İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/402 K.2023/504

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin sigorta şirketi olduğunu, sigortalısı ... Şekerleme San. ve Tic. A.Ş.'nin mal mukabili esasıyla Amerika'ya ihraç ettiği şekerleme cinsi eşyaları nakliyat rizikolarına karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, ... numaralı konteyner içerisine 4598 karton kolide brüt 14.380 kg, net 11.255,90 kg olarak yerleştirilmiş olan eşyaların ... numaralı konşimentoya kayıtlı olarak ... ...

Limanı'nda... isimli gemiye yüklendiğini, taşımanın free in/liner out esasıyla gerçekleştirildiğini, taşımayı gerçekleştiren geminin New York Limanı'na varıp konu konteyneri limandaki konteyner sahasına 29.12.2021 tarihinde tahliye ettiğini, konteynerin noel tatili bitiminde gümrük işlemleri ve akabinde alıcının deposuna karayolu ile sevk edilmek üzere ... ... antreposuna karayolu ile sevk edildiğini, antrepo yetkililerinin emtiayı teslim alacakları sırada kapakları açılan konteyner içerisindeki eşyaların ıslanmış olduğunun 05.01.2022 tarihinde tespit edildiğini ve rezervli teslim belgesi düzenlendiğini,

alıcının hasar bildirimi üzerine yaptırılan ekspertiz sonucu eşyaların yerleştirildiği konteynerin yıprandığı, yan panellerinin ve kapısının paslı olduğu, farklı bir alana istiflenmiş olarak karantinaya alınmış olan eşyaların deniz suyundan ıslandığının yapılan gümüş nitrat testi ile belirlendiğini, eşyanın tamamının yoğun küf koktuğunu, gıda ürünü olan eşyaların tüketiminin insan sağlığı ve hijyen açısından mümkün olmadığının tespit edildiğini, daha sonra alıcı firmanın konu eşyaları ...atık tesislerine sevk ettiğini, eşyaların bu tesiste imha edildiğini, 2 numaralı davalı ...

Nak. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin konu eşyaların taşınmasını üstlendiğini ve 10.12.2021 tarih ...sayılı navlun faturasını düzenlediğini, eşyaların fiili taşınmasının 1 numaralı davalı ... A.Ş. Gerçekleştirildiğini, davalıların TTK madde 921 ve madde 1191 gereğince oluşan zarardan müteselsilen sorumlu olduklarını, yükün durumunun fiili taşıyanın sigorta eksperi tarafından da incelenmesi ...

A.Ş.'ye ihbar edildiğini ancak ...'un sorumluluk sigortacısının kimliğini ve yapıldı ise eksper raporunun paylaşılmadığını, sigorta ekspertiz çalışmaları sonucunda sigortalı zararı 38.963,98 USD olarak tespit edildiğini, sigortalının sefer bildirim listesindeki kur (1 USD= 13,680 TL) esas alınarak sigortalıya 16.06.2022 tarihinde 533.031,15 TL tazminat ödendiğini, davacı TTK madde 1472 gereğince kanuni halef olduğu gibi ayrıca ibraname/temlikname de almak suretiyle aynı zamanda akdi halef olduğunu, davalıların aleyhlerine başlatılan icra takibine itiraz ettiklerini, dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulduğunu,

anlaşma sağlanamadığından işbu davayı ikame zaruriyetinin hasıl olduğunu belirterek davanın kabulü ile davalıların ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibine vaki itirazlarının iptali ile takibin takipteki koşullarla devamına, masraf ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine, davalıların itirazlarının haksız çıkması halinde icra inkar tazminatına hükmedilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketinin halefiyet şartlarının gerçekleşmediği, davacının aktif husumeti bulunmadığı, ... şartlarının yerine getirilmediği, emtianın bozulması nedeniyle hasar tazmininin nakliyat emtia sigortasının teminatı kapsamında olmadığı, emtia satışının CIF satış şekliyle yapılması nedeniyle sigorta alıcı lehine yapıldığı, emtiaya ilişkin zarar ve menfaatlerin alıcıya ait olduğu,

davacı sigorta şirketinin satıcıya yaptığı ödeme... ödeme olup halefiyet şartları gerçekleşmediğini, davacı tarafından dava konusu hasar ile ilgili olarak müvekkiline TTK. madde 1185 gereğince süresinde yapılmış bir hasar bildirimi bulunmadığını, her iki tarafın da ortak katıldığı bir tespit/sörvey bulunmadığını, davalı ... tarafından sadece denizyolu taşıma işinin gerçekleştirildiği,

dava konusu emtiaların deniz taşıması öncesi ve sonrasında karayolu ile taşındığını, davacının aktif husumeti olmadığından davanın usulden reddine, mahkeme tarafından işin esasına girilmesi halinde davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davayı yetkili mahkemede açmadığını, davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının kanunda öngörülen hak düşürücü süre içerisinde yargı yoluna başvurmadığını, davanın hak düşürücü sürenin geçirilmiş olması sebebiyle reddi gerektiğini, dava konusu ile talep edilen alacağın zaman aşımına uğradığını, talep edilen hasar bedeliyle müvekkilinin herhangi bir bağlantısı olmadığını, söz konusu zararın muhatabının ... olduğunu, konteyner malzemeleri taşıma işini yapan şirket olduğunu, bu nedenle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini,

dava dışı ... ... usulüne uygun süresinde olan bir ihbarı bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu olayda taşıyan sıfatı bulunmadığını, konteynerlerin alımında ve seçiminde müvekkilinin herhangi bir sıfatı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere bir an için müvekkilinin oluşan zarardan sorumlu olduğu düşünülse dahi müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu sıfatı ile üzere sınırlı olarak sorumlu olduğunu, zararın hesabında işbu sınırlı sorumluluk ilkesine uygun şekilde değerlendirme yapılması gerektiğini belirterek davanın ön koşul olan usule ve hukuka uygun icra takibi başlatılmamış olması sebebiyle reddine,

hak düşürücü süre içerisinde açılmamış olması sebebiyle reddine, husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın esastan reddine, haksız ve kötü niyetle icra takibi yapan davacının %20'den aşağı olmayacak şekilde kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, davanın ... ve Tic. A.Ş.'ye ihbarına, yargılama gideri ve ücret-i vekaletin karşı taraftan tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, icra dairesi yetkisi ile mahememiz yetkisine yönelik itirazların yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı,

hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

... İcra Müdürlüğü'nün ... Esasa sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden; davacı alacıklı tarafından davalı borçlular aleyhine 25/08/2022 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçlulara 02/09/2022 ve 08/09/2022 tarihinde tebliği üzerine davalı borçluların 08/09/2022 ve 09/09/2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, borca itiraz dilekçelerinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği ve bu nedenle eldeki davanın da 15/09/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalılar tarafından, ... icra Müdürlüğüne sunulan borca itiraz delikçeleri ile icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olduğundan öncelikle yetki itirazının değerlendirilmesi gerekmektedir. Davaya konu taşımaya ait konişmento incelendiğinde; ... numaralı konişmentoda yükleyicinin dava dışı sigortalı ...ve Tic. A.Ş. firması, alıcının dava dışı Imaginings 3. ... firması, taşıyanın davalı ... AŞ olduğu anlaşılmaktadır. Davacının ise dava dışı sigortalı tarafından yurt dışına ihraç edilen emtialar bakımından nakliyat sigorta poliçesini tanzim eden sigorta şirketi olduğu anlaşılmıştır.

Yükün davacı sigortalısı tarafından taşıtılması ve gemiden tahliyesi bir sözleşmeye dayalı olarak yapıldığından icra dairesinin yetkisi, sözleşmeye ilişkin yetki hükümlerine göre belirlenmelidir. HMK'nun 10. maddesinde "sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde açılabileceği hükmü düzenlenmiştir. Somut uyuşmazlıkta, taşıma ...- ...

Türkiye’den ...Limanı'na taşındığından, taşıma sözleşmesinin ifa yeri, tarafların edim yükümlülüklerinin tamamlandığı yer itibarı ile, dava konusu uyuşmazlık bakımından New Yorktur. (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi 13/06/2022 tarih 2021/591 Esas ve 2022/4805 Karar numaralı ilamı doğrultusunda).

Öte yandan, HMK'nun 6.maddesindeki genel yetki kuralına göre de davalıların yerleşim yeri adresleri de yetkili bulunmakla birlikte, davalılardan ... firmasının adresi bakımından Anadolu İcra Müdürlüklerinin, davalılardan Transalba firması bakımından ise ... İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, icra takibi ... İcra Dairelerinde başlatılmış olup, takibin yapıldığı icra dairesi yukarıda açıklandığı üzere HMK'nun 10 ve 6.maddelerine göre yetkili olmadığından bu kanaat ışığında icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır