İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/548 K.2025/570

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Çatmadan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili Classic Maritime Inc'nin, yük ilgilisi /sahibi ... ... SA firmasına ait konsantre haldeki demir cevheri yükünün Ukrayna'nın ... limanından Çine taşınması için M/V ... adlı Panama bayraklı gemiyi disponent owners( zaman üzerine kiraya veren) olarak time charterers (zaman üzerine gemiyi kiraya alan) ... ...

Holdings Ltd. firmasına kiraladığını, bu şirketin de gemiyi sefer bazlı olarak 10.06.2021 tarihli sefer çarter partisi ile ... e kiraladığını. ... gemisi yükleme limanı Yuzhny'ye geldiğini, yüklemelerin başladığını ve 14.10.2021 tarihli 3 adet konşimento tahtında, toplam 200.475,901 wmt konsantre demir cevheri yükünün gemiye yüklendiğini ve konşimentoların kaptan tarafından imzalandığını, geminin ... limanından boşaltma limanı Çin’e gitmek için seferine başladığını, ... gemisi 18 Ekim 2021 tarihinde İstanbul Boğazı geçişini kılavuz kaptan eşliğinde emniyetli bir şekilde tamamladığını,

Çanakkale Boğazı geçişini tamamlamak üzere seyrine devam ettiğini, ancak 19.10.2021 tarihinde Boğaz Trafik Hizmetleri VTS, hava koşulları nedeniyle Çanakkale Boğazının geçişlere kapatıldığını bildirildiğini ve Marmara Adası açıklarında geminin drift’te beklemesi talimatını verildiğini, geminin 4 gün boyunca drift'te beklediğini ve daha sonra geçişin 24 Ekim 2021 saat 07.45 olarak planlandığı gemiye bildirildiğini, geminin gerekli hazırlıkları yaparak Kuzey - Güney geçişi için hazırlıklara başladığını, ... gemisi 24 Ekim 2021 saat 05.30 sıralarında sisin iyice yoğunlaşması üzerine,

Çanakkale VTS tarafından boğaz geçişlerinin iptal edildiğinin kendisine bildirilmesine müteakip gerekli önlemleri alarak VTS koordinasyonunda drift alanına dönüş yapmaya çalışırken, boğaza izinsiz bir şekilde giren, yüksek hızla seyreden, radarda tespit edilemeyen, ... cihazı çalışmaz yada kapalı bir şekilde, boğazda bir nevi hayalet gemi halinde seyreden ... ... adlı geminin haksız çatmasına maruz kaldığını. ... ... nın baş tarafı olanca hızıyla ... nun 4 nolu ambarının olduğu bölgeye çattığını, çatmanın etkisiyle gemide büyük hasarların meydana geldiğini, kaza ile ilgili mevcut VTS bilgi ve verilerinden, tarafların ifadelerinden,

gemilerin belge ve donanımlarından, hazırlanan kaza raporlarından elde edilen bilgilere göre ... ... gemisi Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü Bölüm B kural 5 gözcülük, Kural 8 Çatışmayı Önleme Hareketi, Kural 35 kısıtlı görüş halinde verilecek ses hareketi, Kural 6 Kısıtlı görüşte emniyetli hız hükümlerini yerine getirmediğinin anlaşıldığını, ayrıca, ... cihazı çalışır durumda olmadığını,DÇÖT'nün bir çok kuralını ihlal eden ... ... gemisi çatmaya ağır kusuru ile sebebiyet verdiğini,

... gemisinin 200.475,901 metrik ton demir cevheri ile yüklü olması ve çatma esnasında delinen gövdeden su alması nedeniyle 4 numaralı ambar içinde bulunan 22.800. mt demir cevheri konsantresi yükü çamurlaştığını, bir kısmının denize gittiğini, geminin tamir edilebilmesi için ...

2 Limanı civarında liman veya karada olası depolama yerleri aradıklarını, ancak böyle bir depolama yeri bulunamadığını, Liman Başkanlıkları ve ... limanı ve tersanesi ile yük ilgililerini içeren idari, ticari ve teknik görüşme, sorunu çözümleme sürecine girilmiş olduğunu, alınan özel izinlerin ardından iş bu işlemlerin tamamlanması yaklaşık 8 ay sürdüğünü, ... gemisinin donatanı 4 Kasım 2021 tarihinde müşterek avarya ilan ettiğini, ... müşterek avarya komiserleri olarak atandığını.

Müşterek avarya teminatları ve taahhütleri gemideki yakıt sahipleri olarak müvekkili davacı ve sigortacılarından alındığını. ... gemisi donatanı tarafında ilan edilen müşterek avarya neticesinde hazırlanan ekli dispeç raporuna göre müvekkili yakıt sahiplerine (%40) oranında ve sigortacılarına düşen müşterek avarya garame payı ödemesi ve diğer masrafları ödemek zorunda kaldığını ve zarara uğradığını, müşterek avarya dispeç raporuna göre müvekkilinin katılım payı ve zararı USD 146,315.57 ve olay tarihinden itibaren işletilecek olan yabancı dövizlere uygulanan yıllık mevduat faizi ve masraflar olduğunu beyanla,

... ... gemisinin haksız çatmasına maruz kalmış olan müvekkiline zaman üzerine kiraya verenleri olduğu ... gemisinde ilan edilen müşterek avarya nedeni ile gemideki yakıtın sahipleri olarak müşterek avarya garame ödemesinde bulunan müvekkilin uğradığı zarar miktarı olan 146.315,57 USD tutarındaki alacağının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, alacağa söz konusu tutar üzerinden devlet bankalarında ilgili para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiz oranı üzerinden olay tarihi olan 24 Ekim 2021 tarihinden itibaren faiz yürütülmesini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ... gemisi seyir emniyeti açısından bütün ticari gemiler için zorunlu kılınan seyir sistemleri ile donatıldığını ve çatmanın meydana geldiği anda dahi ... sistemi çalışır vaziyette olduğunu, çatmanın olduğu tarihte İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizinde birden çok geminin, ilgili bu gemilerin bilgisi olmadan bilinmeyen ve öngörülemeyen nedenlerle ... sinyallerinde problem yaşandığının öğrenildiğini,

GPS sinyallerindeki karışılıklık ve koordinat problemi nedeni ile ... ... gemisi de dahil olmak üzere birçok gemi GPS ve ... alıcılarında defalarca kez “Ankara Esenboğa” konumunda görüntülendiğini, gemi kaptanı ve mürettebatı’nın hakimiyeti ve her halükârda kontrol alanı dışında gelişen fark edilebilmesi mümkün olmayan sinyal karışıklık ve kesintileri nedeni ile çatma hadisesinde TTK 1287. hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini,

olayın bir kusurlu çatma olduğunun değerlendirilmesi halinde ise davacının ilgilisi olduğu ... gemisi ile müvekkili donatanı olduğu ... ... gemisi’nin karıştığı çatma hadisesinde ... ... gemisinin kusurunun bulunmadığını, yoğun sis hakimiyetinde bulunan ve görüşün son derece kısıtlı olduğu bölgede ... ... gemisi seyrüseferi boyunca, ulusal ve uluslararası mevzuat hükümlerine uygun şekilde davrandığını, davacının zararlarını ispatlayamadıklarını, çatma hadisesinin meydana geldiği günde müvekkile ait ... ... gemisi, diğer bazı gemilerin ve Gemi Trafik Hizmetlerinin ... cihazlarında görüntülenemediğini, ... ...

Gemisi Denizde Can Güvenliği Uluslararası Sözleşmesi’nin (“...”) V. Bölümünde belirtilen ve seyir emniyetinin sağlanması ile deniz kazalarının en aza indirilmesi için zorunlu tutulan seyir sistem/cihazlarının ... sistemi de dahil tümü ile donatıldığını, seyir cihazlarının tamamı olay anında çalıştığını, Gemiye ait .../... ve VDR kayıtların sayın mahkemenin ...

E. sayılı dosyasına sunulduğunu, kayıtlarla birlikte dosyanın tüm evrakıyla birlikte celbini talep ettiklerini, Gemi’nin Varna, Bulgaristan’dan aldığı 27.500.000 MT buğday yükünü boşaltma limanı olan ..., Tunus’a teslim etmek üzere seyir halinde iken karıştığı çatma hadisesi ve öncesinde seyir emniyetini sağlayabilmek için gerekli olan ... ve ... sistemlerini kullandığı ve bu sistemlerin faal olduğunun belirlenebildiğini, buna göre ... ... gemisinin de habere konu olan diğer gemiler gibi ve ... tarafından hazırlanan teknik görüşte de tespit edildiği üzere bölgede nedeni bilinmeyen sinyal karışıklığından etkilendiğini,

öyle ki Marmara Denizi’nde olmasına karşın deniz olmayan bir havalimanında gözüktüğünü, raporda detayları ile anlatıldığı üzere üzere sinyal karışıklığının sebebi tam olarak bilinmediğini, herhangi bir manevra hatası yapılmadığını ancak davacının da ikrarı olduğu üzere ... ... gemisinin ... ekranında görünmemesi nedeniyle ...’nun ... ... görememesi nedeniyle çatmanın meydana gelmiş olduğunun açıkça ortada olduğunu.

Bu bağlamda davacının uğradığını iddia ettiği zararlar hususunda müvekkilinin sorumluluğuna gitmesinin mümkün olmadığını ve terditli savunma haklarının ve hiçbir şekilde herhangi bir sorumluluğun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, kusursuz çatma nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, olayın kusurlu çatma olduğunun değerlendirilmesi halinde ise müvekkilinin donatanı olduğu ... ... gemisi ile ... gemisinin çatmasında asli ve temel neden, ... gemisi köprüüstü ekibinin,

uluslararası denizde çatışmayı önleme tüzüğünde öngörülen etkin gözcülük yükümlülüğüne aykırı davranışları ve gemi mürettebatının sadece ve sadece ... sinyallerini esas alarak seyrüsefere devam etmelerinin olduğunu bu hususun davacıların mahkeme içi ikrarları ile de sabit olduğunu, davacı gemisi denizde çatışmayı önleme tüzüğünde yer alan gözcülük, çatışmadan kaçınma hareketi, emniyetli hız, sesli uyarı gibi bir çok kuralı ihlal etmiş ve çatmaya neden olduğunu beyanla, davaya konu hadisenin bir kusursuz çatma olması nedeniyle davanın reddini, her halükârda müvekkile izafesi mümkün olan bir kusur bulunmaması nedeniyle davanın reddini,

davacının müşterek avaryadan doğduğunu iddia ettiği yakıt masraflarını ispatlayamamış olması ve her halükârda YAK Kural XI uyarınca yakıt masraflarının müşterek avaryaya dahil olmaması nedeniyle davanın esastan reddini, aksi halde müvekkilin sorumluluğunun 8.122.000 özel çekme hakkı ile sınırlı olduğunun tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsilini, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Dava; ... gemisi ile ... ... gemisi arasında meydana gelen çatma olayı nedeniyle davacıların gemideki yakıt sahiplerine ödemiş olduğu müşterek avarya garame payının davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir.

HMK'nun 166.maddesinde aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davaların, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebileceği hükmü düzenlenmiştir.

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden, eldeki dosya ile incelenen dosyanın davalılarının aynı olduğu, dava konusu uyuşmazlığında aynı çatma olayından kaynaklanıp aynı hukuki nedene dayandığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla eldeki dosya ile ... esas sayılı dosya arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunduğundan, davaların birlikte görülmesi gerektiği kanaatine varılmakla, HMK.nın 166. maddesi gereğince eldeki dosyanın mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Eldeki dosya ile mahkememizin ... esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunduğundan dosyaların HMK'nun 166/1.maddesi gereğince BİRLEŞTİRİLMESİNE, bundan sonraki yargılama işlemlerinin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,

2-Esasın bu şekilde KAPATILMASINA,

3-Yargılama harç ve masrafların birleşen dosya üzerinde belirlenmesine,

Dair, tarafların yokluklarında, esas hükümle birlikte istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/07/2025

Başkan ... ✍e-imzalıdır. · Üye ... ✍e-imzalıdır. · Üye ... ✍e-imzalıdır. · Katip ... · ✍e-imzalıdır.