İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/315 K.2023/482

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... nolu Nakliyat Emtea Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... A.Ş.'ne ait emtiaların Çin'den Türkiye'ye deniz yolu ile nakliyesi işinin davalılar tarafından üslenildiğini, emtiaların nakliyesi esnasında hasarlandığının tespit edildiğini, davalıların meydana gelen hasardan ana taşıyıcı ve alt taşıyıcı sıfatıyla hukuken sorumlu olduklarını, müvekkilinin sigortalısının 16.126,29.TL zararını 22/09/2022 tarihinde karşıladığını, müvekkilinin kanuni halef olduğunu beyanla, 16.126,29.TL tazminatın ödenme tarihi olan 22/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...

Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; milletlararası yetki itirazlarının bulunduğunu, Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemelerin İngiltere Mahkemeleri olduğunu, aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, dava dışı sigortalının bir alacak hakkının olması için öncelikle dava konusu taşımadan zarar görmesi gerektiğini, hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, davanın 1 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra açıldığını, müvekkilinin akdi taşıyan sıfatının bulunmadığını, fiili taşıyanın dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiğini, konteyner seçiminin müvekkilin tarafından gerçekleştirilmediğini,

usulüne uygun olarak tanzim edilmiş bir rapor bulunmadığını, usulüne uygun hasar ihbarının da yapılmadığını beyanla öncelikle aktif ve pasif husumet itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; milletlararası yetki itirazlarının bulunduğunu, Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemelerin Marsilya Mahkemeleri olduğunu, aktif ve pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, süresinde yapılan bir hasar ihbarının bulunmadığını, dava konusu konşimentonun ön yüzünde yükleme ve tahliye limanında tüm risk ve hasar sorumluluğunun alıcıya ait olduğunun belirtildiğini, ıslaklığın deniz suyundan kaynaklandığı tespit edilmeyen hallerde taşıyanın bir sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın öncelikle milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın usulden reddine,

Mahkeme aksi kanaatte ise pasif husumet itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmesini ve nihayetinde davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun; taraf vekillerinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Esasa geçmeden önce hak düşürücü süre yönünden yapılan değerlendirmede ; TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden emtiadaki hasarın 11.08.2022 tarihinde meydana geldiği, 12.07.2023 tarihinde davacının icra takibine giriştiği görülmekle davanın TTK 1188 gereğince hak düşürücü içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının

üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir.

Somut olayda taşımaya konu emtianın... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi tahtında 08.01.2022 tarihinde düzenlendiği, geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olup satış şeklinin FOB olduğu buna göre emtianın gemiye yüklenmesi ile risk ve hasara katlanma yükümlülüğünün alıcıya geçtiği, taşımaya konu emtiayı da sigorta ettiren de alıcı olduğundan , alıcı sigortalının iş bu davada sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu,

hasarın sigorta teminatı süresi içinde gerçekleştiği, sigortacının da hasarlanma bedelini 22.09.2022 tarihinde 16126,29 TL yi sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... tarafından davadışı sigortalı ... adına 09.08.2022 tarihli ... fatura numaralı navlun faturası düzenlendiği, ... tarafından ... numaralı konişmentonun tanzim edildiği, yükletinin ... gönderilenin... Bankası A.Ş ,bildirim yapılacak tarafın sigortalı ... olduğu ,konişmentonun ...

Ltd ... tarafından imzalandığının görüldüğü, TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır.

TTK m. 105' de; "acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verildiği, TTK 105 vd. maddeleri ve Yargıtay İçtihatları uyarınca acentenin acente vasfıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır.

Acentenin kendi adına navlun sözleşmesi düzenlemesi onun bu sıfatını değiştirmeyeceği. (Yargıtay 11. HD. 26.10.2020 tarihli 2020/277 E. 2020/4400 K.) düzenleme altına alındığı , her ne kadar ... aleyhine dava açılmış ise de konişmentodan görüldüğü üzere konişmentonun düzenlemesine dolayısıyla taşımaya ... ın Çin şubesinin aracılık ettiği, ...

Taşımacılığın sigortalı adına 09.08.2022 tarihli ... numaralı navlun faturası düzenlemesinin yukarıda künyesi belirtilen yargıtay kararı uyarınca iş bu davalının taşımaya aracılık ettiğini göstermediği, dolayısıyla ... ... aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş,

Dosyaya sunulu ... numaralı konişmento uyarınca ; yükletenin ... , gönderilenin ... , ihbar olunanın ... olduğu, konişmentonun ... şubesi acentesi tarafından imzalandığı, buna göre davalı ...

Denizcilik Acenteliğinin taşımaya aracılık ettiğine dosyada delil bulunmadığı, TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır.

TTK m. 105' de; "acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verildiği, buna göre ... deniz acenteliğine karşı anca izafeten dava açılabileceği fakat yine bu durumda da ...

SA nın türk acentesi olan ... A.Ş nin taşımaya aracılık ettiğine dair delil bulunmadığından bu davalı yönünden de pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi kararı verilerek ,neticeten aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır