İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/93 K.2023/302

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin sigortalısı ...A.Ş. tarafından "kabuklu ceviz" emtialarını Amerika'da mukim... firmasında satın aldığını ve ... gemisine ...limanından Mersin Limanına taşımak üzere yüklendiğini, emtiaların Hamburg Limanında aktarmaya tabi tutularak... isimli gemiye aktarıldığını ve Mersin'e getirildiğini, tahliye işlemleri esnasında emtiaların hasarlandığının tespit edildiğini, sigortalısının başvurusu üzerine 18.065EURO sigorta ödemesi yapıldığını, ... S.A.

Nın Türkiye temsilcisi görevini ifa eden ... A.Ş. Nin halef olunan borcun ödenmemesi üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...1 Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini beyanla davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere irca inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkiline doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, milletlararası yetki itirazlarının bulunduğunu, davaya bakmada görevli mahkemelerin Londra Mahkemeleri olduğunu, TTK 1188/3 maddesi uyarınca hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, usulüne uygun bir hasar ihbarının ve müşterek yapılmış bir hasar tespitinin bulunmadığını, iddia edilen hasarın hangi aşamada gerçekleştiğinin belli olmadığını, hasarın neden oluştuğunun belli olmadığını beyanla, müvekkili...

Acenteliği yönünden davanın pasif husumet yönünden reddine, davanın yetkili mahkemede açılmaması sebebiyle davanın yetkisizlik nedeni ile reddine, hak düşürücü süre itirazlarının kabulü ile davanın reddine ve nihayetinde davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, Mahkememiz 23/05/2022 tarih, 2021/437 Esas, 2022/297 Karar sayılı kararının, İstanbul BAM 29/12/2022 tarih, 2022/1366 Esas, 2022/1498 Karar sayılı ilamıyla Kaldırılarak geldiği anlaşılmıştır.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı,

hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşmaları mümkündür.

Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilir. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekir.

984033 numaralı konşimentonun incelenmesinde; ... S.A tarafından düzenlendiği, gönderenin ABD'de mukim... olduğu geminin... olarak belirtildiği, yükleme limanının ..., boşaltma limanının ise Mersin Türkiye olduğu 800 adet çuval içinde kabuklu ceviz emtiasının taşımaya konu edildiği, konşimentonun 36 Kasım 2019 tarihinde düzenlendiği taşıyıcı... S.A acentesi tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır.

Konşimento da ilgili tacirin işbu belgenin gerek basılmış olan gerekse de mühürlenmiş olan veya gerekse de yazılı bulunan veya diğer türlü olarak buraya eklenmiş olan ve bu sayfa veya arka sayfa üzerinde olan bütün koşullarını, hükümlerini ve istisnalarını ve nakliyecinin yürürlükte bulunan tarife koşullarını sanki tacir tarafından imzalanmış gibi kabul etmiş sayılacaklarına ilişkin ibare mevcuttur.

Söz konusu konişmentonun arka yüzünün 10.maddesinde yetki şartına yönelik düzenlemeler yapıldığı görülmektedir.

Konişmentonun arka yüzünün 10/3 maddesinde yer alan düzenlemede taşımanın Amerika Birleşik Devletlerine /Amerika Birleşik Devletlerinden yapılması durumunda davanın New York Güney Bölgesinde bulunan Amerika Birleşik Devletleri Bölge Mahkemesinin münhasır yetkisine tabi olacağı ve böyle bir uyuşmazlığa ABD hukukunun uygulanacağının belirtildiği, davalı tarafın ise cevap dilekçesinde Londra mahkemelerinin yetkili olduğunu ve İngiliz hukukunun uygulanacağına yönelik itirazda bulunduğu görülmekle davalı vekilinin yetkisiz Londra mahkemelerini yetkili olduğuna yönelik itirazda bulunduğu,

kesin yetkinin bulunmadığı hallerde yanlış yetki itirazında bulunulması sebebiyle HMK 19/3-4 maddesi uyarınca mahkememiz yetkili hale geldiğinden davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Davanın ...Gemisi donatanı...SA ya izafeten ...Acenteliği Anonim Şirketi'ne açıldığı, TTK'nın 102 vd. maddelerinde acentelik kurumu düzenlenmiş olup, anılan Kanun'un 105/2. maddesinde acentenin aracılık yaptığı sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği düzenlendiği, davaya konu konişmento Amerika'da düzenlenmiş olup ... (...) Inc. ABD acentesi tarafından imzalandığı, navlun faturasının da ABD acentesi tarafından düzenlendiği görülmekle, dosya kapsamında...Acenteliği Anonim Şirketinin taşımaya bizzat aracılık ettiğine dair delil bulunmadığından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır