İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/399 K.2023/505

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. müvekkili şirketi tarafından düzenlenen ... numaralı 31/03/2021-3103/2022 vade tarihli Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi ile sigorta koruması altına alındığını, sigortalı ile İngiltere'de faaliyet gösteren ... ... Ltd. unvanlı şirket arasında satış sözleşmesi akdedildiğini, bu satış sözleşmesine istinaden sigortalı tarafından ... ...

Ltd. firmasına 2.269.918,43 USD tutarında emtia nitelikte hijyenik kağıt emtiası cinsi emtia satıldığını, söz konusu emtianın ... ... Limanı'ndan İngiltere'nin ... Limanı'na kadar olan denizyolu nakliyesinin ... gemisi ile gerçekleştirilmesi maksadıyla dahili nakliye kara araçları ile sigortalının ... /Tekirdağ'da kurulu fabrika tesislerinden ...

Limanı'na sevk edilmesini müteakip liman vinci ile supalan şekilde kara araçlarından alınarak gemi ambarlarına aktarılmak ve istiflenmek suretiyle gerçekleştirilen yükleme operasyonuna 15.04.2021 tarihinde başlandığını, ilgili emtia davalı sorumluluğunda yükleme sırasında hasarlandığını ve bu durumun ekspertiz raporu ve sair evrakla sübut bulduğunu, ekspertiz raporları kapsamında yapılan hesaplama uyarınca yükleme esnasında hasar gören ürün tutarının 21.683,28 EURO olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 21.683,28 USD maddi tazminat tutarının ve bu tutara 14.12.2021 tarihinden itibaren,

3095 sayılı Kanun'un 4/A maddesi uyarınca yabancı para borcunun faizinde devlet bankalarının o yabancı para açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle belirlenecek faiz tutarının TBK'nın 99'uncu maddesi uyarınca fiili ödeme günündeki rayiç bedelinin Türk Lirası karşılığı ile mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ve davalıya ait araç ve gayrimenkuller üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tebligat icra edilmeksizin ve teminatsız olarak HMK madde 389 ve madde 392 uyarınca ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ... Anonim Şirketi'ne ait ... Limanı'nın 1993 yılında ...'nde kurulduğunu, yıllık 6.000.000 tonluk yükleme boşaltma kapasitesine sahip bir tesis olduğunu, olayın meydana geldiği ... bünyesinde; dökme yük ve karışık yük elleçlemesini yapabilecek modern ekipmanların bulundurularak günümüz limancılığının gereği olan tüm hizmetleri ve genel antrepo işletmeciliğinin yerine getirildiğini, dava dışı ... Ticaret A.Ş.

İle müvekkili arasında 30.12.2020 tarihli bir Liman Hizmeti Sözleşmesi akdedildiğini, 01.01.2021 ile 31.12.2021 tarihleri arasında geçerli olan sözleşme uyarınca müvekkili yükümlülüğünün dava dışı sigortalı adına ...

Limanı'na gelecek olan ambalajlı selüloz yüklerini limandaki araçlara tahliyesini ve limandan sigortalı adına gelen gemilere yüklemesini kapsadığını, sözleşme kapsamında taraflarca dava dışı sigortalıYa ait 1.136 bobin (2.250.050 kg) emici nitelikte emici kâğıt emtiasının dava dışı sigortalı tarafından müvekkilinin liman sahasına getirileceği ve müvekkili tarafından taşımayı yapacak olan ...

IMO numaralı ... ... isimli gemiye yükleneceği hususunda anlaşıldığını, geminin 14.04.2021 tarihinde saat 16:00 sularında ...

Liman'a yanaşmasının akabinde ilgili sözleşme uyarınca müvekkili tarafından dava dışı sigortalının emtiasının kamyonlardan gemiye yüklenilmesine başlandığını, yüklemede kullanılan vinç ataşmanının (vinçlerde yükü kaldıran kısım) yine dava dışı sigortalı tarafından temin edildiğini ve sigortalı tarafından bu yükleme işine özel olarak ürettirildiği beyan edilen araşmanın sigortalının talebi üzerine yükleme operasyonunda kullanıldığını, bu hususun davacı tarafından tanzim edilen 05.07.2021 tarihli kesin ekspertiz raporunda da belirtildiğini,

yükün elleçlenmesi sırasında emtianın ambalajının yükleme operasyonuna uygun olmaması ve sigortalı tarafından temin edilen araşmanın yüklenecek emtianın niteliğine uygun olmaması sebebiyle emtianın bir kısmında hasar meydana geldiğini, dava konusu hasarın sigorta teminatının kapsamı dışında kaldığını, dava dışı sigortalı tarafından hasarı önleme yükümlüğünün ihlal edildiğini, dava konusu hasarın meydana gelmesine müvekkilinin sebebiyet vermiş olmadığından pasif husumet ehliyetine sahip olmadığını belirterek davanın esastan reddine, yasal masraflar ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etimştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/12/2022 tarih ve 2022/... Esas 2022/... karar sayılı dosyası mahkememize görevsizlikle gelmiş olup dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizin 03/10/2023 tarihli kararında HMK. 389/1. maddesi gereğince davacı talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların liman operasyonu esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili istemine ilişkin alacak davası olup uyuşmazlığın mahkememizin görevli bulunup bulunmadığı, tarafların husumet ehliyetlerine haiz olup olmadıkları, hasar bakımından davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığı ve neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkemenin görevi HMK'nun 114. maddesi gereğince kamu düzeni ile ilgili bir dava şartı olduğundan, HMK'nun 115. maddesine göre yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekmektedir.

Mahkememiz Deniz Hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş olup, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1. Dairesi'nin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Bu nedenle, 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi gereğince mahkememizin görevini tayin için öncelikle davanın TTK'nun 5.kitabında yer alan Deniz Ticaretine ilişkin ihtilaflardan olup olmadığı, bunun için davacı ile davalı arasındaki ilişkinin tespit edilmesi gerekmektedir.

Dava dışı sigortalı ... A.Ş. firması tarafından İngilterede yerleşik dava dışı ... Ltd. firmasına CIF satım şekli ile satışı yapılan 1.136 bobin/2.250.050 kg kağıt havlu ve tuvalet kağıdı emtiasının ... isimli gemi ile ... ... Limanı'ndan İngiltere ... Limanı'na taşınması amacıyla, sigortalının Çorlu'da bulunan fabrika tesislerinden ...

Limanı'na kara yolu ile sevk edilmesi sonrasında, liman vinci ile supalan şekilde kara araçlarından alınarak gemi ambarına aktarma operasyonu esnasında; ataşmanın kavrama hareketlerine bağlı sıyırma ve vincin hareketlerinden kaynaklanan normal salım ve sallantılar sırasında ataşmanın bobinlere çapması suretiyle emtianın hasarlandığı anlaşılmıştır.

Dosyaya davalı ile dava dışı sigortalı arasında imzalanan Liman Hizmeti Sözleşmesi sunulmuş olup, bu anlaşma uyarınca yükleme esnasında kullanılacak vinç ataşmanının dava dışı sigortalı tarafından yükleme işine özel üretterildiği ve bu ataşmanın yüklemede kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda dava konusu edilen hasar gemi taşıması esnasında meydana gelmemiş olup, davaya konu hasar iş görme sözleşmesi niteliğindeki liman hizmetleri sırasında meydana gelmiştir.

Bu durumda uyuşmazlığa TTK'nın 5. kitabında düzenlenen deniz ticaretinden veya deniz sigortasına ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektirecek iddia ya da savunma da bulunmamaktadır.

Dava konusu hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelmediği, hasarın emtia henüz gemiye yüklenmeden liman operasyonu esnasında oluştuğu dosya kapsamında tartışmasız olup, mahkememizin de Deniz Hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemesi adıyla kurulmuş olması, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiş olması nedeniyle, davanın genel görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden Mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır