İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/100 K.2025/241

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... A.Ş.'nin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu dava dışı müvekkil sigortalısı ... ... Ürünleri A.Ş.'ye ait zararsız baharatlar cinsi emtianın taşıma sırasında oluşabilicek rizikolara karşı Nakliya tEmtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirketsigortalısı İsrail'de mukim ...

LTD Firmasından "Zararsız Baharatlar" cinsi emtiaları satın aldığını, Baharat emtiası, 14/02/2022 tarihli ve "..." numaralı konşimento tahtında İsrail'den Türkiye'ye taşınmak üzere "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, gemiye yüklenen baharat emtialarının tahliye sonrası depoya teslimi sırasında yapılan incelemede, emtiaların taşındığı konteynerin tavanında delik olduğunu ve buradan giren suyun da emtiaların ıslanarak hasarlanmasına yol açtığının tespit edildiğini, ekspertiz raporunca da emtiaların konteynerde yer alan delikten su girmesiyle hasarın meydana geldiği tespit edildiğini, meydana gelen hasarın fark edilmesi akabinde,

davalıya hasara ilişkin rücu ihtarnamesi gönderildiğini, davalının konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK m.1191 gereğince "fiili taşıyan" sıfatına haiz olduğunu, bu nedenle, hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen emtianın, deniz taşıması sırasında ıslanarak hasarlanması sebebiyle davalı taşıyan sıfatıyla sorumlu olduğunu, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olup, 6102 Sayılı TTK 1472.

Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu ve "kanuni halef sıfatını kazandığını, bununla birlikte temlikname ile de TBK m.132 gereğince de "akdi halef sıfatına haiz olduğunu, borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe Davalılar/Borçlular tarafından yapılmış olan itirazların haksız olup, alacağın sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin söz konusu taşımada, navlun sözleşmesini taşıtan konumunda olan ... Ltd isimli şirket ile akdettiğini, navlun faturası ise, müvekkili şirketin İsrail acentesi olan ... Ltd tarafından, ... Ltd'e kesildiğini, konişmento incelendiğinde görülecektir ki, Konişmentonun tarafları ... IL ile ... A.Ş. Şirketi olduğunu, davacının sigortalısı olan ... ...

Ürünleri A.Ş. ile müvekkilinin bir bağı bulunmadığını, davacının iddia olunan alacağının zamanaşımına uğradığını, davacının rücu iddiasına dayanak sigortalısına ödemesinden bu yana doksan günlük sürenin çoktan dolması sebebi ile hak düşürücüsüre geçtiğini ve dava yasal süresi içerisinde ikame edilmediğini, müvekkili şirket kayıtları incelendiğinde, hasarın müvekkili şirkete ilk bildirimi 25.05.2022 tarihi olduğunu, şubat ayı içerisinde teslimatı gerçekleşen bir yükleme için 3 ay sonra yapılan ihbar ile,

ihbara ilişkin sürenin kaçırıldığının bariz olduğunu, davacı sigortanın hasar talebinin ise taraflarına 7 Eylül 2022'de geldiğini, süresi içerisinde hasar ihbarı bulunmadığından, yükün konişmentoda yazılı şekilde yani hasarsız olarak taşındığını, hasar mevcut ise de bunun taşıyandan kaynaklı olmayan bir sebeple gerçekleştiğine dair bir karine oluştuğunu, davacı tarafı bu karinenin aksini ispat edemediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 28/05/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişiden aldırılan raporda özetle. İncelenen dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye ait 2022 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... San. ve Tic.

A.Ş.'nin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... A.Ş.'nin taşıma esnasında hasara uğrayan mallar için ...A.Ş. aracılığı ile 02.09.2022 tarihinde dava dışı sigortalı ... San. ve Tic.

A.Ş.'ye 616,00 USD tutarında EFT göndererek hasar tazminat bedelini ödediği, dava dışı sigortalı şirketin gelen EFT'yi 02.09.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı ... LTD tarafından 09.02.2022 tarihli ... numaralı 56.848,00 USD tutarlı faturanın dava dışı sigortalı ... San. ve Tic.

A.Ş. ünvanına düzenlenmiş olduğu, dava dışı sigortalı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 04.03.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin tarafına düzenlenen 56.848,00 USD tutarındaki faturaya istinaden dava dışı ... LTD'ye 50.054,59 EURO (56.848,00 USD =50.054,59 EURO) EFT göndererek ödeme yaptığı, dava dışı sigortalı ... San. ve Tic.

A.Ş.'nin gönderdiği EFT ödemesini 06.03.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Başka bir ifadeyle sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin dava konusu emtiaya ait fatura bedelini dava dışı ... LTD'ye ödediği, dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin ticari defter kayıtlarında; hasara ilişkin ikame mal yada mahsuplaşma kaydının bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizin 17/12/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle.

Davacının konteynır içerisine su sirayet ettiği şeklindeki iddiayı somut deliller ışığında ortaya koyamadığı, ekspertiz raporunda belirlenen 677,60 USD tutarındaki hasar miktarının kadri maruf olduğu, davacı ödemesinin 616 USD olduğu ve dosyada mevcut verilere göre davacının sigortalısına akdi ve yasal halefiyet şartlarını sağladığı, rücuen talep ve dava haklarını haiz olduğu, davalının denizyolu taşıyanı olduğu, kendi deniz taşıma sürecinde, davalı sorumluluğunda konteyner delinmesi ve içeriği yükün hasarlanmasının sabit olmadığı, S Süresinde geçerli hasar ihbarı ile hasarın deniz taşıma sürecinde oluştuğuna dair karine de oluşmadığı,

karine olarak fotoğraflardaki hasarın deniz taşıması sonrasında, gönderilene teslim süreçlerinde meydana gelmiş olabileceği belirtilmiştir.

Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı ait ... sayılı ana konşimento nezdinde "..." gemisiyle ... numaralı konteyner içerisinde İsrail-Haifa'dan Türkiye-İstanbul'a taşınmak üzere taşınan 16 palet- 649 karton13.818,00 Brüt Kg – 12.920,00 Net Kg “Zararsız baharatlar” cinsi yükün boşaltma limanında tahliye sonrası depoya teslimi sonrasında yapılan incelemede, emtiaların ıslanarak hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Emtianın denizyolu taşıması sırasında karşılaşacağı risklere karşı, davacı ... tarafından Sigortalı ...' e düzenlenen Nakliyat Sigorta Poliçesi kapsamında taşındığı, Taşınan emtiada 02/03/2022 tarihinde Antrepoda hasar tespit edilmesi sonrası ... nolu hasar dosyasının sigortacı tarafından oluşturulduğu, hasara ilişkin ekspertiz raporunu dava dışı ...LTD. ŞTİ.

Tarafından 20/08/2022 tarihinde H-... rapor numarası ile oluşturulduğu, tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafından ödendiği, bilirkişi raporunda dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin tarafına düzenlenen 56.848,00 USD tutarındaki faturaya istinaden dava dışı ...

LTD'ye 50.054,59 EURO (56.848,00 USD =50.054,59 EURO) eft göndererek ödeme yaptığının tespit edildiği, buna göre dava dışı alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.

TTK 1188. Maddesinde “ (1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir.

Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer.” Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda ekspertiz raporuna göre emtianın 02/03/2022 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, icra takibinin 01/12/2022 arihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı, davanın süresinde olduğu görülmüştür.

Dava konusu emtianın içerisine istif edildiği konteyner ile deniz yoluyla taşınarak tahliye edildiği, konteynerin tahliye sonrası antrepoya taşınarak emtiadaki hasarın tespit edildiği, Eksper raporunun ; "tam konteynır yükü olarak yüklenen emtianın deniz yolu sevkiyatı yapılmış. Türkiye'ye varış sonrası antrepo sahasını alınan ürünlerin bir kısmında yapılan kontroller sonrası ıslaklık tespit edildiği beyan edilmiştir.

Uzmanlar antrepo yazısında bir palet imkan ıslak kesim alındığını bildirmekle ve ibraz edilen, hasarı gösterir fotoğraflara rağmen, antrepoya varışta bu durumda olduğunu kayıt altına aldığı herhangi bir müşterek tutanak ya da teslim belgesi üzerinde hasar notu ve bunun gibi ibraz edemediği üzere, ... firması tarafından bu gerekçelerle sorumluluğun reddi halinde, hasarın uzmanları antrepoya rücu seçeneğinde söz konusu olabileceği" şeklinde olduğu, hasar nedeninin "konteyner tavan kısmında meydana gelen delikten içeriye su sirayet sonucu ıslanma" olarak belirtildiği görülmektedir.

Dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenmiş konişmentoda nihai varış yeri belirtilmediğinden davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği anlaşılmaktadır. Konteynerin tahliye sırasında hasarlı olduğuna dair bir konteyner el değiştirme tutanağı (interchange report) bulunmamaktadır. Bilirkişi raporunda da hasarın liman ve sonrasında hasar meydana gelmiş olabileceği, deniz taşıyanının risk alanında hasar sabit olmadığı belirtilmiştir.

Bu açıklamalara davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği, konteynerın hasarlı olduğuna ilişkin tahliye sonrası düzenlenmiş bir konteyner el değiştirme ve hasar tutanağının bulunmadığı, hasarın deniz suyundan meydana geldiğini tespiti bakımından gümüş nitrat testinin yapılmadığı, hasarının deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiği uygun delilerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır