İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/207 K.2025/697

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın taşıma işleri organizatörü olduğunu, yurt dışındaki fiili taşıyanlar ile müşterileri arasında köprü bağlantı oluşturarak ürünlerin teslimiyeti hususunda organizatörlük görevini ifa ettiğini, davalı tarafından.... İcra Müdürlüğü'nün ... İcra sayılı takip dosyasında "6102 SAYILI TTK NIN 1472.

MADDESİ UYARINCA RÜCUEN TAZMİNAT 26/04/2022 (3.06.2021 tarihli ... ve ... numaralı konşimento tahtında,Çin'den Türkiye'ye ... gemisine yüklenen ...

AÇMA KAPAMA MOTORLARI VE AKSAMI emtiasının taşıma sırasında hasara uğraması neticesinde oluşan zararın 6102 sayılı TTK nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tazmini talebidir.) 44.939,85 TL" konulu takip talebi ile icra takibi başlatıldığını, 29.04.2022 tarihinde icra ödeme emri düzenlendiğini, icra ödeme emirlerinin müvekkili firmaya aslen ve izafeten 03.06.2022 tarihli kapalı tebligat ve ... ile ... takip numaralı zarflar ile tebliğe çıkartıldığını, 13.06.2023 tarihlerinde usulsüz bir şekilde tebliğ edildiğini,

bu durumdan 28.10.2022 tarihinde haberdar olunduğunu ve 31.10.2022 tarihinde usulsüz tebligat şikayeti ile birlikte ilgili icra takip dosyasına borca itiraz edildiğini, tüm bu sebepler doğrultusunda usulsüz tebligat nedeniyle haciz baskısı altında 31.10.2022 tarihinde ödenen meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte iadesine yönelik taraflarınca öncelikle Arabuluculuk Merkezi'nin 2023/... sayılı başvurusunda bulunulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, istirdat davası açma zorunluluğu hasıl olduğunu beyanla davanın kabulüne, cebri icra baskısı altında ve ihtirazi kayıt ile....

İcra Müdürlüğü'nün ... İcra sayılı takip dosyasına ödenen 58.082,86 TL'nin ve ödeme tarihi olan 31.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davada görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğunu, davaya konu hasarın deniz taşımasına ilişkin olduğunu, 1 numaralı davacının ... numaralı konşimentoyu düzenlemek suretiyle fiili taşıyan, 2 numaralı davacının ise navlun faturası düzenlemek suretiyle ve Yargıtay içtihatları uyarınca "akdi taşıyan" sıfatına haiz olduğunu, hasarın denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğini, davacı tarafından yapılan şikayetin süresinde olmadığını ve şikayet yoluna başvurmasında hukuki yararı bulunmadığını, hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğini,

her iki davacının da meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, hasarın dava dışı sigortalıya ait panjur motoru emtiasının Çin'den İzmir'e taşınması sırasında ıslanması sonucunda meydana geldiğini, söz konusu ıslaklığın taşıma sırasında konteynerlerin tabanından su girmesi sonucu meydana geldiğinden davacıların hasardan sorumlu olduklarını, TTK'nın 1178. maddesi uyarınca taşıyanın yükün hasarlanmadan temiz ve tam şekilde tesliminden sorumlu olduğunu belirterek davacının istirdat talebinin koşulları oluşmadığından davanın usulden reddine, davanın görevli mahkemede ikame edilmediğinden davanın görevsizlik sebebiyle usulden reddine,

davacının davasının esastan reddine, haksız ve kötü niyetli olarak dava ikame edilmesi sebebiyle davacı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/02/2024 tarih, ... sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Makine Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ..., Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 31/01/2025 havale tarihli raporda özetle; hasarın deniz taşıması esnasında mı yoksa limanda beklediği sırada mı meydana geldiğinin davalı tarafından ispat edilemediği, davacıların hasardan sorumlu tutulamayacağı, davacıların zararı tazmin etmiş olmaları itibariyle emtiayı teminat altına alan davalı sigortalıya başvurabilecekleri sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Makine Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ..., Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 03/07/2025 havale tarihli raporda özetle; kök rapordaki hasarın deniz taşıması esnasında mı yoksa limanda beklediği sırada mı meydana geldiğinin davalı tarafından ispat edilemediği, davacıların hasardan sorumlu tutulamayacağı, davacıların zararı tazmin etmiş olmaları itibariyle emtiayı teminat altına alan davalı sigortalıya başvurabilecekleri görüşlerini muhafaza ettikleri sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı sigortalısına ait emtiaların deniz taşımasında davacılar hakimiyetinde hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davacılardan tahsili talepli başlatılan icra takibi baskısı altında ödendiği belirtilen bedelin istirdadı talepli alacak davasıdır.

... ve ... numaralı konşimento tahtında, Çin’den Türkiye’ye ... gemisine yüklenen ... açma kapama motorları ve aksamı emtiasının taşıma sırasında hasara uğraması neticesinde oluşan zararın 6102 sayılı TTK nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tazmini talebi amacıyla ikame edilen icra takibinde ödenen paranın istirdadına ilişkindir. Söz konusu açıklamadan da görüleceği üzere hasar deniz taşımasına ilişkin olup 1 numaralı davacı ... Numaralı konşimentoyu düzenlemek suretiyle fiili taşıyan, 2 numaralı davalı ise navlun faturası düzenlemek suretiyle ve Yargıtay içtihatları uyarınca "akdi taşıyan" sıfatına haizdir.

Dava dışı sigortalıya ait panjur motoru emtiasının Çin'den İzmir'e taşınması sırasında ıslanması sonucunda meydana gelen hasar bedelinin davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesi neticesinde rücuen tahsil talepli takip başlatılmış ve davacılar tarafından ihtirazi kayıtla takip dosyasına ödeme yapılarak 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde iş bu istirdat davası ikame edilmiş olup tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Taşımaya konu emtiaya ait 27.04.2021 tarihli satış faturasında Faturanın .... Ltd. tarafından dava dışı sigortalı ... A.Ş.'ne FOB olarak düzenlendiği, davalı sigorta şirketinin emtiayı sigortalamakta menfaatinin bulunduğu geçerli bir sigorta sözleşmesi tahtında ödeme yaptığı mahkememizce kabul edilmiştir.

Dosyayda mübrez ... numaralı 03.06.2021 tarihli konşimentoda, yükleme limanı Ningbo, boşaltma limanı ve nihai teslim yeri Aliağa olduğu Konşimentoda gönderen olarak dava dışı satıcı Faturanın ... ... Co. Ltd., gönderilen olarak sigortalı ... A.Ş. gösterilmiştir. Eşyanın “...” adlı gemi İle taşındığı anlaşılmaktadır. Konşimento, ... ... nolu 1 adet 40 feet HC konteyner muhtevası Panjur açma kapama motorları ve aksamı emtiasının için düzenlenmiştir. Konşimentoda teslim için 1 nolu davalı adres gösterilmiştir. Konşimento 2 nolu davalı tarafından düzenlenmiştir.

Davalıların sorumluluğu hususunda ise taşıyanın sorumluluğunu düzenleyen TTK m. 1178'e göre; “(1) Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.

(2) Taşıyan, eşyanın zıyat veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.” Bu hükme göre taşıyanın meydana gelen hasar ve zıyadan sorumlu tutulabilmesi için, üç şartın gerçekleşmesi gerekmektedir: Zıya veya hasar mevcut olmalı, Zıya veya hasara sebep olan olay, eşyalar taşıyanın hakimiyetindeyken meydana gelmeli, Taşıyan ve adamlarının kusursuzluğu ispatlanamamış olmalıdır.

TTK 1185. maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada Bu kapsamda davaya konu hasarın davacı taşıyana ihbar edildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından, davalı sigorta şirketinin bu iki karinenin aksini ispat ederek davacının sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir.

Dosyada mevcut konşimentoya göre taşıyanın sorumluluğu konteynerin gemiden tahliye edilmesiyle sona ermektedir. Dava konusu konteynerin, gemiden 13.07.2021 tarihinde tahliyesi sonrasında, limandan çıkış yapmış olduğu 09.08.2021 tarihine kadar 27 gün liman sahasında kalmış olduğu görülmektedir. Sigortalı tarafından davalıya gönderilen ihtarnamenin 14.10.2021 tarihinde 2 aydan fazla bir süre sonra gönderildiği anlaşılmaktadır.

Bu bilgilerin değerlendirilmesi neticesinde, süresinde hasar ihbarının yapılmaması nedeniyle ispat külfetinin yer değiştirdiği, emtianın hasarlandığı tarih ve yerin tam olarak tespit edilemediği, emtinanın liman sahasında uzunca bir sürenin kaldığı ve tahliye sonrasında emtianın hasarlanmış olabileceği, davacıların fiili hakimiyetinde emtianın hasarlandığının davalı tarafça ispat edilemediği, hasarın davacıların sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiğine dair mahkemede kanaat uyanmamıştır.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır