İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/259 K.2025/671

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin kendi üretimi olan ürünlerin İskenderiye, ...'da bulunan müşterisi ... and ... ... Şirketi'ne taşınması amacıyla ...

Taşımacılık A.Ş ile anlaştığını, anlaşma doğrultusunda ürünlerin nakliyesi için davacı müvekkili ile davalı arasında .../.../... sayılı konşimento ve dava dışı, davalının ... acentesi olan ... tarafından ... sayılı konşimento düzenlendiğini, müvekkili ile müşteri arasında akdedilen satış sözleşmesi gereğince taşımanın CFR (Cost and Freight) Incoterms şeklinde yapılacağı hususunda mutabık kalındığını,

müvekkilinin göndericisi olduğu yükün müşterinin teslim alacağı İskenderiye Limanı'na 21.08.2021 tarihinde varmasına rağmen davalının acentesi ... ... tarafından müşteriye yükü teslim alabileceğine ilişkin bildirim 29.08.2021 tarihinde yapıldığını, bildirim konusu yükün tahliyesini takiben yukarıda dosya numarası belirtilen icra takibine konu liman ardiye ücreti de işlemeye başladığını, müşterinin ilgili yükü teslim almak için başvurduğunda kendisine 1.250,00 USD tutarında ithalat bedeli ödemesi yapılması gerektiğini, buna ek olarak da 3.000,00 USD tutarında liman ve ardiye masraflarının oluştuğu bilgisi verildiğini,

gerek müşteri gerekse de müvekkilinin hem ... ... hem de davalı ile iletişime geçerek indirim talep ettiğini, belirli oranlarda indirimler yapılsa da müşterinin kendisine geç bilgi verilmesinden ve yükün hacminin yanlış belirtilmesinden kaynaklı oluşan liman ve ardiye masraflarını ödemeyi kabul etmediğini, ithalat nedeniyle oluşan 1.250,00 USD tutarındaki ücreti ödeyerek yükü teslim alabileceğini, aksi halde yükü teslim almayarak limanda terk edeceğini ... ...'a bildirdiğini, davalının sebep olduğu masrafların müvekkilinden talep edildiğini,

davalı tarafından gerekli önlemlerin alınmadığını dolayısıyla ardiye ve liman ücretleri işlemeye ve gün bazında katlanarak artmaya devam ettiğini, davalı vekili tarafından 24.11.2021 tarihinde müvekkiline mail aracılığıyla ihtar gönderildiğini, bunun üzerine 22.02.2022 tarihinde davalı tarafından fatura keşide edildiğini, 23.02.2022 tarihinde ise davacı müvekkili tarafından işbu faturaya itiraz edilerek ....Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade edildiğini, talep edilen bu ödemenin yapılmaması üzerine davalı tarafından 11.10.2022 tarihinde ....

İcra Müdürlüğü’nün 2022/... Esas sayılı dosyası tahtında müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, ilgili ödeme emrinin müvekkili çalışanı tarafından geç tespit edilmesi nedeniyle itiraz süresi geçtiğini ve takibin kesinleştiğini, bu nedenle 04.01.2023 tarihinde ihtirazi kayıt ile dosya borcu olan 165.895,00 TL müvekkili tarafından dosyasına ödenmek zorunda kaldığını,

müvekkili tarafından bahse konu ihtirazi kayıtla yapılan ödemenin istirdatı amacıyla arabuluculuk süreci başlatıldığını fakat davalı ile anlaşmaya varılamadığını belirterek davalının beyanlarına karşı beyanda bulunma ve mukabil delil sunma hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve .... İcra Dairesi'nin 2022/...

Esas sayılı dosyasına ihtirazi kayıt ile ödenen 165.895,00 TL dosya bedelinin ödeme gününden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilmek suretiyle müvekkiline iadesine...istirdatına, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davadaki taşıma ilişkisinde davalı tarafın taşıtan sıfatına haiz olduğunu, TTK. 1171...4 ve TTK.

1207. maddesi uyarınca oluşan masraflardan sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin işbu davada davalının satın aldığı emtiaların Türkiye'den Msır'a taşınması işini organize ettiğini, işbu taşımaya ilişkin düzenlenen konşimentolarda davalının taşıtan olduğu izahtan vares olduğunu, davacının Türkiye'den satın aldığı emtiaların taşıması için müvekkili şirket ile anlaştığını, işbu taşıma ilişkisine istinaden müvekkili şirketin davacının satın aldığı emtiaları taşıma işini üstlendiğini, davacının da söz konusu taşıma faaliyetine ilişkin navlun ve benzeri masrafları üstlenmeyi taahhüt ettiğini,

müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen taşıma faaliyetine ilişkin navlun faturası düzenlendiğini, emtiaların ...'a taşındığını ancak söz konusu emtiaların gönderilen tarafından teslim alınmadığını, eşyaların teslim alınmamasından kaynaklı olarak limanda ardiye masrafı oluştuğunu, davacının sorumlu olduğu ardiye masrafını ödememesinden kaynaklı olarak masraf katlanarak arttığını, davalının taşıtan sıfatına haiz olduğunu, TTK md. 1171...4 uyarınca boşaltma limanında doğan beklemeden doğan ardiye masrafın borçlusunun taşıtan yani davacı olduğunu,

davacı şirketin dosyaya sunmuş olduğu e-mail yazışmaları ile müvekkili şirketten oluşan ardiye bedeline ilişkin olarak indirim talebinde bulunduğunu, böylece masrafı kabul ettiğini ikrar ettiğini, davalının demuraj bedellerinin fahiş olduğuna ilişkin itirazlarının kabulü mümkün olmadığını, davalıya yansıtılacak bedellerin bildirildiğini, müvekkili şirket tarafından ardiye bedellerinde gerekli indirimler yapıldığını, TTK’nun 1229. maddesi uyarınca konşimentodaki söz konusu hususun yükleten beyanlarına göre hazırlandığından hacimle ilgili itirazlarınızın da kabulünün mümkün olmadığını,

davacı beyanlarına göre oluşturulmuş .../.../... no’lu konşimentoda hacim olarak 12,78 CBM ifade olunduğunu, davacı tarafın ardiye ücretini uzunca bir süre ödememesinin davalının sorumluluğunda olmadığını belirterek davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 05...11...2024 havale tarihli raporda özetle; davacı şirketin ticari defterlerinden 2021 ve 2022 yılına ait Açılış-Kapanış Tasdiki zorunlu olan Yevmiye ve Defter-i Kebir Defterlerini e-defter olarak tuttuğu, tüm defterlerin kendi içlerinde birbirini teyit ettiği, genel kabul görmüş muhasebe esas ve tekniğine uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu görüldüğü, Davacı Şirket’in Davalı şirket ile ilgili kayıtlarına göre.

31...12...2021 tarihi itibari ile herhangi bir Borç...Alacak Bakiyesi vermediği, 2022 yılı ve 2023 yılında hareket olmadığı, Davacı Şirket, Davalı şirket ile ilgili Cari Hesap Mutabakatı yaptığına dair herhangi bir evrak, belge, yazışma sunmadığı, Davalı Şirketin, Ticari Defterlerinden 2020 ve 2021 yılına ait Açılış- Kapanış Tasdiki zorunlu olan Yevmiye ve Defter-i Kebir Defterlerini e-defter olarak tuttuğu ve Envanter Defterlerinin Noter Açılış Tasdiklerinin tam ve eksiksiz olduğu görüldüğü, tüm defterlerin kendi içlerinde birbirini teyit ettiği, genel kabul görmüş muhasebe esas ve tekniğine uygun tutulduğu,

ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu görülmüş olup defterlerin Davalı lehine delil teşkil etmesi kararının Mahkemeye ait olduğu, Davalı Şirket’in Davacı şirket ile ilgili kayıtlarına göre. 31...12...2021 tarihi itibari ile herhangi bir Borç...Alacak Bakiyesi vermediği, 2022 yılı ve 2023 yılında hareket olmadığı, davalı şirketin dava dışı ...

A.Ş.’den 09...02...2022 tarihli ... numaralı fatura ile 6.910,30 USD “Yurtdışı Ardiye Ücreti” açıklaması ile Hizmet...Fatura aldığı ve bu faturaya ilişkin ödemeleri de Cari Hesap bazlı 24...03...2022 tarihinde yaptığı, davacı acentesinin 21.08.2021 tarihinde varış yapan gemi için alıcıya 28.09.2021 tarihinde 8 gün gecikmeli olarak varış ihbarında bulunduğu, ardiyenin ise 28.08.2021 tarihinde, varış ihbarından 1 gün önce işletilmeye başlandığı, ancak 1 günlük ardiye ücretinin, davalı tarafından mesajlarında teklif edilen indirimlerle faturaya bir etkisinin bulunmadığı,

konşimentonun TTK m.1229 tahtında yükleten...taşıtanın beyanlarına göre düzenlendiği, hacmin davacı tarafından doğru bildirilip, davalı tarafından konşimentoya yanlış geçirildiğinin tam olarak tespiti için navlun sözleşmesinin kuruluş aşamasındaki yazışmaların ve rezervasyon detaylarının dosyaya sunulmasının gerektiği, davacının doğru bildirim yapmış ve davalının konşimentoya yanlış geçirmiş olması durumunda ardiye ve liman masraflarına artış yönünde etkisinin olacağı, davalının ....

Noterliği kanalıyla gönderilen 25.02.2022 tarihli ihtarname ile 10.02.2022 tarihine kadar olan masrafları talep ettiği, 10.02.2022 tarihi itibariyle malların gümrükten çekilip çekilmediğinin dosya kapsamından tespit edilemediği, dosya kapsamından; lokal masrafların değişmediği (622,21 Usd), ardiye masrafının ise hacim üzerinden günlük 8,00 Usd ve %14 vergi ilavesiyle hesaplandığının anlaşıldığı, hacmin 6,39 m3 olarak ihtarnamede sözü edilen 10.02.2022 tarihine kadar oluşabilecek ardiye ücretinin toplam 166 gün üzerinden ve lokal masraflar ile toplam 10.296,16 USD bedele ulaşıldığı,

davalının fatura ile 6.910,30 USD bedeli yansıttığı, bu bedele nasıl ulaştığının dosya kapsamından anlaşılamadığı, taşıtan sıfatına haiz olması itibariyle ardiye ve benzeri ücretlerden davacının sorumlu olduğu, takibin devamına, asıl alacağın fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile beraber ödenmesine, dava yargılama giderleri ve sair tüm masrafların borçlu davalıya yükletilmesine karar ilişkin taleplerinin Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 21...05...2025 havale tarihli ek raporda özetle; dava dosyası ve ekinde yer alan her türlü bilgi, belge, tüm deliller, davacı tarafın ve davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemeler ve değerlendirmeler neticesinde; bilirkişi heyetinin kök rapordaki görüşünü değiştirecek herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, bu sebeple kök rapordaki görüşlerini muhafaza ettikleri sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra dosyası kapsamında davacı tarafından davalıya ödenen bedelin, istirdadı davası olup, uyuşmazlığın davalının davacının mallarının İskenderiye Limanı'na vardığı hususunda geç ihbarda bulunup bulunmadığı, davalının yükün hacmini yanlış olarak bildirip bildirmediği, bu durumun ardiye ve liman ücretlerine etkisi olup olmadığı, malların gümrükten çekilip çekilmediği, oluşan liman, demuraj ve ardiye ücretlerinden davacının sorumlu olup olmadığı, yurt dışı ardiye ücretinin nasıl hesaplandığı, davacının varsa sorumlu olduğu miktarın tespiti konusundan ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından 06.08.2021 Tarihli Satış Faturası alıcı ... (Cargo and Freight; navlun dahil) kaynaklı panel emtiasını sattığı , 16.08.2021 Tarihli ELK/.../... Nolu Ana Konşimento: Göndereni ... Dış Tic. Ltd. Şti. (Davacı), ... ...

(Alıcı) olan konşimento ile 1 x 20 feet konteyner içinde 12,78 m3 3D Kaynaklı Panel emtiasının ... isimli gemi ile İstanbul limanından, ... limanına taşındığı konşimentoda LCL...LCL (Less Container Load) kaydının olduğu böylece eşyanın “Parsiyel” olarak taşındığını 16.08.2021 Tarihli 2)... Nolu Hat Konşimentosu: Göndereni ...

(Davalı), gönderileni ... olan konşimento ile | x 20 feet konteyner içinde 12,78 m3 3D Kaynaklı Panel emtiasının ... isimli gemi ile İstanbul limanından, ... limanına taşındığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. İtilaf ihbarın süresinde yapılıp yapılmadığı , ihbarın geç yapılmasının emtianın tesliminde ardiye masrafına sebebiyet verip vermediği noktasındadır .

TTK m. 1176 uyarınca Kırkambar sözleşmesinde gönderilen, taşıyanın veya yetkili temsilcisinin bildirimi üzerine gecikmeden eşyayı teslim almakla yükümlüdür. Gönderilen tanınmıyorsa bildirim, yerel teamül üzere ilan yoluyla yapılır. 1174üncü madde hükmü kırkambar sözleşmelerine de uygulanır. Bu maddeye göre taşıtana yapılması gereken bildirim yerel adete göre ilan yoluyla olur.

Uyuşmazlık konusu taşımanın LCL olarak yani parsiyel taşıma yapıldığı, TTK m. 1176 hükmü somut uyuşmazlık çerçevesinde değerlendirildiğinde, davalı taşıyanın TTK m. 1176 uyarınca davacıya bildirim yapması gerektiği, TTK m. 1176 hükmü, boşaltmanın hiç veya süresinde yapılmamasını, gönderilenin gecikmesini düzenleyen TTK m. 1174 hükmüne atıf yaptığı, TTK 1174 maddesinin uygulanabilmesi için gönderilene mutlaka bir bildirim yapılması gerektiği, hatta gönderilen tanınmadığı takdirde ilan yoluyla bildirim yapılacağı düzenlenmiştir.

İhbarın yapılmasının ardından taşıyanın navlun sözleşmesine konu olan eşyayı gönderilene teslim etmesi gerekmektedir. Teslim, taraflar arasındaki borç ilişkisinin sona ermesini sağlamaktadır. Navlun sözleşmesi uyarınca taşıma konusu eşya taşıtandan başkasına teslim edilecekse bu durumda tam üçüncü kişi lehine sözleşme söz konusudur. Gönderilen, konişmento veya navlun sözleşmesi kapsamında eşyanın kendisine teslim edilmesini isteyebilir.

TTK m. 1203 uyarınca, “Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur.

Öte yandan gönderilen eşyayı teslim almaktan kaçındığı takdirde navlun ya da benzeri ücretleri ödemekle yükümlü kılınamaz, zira taşıyan ile taşıtan arasında üçüncü kişi lehine sözleşme ancak taraflarını bağlar, üçüncü kişiye borç yüklenemez. Sonuç olarak gönderilen eşyayı teslim almaktan kaçındığı takdirde taşıtan navlun ve diğer ücretleri ödemekle yükümlü olacaktır.

Somut olayda davacı ile alıcı firma arasındaki satış faturasının navlun dahil olarak sunulan delillerden anlaşıldığı böylece davacı taşıtanın konişmentonun tarafı olduğu ve dava ehliyetine haiz olduğu, alıcı tarafından emtianın teslim alınmadığı, Davalı taraf yurtdışı acentasının 21.08.2021 tarihinde varış yapan gemi için alıcıya 28.09.2021 tarihinde 8 gün gecikmeli olarak varış ihbarında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davaya konu Ardiye ücretinin ise 28.08.2021 tarihinde, varış ihbarından 1 gün önce işletilmeye başlandığı görülmektedir.

Davalı acentası tarafından geç bildirim yapılmasında taşıtan davacının ardiye ücretinin doğumunda kusuru bulunmasa da davalı tarafça faturaya konu edilen ardiye ücretinin geç teslime göre hesaplandığı, hak edilen masrafların takibe konu edilen alacaktan fazla olduğu fakat davalı tarafça azının faturaya edildiği ve ardiye ücretinden kaynaklı indirim yapıldığı , fiili taşıyana faturaya konu ardiye ücretini cari hesap alacağına göre ödediği, taşıtan konumundaki davacının da iş bu faturadan sorumlu olduğu kanaat getirilmiştir.

Ardiye ve lokal masrafların artmasının emtianın hacmine bağlı olduğu değerlendirilmişse de davacı taraf taşıma sözleşmesi kurulması aşamasındaki emtianın hacmiyle ilgili bilgileri davalı taşıyana gereği gibi bildirdiğini ispata yarar delilleri ibraz etmediği, konşimentonunda davacı beyanlarına göre düzenlendiği, konşimentoya taraf olan davacının kayıtlara itirazı da bulunmadığı anlaşıldığından davalının kusurlu olduğu ispatlanamamıştır. Böylece, davalının takibe konu edilen faturadan dolayı alacaklı olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır