İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/147 K.2024/220

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... Tic. Ltd. Şti. Ne ait emtiaların Türkiye'den Almanya'ya taşınması işinin davalı tarafından üslenildiğini, emtiaların Almanya'da hasarlı olarak teslim edildiğini, davalının oluşan hasardan sorumlu olduğunu, müvekkilinin sigortalısının zararını tazmin ettiğini, ödenen hasar bedelinin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas (yetkisizlik öncesinde dosya numarası ... İcra Müdürlüğünün 2023/... E.) dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas (yetkisizlik öncesinde dosya numarası ... İcra Müdürlüğünün 2023/... E.) dosyasına yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, dava konusu konşimentonun ... , Hamburg tarafından düzenlendiğini, konşimentoda açıkça hem akdi hem de fiili taşıyanın bu şirket olduğunu, müvekkili şirketin ... ...

Limited Singapur şirketinin acentesi olduğunu, bu nedenle müvekkiline doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, taşımanın 2022 yılında yapıldığını, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, süresinde yapılmış bir hasar ihbarının ve usulüne uygun yapılmış bir hasar ihbarı ve tespitinin bulunmadığını, davanın akdi ve fiili taşıyan olan ... , Hamburg'a izafeten ...A.Ş.'ye ihbarının gerektiğini beyanla davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davanın, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas (yetkisizlik öncesinde dosya numarası ... İcra Müdürlüğünün 2023/... E.) sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. Borçlularının ... ... A.Ş. olduğunu, 14/06/2023 tarihinde 40.905,75.TL nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 21/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 28/06/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 20/03/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dava ; hasar sebebiyle davacının sigortalısına ödediği bedelin taşıyandan tahsili talep edilmektedir.

Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, hasar dosyası ,konişmento, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;

Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabidir. Anılan yasal düzenleme uyarınca;"(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

(3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden emtiadaki hasarın 25.11.2022 tarihinde meydana geldiği, 28.07.2023 tarihinde davacının yetkisiz icra dairesinde icra takibine giriştiği görülmekle davanın TTK 1188 gereğince hak düşürücü içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının

üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda taşımaya konu emtianın ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi tahtında 07.09.2022 tarihinde düzenlendiği, geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olup satış şeklinin ...

Almanya olduğu, Mal Mukabili karşılığı satıldığı, olduğu buna göre Almanya'ya kadar risk ve hasara katlanma yükümlülüğünün satıcıda olduğu, taşımaya konu emtiayı da sigorta ettiren satıcı olduğundan, satıcı sigortalının iş bu davada sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, ayrıca taşımaya konu emtiaların tesliminin mal mukabili olduğu, buna göre emtia teslim edildikten sonra ödemenin yapılacağı, mallar henüz teslim edilmeden hasar gerçekleştiğinden satıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu,

hasarın sigorta teminatı süresi içinde gerçekleştiği, sigortacının da hasarlanma bedelini 22.12.2022 tarihinde 38.872,25 TL sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Sigortalı ... Ltd.Şti nin yurtdışında mukim ... ye brüt 7.318,80 kg 292.671,36 euro bedelle beyaz eşya ve aksamları ihraç ettiği, emtianın Türkiyeden Almanyaya taşınması için sigortalının davacı adına 13.10.2022 tarihli ... numaralı navlun faturası düzenlediği, navlun faturasının incelenmesi ile davalı ... ... AŞ tarafından ... ... Limited adına imzalandığı görülmüştür.

TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır.

TTK m. 105' de; "acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

TTK 105 vd. maddeleri ve Yargıtay İçtihatları uyarınca acentenin acente vasfıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır. Bu durumda sigorta şirketinin rücu davasını doğrudan taşıyan firmaya yada bu firmaya izafeten acentesine yöneltmesi gerekmektedir. Somut olayda davacının ... ... Limited adına izafeten davalı ... ...

AŞ adına takibe girişip dava açması gerekirken doğrudan acente adına icra takibine giriştiği ve mahkememizde dava açtığı görülmekle davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır