İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/220 K.2026/55

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin uzun yıllardır çeşitli teknolojik ürünleri yurt dışından ülkemize ithal/ihraç eden bir firma olduğunu, yurt dışından getirilecek bazı ürünlerin gümrük ve lojistik işlemlerinin yürütülmesi için davalı/borçlu şirket ile anlaştığını, gümrük işlemlerinin davalı firma tarafından gerçekleştirildiğini, işbu sözleşmeye binaen muhtelif tarihlerde yurt dışından getirilen üç parti ürün ile ilgili davalı/borçlu tarafından davacı şirkete gönderilen 22.02.2023 tarihli Gümrük İşlemleri Ödeme Formu ile 199.500,00 TL'nin davalıya ödendiğini, bu ödeme formların dahilinde gümrük vergisi,

devir hizmet bedeli gibi ödemelerin yanında deniz taşıması sırasında ortaya çıkabilecek olası ek masrafların karşılanması için daha sonra iade edilmek üzere ödenen demuraj depozitosu bedeli de davalı/borçluya ödendiğini, yurt dışından getirilen ürünlerin gümrük işlemlerinin bitirilmesi akabinde defaatle ihtarda bulunulmasına rağmen davalı/borçlu depozito bedellerini davacı şirkete geri ödemediğini, davacı tarafından yazılı ve sözlü olarak yapılan tüm başvurular sonuçsuz kaldığından işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu,

taraflar arasındaki yazışmalardan da borçlu şirket yetkililerinin sürekli davacıyı oyalamak amacıyla hareket ettiklerinin anlaşılacağını, borcu kabul etmekle birlikte şirket sahibinin yurt dışında olması sebebiyle iade edilemediği bilgisi kendileri tarafından her e mailde belirtildiğini, karşı tarafın amacının dava sürecinde zaman kazanıp şirket malvarlığını kaçırmak olduğunu,

yargılama süreci uzun süreceğinden ülkemizin mevcut ekonomik şartları dikkate alındığında davacının davanın sonunda alacağını tahsil edememe tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu belirterek davalının işbu dava konusu bedeli ödememek amacıyla mallarını kaçırması gizlemesi veya şirketi 3. kişilere devretmesi tehlikesi karşısında (borcun vadesi gelmiş sayılacağından) İİK 257 ve ilgili maddeler uyarınca borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile 3. kişilerden olan alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesi ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin demuraj depozito bedelinden sorumluluğu bulunmadığını, davacının müvekkili şirkete göndermiş olduğu paraların açıklama kısmında cari hesap ödemesi yazdığını, bu durumun davacının demuraj bedelini talep edemeyeceği ve böyle bir alacağının olmadığına karine teşkil ettiğini, hesap ekstrelerinde ve banka dekontlarında davacı tarafa depozito iadeleri yapıldığını, 20.03.2023 tarihinde 200.000 TL tutarlı depozito iadesi açıklamalı eft,

27.03.2023 tarihinde 113.500 TL tutarlı depozito iadesi açıklamalı eft ve 18.04.2023 tarihinde 28.500 TL tutarlı depozito iadesi açıklamalı eft işlemlerinin yapıldığını, davacının dava dilekçesine konu 22.02.2023 tarihli cari hesap ödeme açıklamalı havalesinin depozito iadelerinden önce olduğunu, havale işleminden sonra depozito iadelerini yapan müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, davacının ihtiyati haciz talep etmesinin mesnetsiz olduğunu belirterek davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi ile müvekkili aleyhinde açılan davanın reddine,

yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/02/2024 tarih, ... sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır. Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında davalıya ödendiği belirtilen demuraj depozito bedelinin iadesi talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın; taraflar arasındaki alacak borç durumunun tespiti ile varsa iadesi gereken davacı alacak miktarının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... ve Uzakyol Kaptanı ... tarafından tanzim edilen 30/05/2025 havale tarihli raporda özetle; davacı şirketin 08.01.2025 inceleme günü hazır bulunmadığı, yasal defterlerini incelemeye sunmadığı, bu sebeple davacının yasal defterleri üzerinde herhangi bir tespit yapılamadığı,

davalı şirket tarafından 2023 yılı yasal defterleri ve davacı adına tanzim edilen fatura ve borç dekontlarına ait dava dışı şirket veya kurumlara ödenen ödemeler, bunun yanı sıra dava dışı firmaların muavin kayıtları (defteri kebir özet) talep edilmiş ise de muavin kayıtlar, ödeme belgeleri ve yasal defter kayıtları sunulmadığı, davalı tarafından sunulan davacıya ait 2023 cari hesap ekstresine göre ise 31.12.2023 tarihi itibarıyla davacının davalıdan 124.075,58 TL alacaklı olduğu, davaya konu demuraj depozito bedellerinin iadesinin gerekip gerekmediği, dava kapsamında herhangi bir demuraj hesabı, faturası ya da talebi bulunmadığı,

demuraj oluşup oluşmadığı konusunda taraflarca bir beyanda bulunulmadığı, dolayısıyla demuraj depozito olarak tahsil edilen ve bir kısmı iade edilen demuraj depozito ücretlerinin davacı şirkete iadesinin gerektiği, taraflar arasındaki alacak ve borç miktarının tespiti ile neticede varsa davacı alacak miktarının, dava konusu taşımalarda demuraj oluşup oluşmadığı konusunda ispat yükümlülüğün davalı şirket üzerinde olduğu,

davalı şirketin dava dışı fiili taşıyan şirketlere davacı adına demuraj ödemesi yaptığını ispatlaması durumunda ödediği tutarı davacı şirkete fatura edebileceği ve bu konuda yeniden inceleme yapılabileceği ancak dava kapsamında demuraj faturası ya da ödemesine rastlanmadığı, bu durumda demuraj depozito ücretinin iadesinin gerektiği, davacı şirketin yasal defterlerini sunmadığı bu kapsamda bir inceleme yapılamadığı, davalı tarafından sunulan davacıya ait 2023 cari hesap ekstresine göre ise 31.12.2023 tarihi itibarıyla davacının davalıdan 124.075,58 TL alacaklı olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı şirket dava konusu emteaların gümrük işlemlerinin tamamlanması, taşıyandan teslim alınması ve liman işlemleri sırasında oluşan masrafların takip edilmesi ve ödenmesi için

davalı şirket ile anlaştığı, davacı şirketin davalı şirket ile birlikte davalı şirket yerine bazı işleri yapması için davadışı ... şirketine de vekaletname verdiği, davacı adına davadışı şirketler tarafından tanzim edilen faturaların davalı şirket ve davalı şirket yerine Davadışı ... tarafından ödendiği anlaşılmıştır. Davalı şirket davacı şirketten Demuraj Depozitosu kapsamında ödemeler aldığı, konteynerlerin limana varışı öncesinde, henüz masraflar kesinleşmeden 20.02.2023 tarihinde 615.595,08 TL ve 22.02.2023 tarihinde 379.151,16 TL ödemeler yaptığı, bu tutarların da aslında avans olarak ödendiğinin anlaşıldığı, davacı şirket iade edilmediğini iddia ettiği 199.500 TL tutarı dava konusu ettiği, davalı şirketin 342.000 TL tutarı davacı şirkete iade ettiğinin sabit olduğu görülmüştür.

Davacı ve davalı tarafa bilirkişi incelemesi yapılması konusunda ticari defterlerini ibraz edilmesi için süre verilmiştir. İnceleme gününde sadece davalı tarafın defterlerini sunduğu, davacının defterlerini sunmadığı ve dolayısıyla davacının defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı görülmüştür.

Bilirkişi raporu incelemesinde bilirkişilerce taraflar arasındaki cari ilişkinin incelendiği ve cari ilişki kapsamında davalının defterlerine göre, davacının 124.075,58 TL alacaklı olduğu görülmüştür. Ancak iş bu davaya konu yargılamanın yukarıda da belirtildiği gibi, taşıma ilişkisinin başında depozito olarak alınan demuraj ücretinin iade edilmemesidir. Davalının ticari defterlerine göre toplam 342.067,23 TL depozito iadesinin davalı tarafından davacıya yapıldığı görülmektedir. Davacı ise dava dilekçesinde 199.500,00 TL'lik depozito iadesi almaları gerektiğini belirterek, bu miktar kadar dava açmıştır. Davanın ticari defterleri ibraz edilmediği için baştan ödenen veya iade edilen demuraj depozito miktarları sadece davalının defterlerine göre tespit edilmiştir.

Tüm bu delillere göre, davacının 199.500,00 TL kadar depozito iadesi gerekirken bu miktarın ödenmediği gerekçesi ile iş bu davayı açtığı, davalının defterlerine göre iade edilen demuraj depozito miktarının 342.067,23 TL olduğu, bilirkişilerce davacının alacaklı olduğu görünen miktarın davaya konu demuraj depozito miktarı değil, cari ilişki olduğu, dolayısıyla davalı, davacının talep ettiği demuraj depozito miktarının daha fazlasını iade ettiği görüldüğünden aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır