyesi esnasında elleçleme nedeniyle hasarlı olduğunun tespit edildiğini, sigorta poliçesi kapsamında müvekkilinin sigortalısının 106.199,11.TL tutarında zararını tazmin ettiğini, ödenen hasar bedelinin tahsili için İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, konşimentonun yurt dışında tanzim edildiğini, müvekkili ...Acenteliği'nin deniz taşımasının kurulmasına aracılık ettiğini, acentelik yapmadığını, müvekkili ...A.Ş.'nin...Donatanı...'nın acentesi olduğuna dair somut bir delilin bulunmadığını, milletlararası yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili Mahkemelerin Londra Mahkemeleri olduğunu, usulüne uygun bir hasar ihbarının bulunmadığını, hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belli olmadığını, taşımanın ... olarak gerçekleştirildiğini,

bu nedenle taşıyanın hasarlardan sorumlu tutulabilmesinin mümkün olamayacağını, kırkambar taşımalarında TTK 1150 maddesine dayanarak bir sorumluluk iddiasında bulunulamayacağını, konşimentoda TTK 1150 maddesinin aksinin kararlaştırıldığını beyanla öncelikle davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, izafeten açılan dava yönünden milletlararası yetki itirazının kabulü ile usulden reddine karar verilmesini, esasa girilmesi halinde de davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında veya eşyanın davalıların sorumluluğunda bulunduğu süreçte meydana gelip gelmediği, hasarın davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin uluslararası yetkisine yönelik yapılan itirazın değerlendirilmesinde; taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan borç ilişkisi mevcut olup MÖHK. nun 47. maddesi gereğince “yer itibariyle yetkinin kamu düzeni veya münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar aralarındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlığın, yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşabilirler” denilmektedir.

MÖHUK 47. madde hükmüne göre yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşmaları mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilir.

MÖHUK 47. madde hükmüne göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekir.

6102 sayılı TTK' nın 1237/1 md. uyarınca taşıyan ile konişmento hamili arasındaki ilişkide konişmento hükümleri esas alınır. Dava konusu olayda konişmentonun incelenmesinde, Malezya'da düzenlendiği, Yükleme Limanının ... Malezya, boşaltım limanının Yarımca olduğu, alıcının dosyamız davacısının sigortalısı olduğu, taşıyanın dosyamız davalısı olup... tarafından imzalandığı görülmekle konişmento hükümlerinin tarafları bağlayıcı nitelikte olduğu, böylelikle milletlerarası yetki kaydının da tarafları bağladığı anlaşılmıştır. Dava konusu taşımaya konu esas konişmentonun 10.3.maddesindeki kloz ile taşımadan kaynaklı uyuşmazlarda Londra İngiliz Yüksek Mahkemesi' nin yargılama yetkisine sahip olduğu ve İngiliz kanunlarının uygulanacağı kararlaştırılmıştır.

Davamızda uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğduğu açık ve nettir.

...Anonim Şirketi' yönünden dava konusu uyuşmazlığın yabancı unsur taşıması, mahkememizin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması ve konişmentoya yetki ve uygulanacak hukuka ilişkin konulan şartın geçerli ve bağlayıcı olduğu, davacının konişmentonun şartları ile bağlı olduğu anlaşılmakla, davalı yanın süresinde yapmış olduğu uygulanacak hukuk ve mahkememizin uluslararası yetkisine yönelik itirazının kabulü ile mahkememizin Milletlerarası yetkisizliğine karar verilmiştir.

... Gemi Acenteliği Anonim Şirketi'ne asaleten açılan dava yönünden yapılan değerlendirmede. TTK'nın 102 vd. maddelerinde acentelik kurumu düzenlenmiş olup, anılan Kanun'un 105/2. maddesinde acentenin aracılık yaptığı sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Davaya konu konişmento Malezya'da düzenlenmiş olup ...nın Malezya acentesi tarafından imzalandığı, navlun faturası davalı acente tarafından düzenlenmiş ise de sigortalının alıcı konumunda olduğu konişmentoda davalı ...

Acenteliğinin boşaltma limanında acente olduğu açıkça belirtildiğinden bu kayıt karşısında davalının bizzat taşımayı üstlendiği ortaya konulamadığı, dosya kapsamında ...Gemi Acenteliği Anonim Şirketinin taşımaya bizzat aracılık ettiğine dair delil bulunmadığından iş bu davalıya asaleten açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır