İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/61 K.2024/540

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ...

Gıda Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin müvekkili şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalısı olduğunu, Ukrayna'dan Türkiye'ye gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 2.500.000 kg Dökme Ukrayna Soya Fasülyesi emtiasının B/L No: 2,3,4 / Kherson, 12.02.2022 konşimento tahtında ... ... gemisi ile davalıların sorumluluğu altında taşıma işlemine konu edilmiş olup varış limanında yapılan tahliye işlemleri esnasında emtiaların 13.120 KG eksik teslim edildiğinin tespit edildiğini, dava konusu emtiaların sağlam,

eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette taşıyıcılar tarafından teslim alınmış olup sorumlulukları altında yapılan taşıma işlemleri esnasında eksik teslim edildiğini, bu nedenlerle ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eksiksiz ve hasarsız olarak emtiaları teslim alan davalıların kendi sorumlulukları altında yapılan taşıma işlemleri esnasında zayi olan emtialara ilişkin olarak doğan zarar nedeniyle sorumlu olacaklarının kabulü gerekeceğini, dava konusu emtialarda meydana gelen zayiata istinaden gerekli tüm incelemeler ve araştırmalar yapılmış olup,

inceleme ve araştırma sonucu tanzim edilen ekspertiz raporuna istinaden müvekkil şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 637,00-USD tazminat bedeli ödendiğini, sigorta poliçesinin geçerli olduğu bir dönemde meydana gelen hasar/zayiat ile dava dışı sigortalıya tazminat ödemesi yapıldığından ödeme dekontu ile Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereği Halefiyet şartları oluştuğunu, böylece müvekkil şirketin halefiyet hükümleri kapsamında işbu davada dava dışı sigortalıya ödenen tazminat bedelinin rücuen tahsiline ilişkin sigortalının haklarına halef olduğunun ispat edildiğini,

borca ve ferilerine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesi ile talep edilen alacakların zamanaşımı nedeniyle, reddi gerektiği yönündeki itirazlarımız baki kalmak ve huzurdaki davanın hiçbir suretle kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, davanın müvekkil şirketler yönünden, Mahkemenizde görülen itirazın iptali davası süresi içinde açılmadığından davanın usulden, Davacının iddiaları yönünden hak düşürücü süre geçmiş olup işbu davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, Haksız kazanç sağlamak amacıyla kötü niyetli olarak başlatılan ...

İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra takibi nedeniyle davalı müvekkil şirket yönünden davacı tarafın % 20'den aşağı olmamak üzere, kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini talep etme gereği hasıl olduğunu, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 02/04/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişiden aldırılan raporda özetle. İncelenen dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş.'ye ait 2022 yılı Ticari defler ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin 2022 yılını ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin tarafına düzenlenen 1.592.500,00 USD tutarındaki faturaya istinaden ... Bankası A.Ş. aracılığıyla 18.02.2022 tarihinde dava dışı ... ... ... S.A.'ye 1.592.500,00 USD eft göndererek fatura bedelini ödediği, dava dışı sigortalı ...

A.Ş. eksik yüke ilişkin olarak 28.02.2022 tarihinde 394,94 $ ... ... Geliri açıklamasıyla dava dışı ... ... S.A.'nin cari hesabına 394,94 USD'yi alacak olarak kayıt ettiği, başka bir ifadeyle 28.02.2022 tarihinde eksik yüke ilişkin olarak dava dışı şirketten 394,94 USD alacağının bulunduğu, dava dışı sigortalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. eksik yüke ilişkin olarak ticari defterlerinde herhangi bir ikame mal kaydının bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizin 19/07/2024 tarihli ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle.

Davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, I nolu Davalı'nın donatan/taşıyan sıfatı ile dava pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, II nolu Davalı'nın I nolu Davalı ile olan ilişkisinin ispata muhtaç olduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesi tahtında ödeme yapılmış olduğu, eksik teslim edilen 13.120 Kg emtianın toplam emtianın % 0,5248' ne denk geldiği. Bu oranın ise nakliye fire ve kantar farkından kaynaklanacağı, nem/rutubet etkisinin de bulunduğu,TTK m. 1185/f.

1 tahtında davalı fiili taşıyana geçerli bir hasar ihbarının yapılmış olduğu, heyetçe yapılan incelemede, yük eksikliğinin; yükleme ve boşaltmada dökme yüklerde, gereken özen gösterilmesine rağmen bir miktar yükün dökülüp saçılmasından kaynaklandığı ve bu durumun kaçınılmaz olduğu İhtilaf konusu eksiklik % 0.5248 olarak hesap edilmiş olup, herhalükarda bu eksikliğim ...

Ticaret Odasının Fire ve Randıman Oranlarının bildirdiği ilgili fire ve zayiat oranının altında kaldığı, tazminata konu olan eksikliğin taşıyanın veya adamlarının kusurundan ileri gelmediği, gerekli dikkat ve özen gösterildiği bu tür dökme yüklerde taşıyanın kaçınamayacağı sebepler ile vuku bulabileceği tespit edilmiş olduğundan bu tespite bağlı kalınarak, aksi ispat edilmedikçe davalı donatan/taşıyanın meydana gelen eksiklikten sorumlu olmadığı belirtilmiştir.

Dava; Taşınan emtiada meydana gelen eksiklik nedeniyle davacının sigortalısına ödediği tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Sigortalı Alıcı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş tarafından satın alınan 2.500.000 kg Dökme Ukrayna Soya Fasülyesi emtiasının B/L No: 2,3,4 nolu konşimentolar tahtında M/V ... ... gemisi ile ... Limanından Türkiye'ye taşınmış olup, varış limanında yapılan tahliye işlemleri esnasında emtiaların 13.120 KG eksik teslim edildiği, davacı sigortacının tespit edilen hasar bedelini sigortalısına ödediği ve ödenen bu tazminatı davalılardan rücuan tahsili isteği için icra takibi başlattığı, davalının itirazı üzerine eldeki davayı açtığı görülmektedir.

Dosyaya sunulan mali müşavir bilirkişi raporunda , dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin tarafına düzenlenen 1.592.500,00 USD tutarındaki faturaya istinaden ... Bankası A.Ş. aracılığıyla 18.02.2022 tarihinde dava dışı ... ... ... S.A.'ye 1.592.500,00 USD eft göndererek fatura bedelini ödediği, dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş. eksik yüke ilişkin olarak 28.02.2022 tarihinde 394,94 $ M/V ... ...

Soya Fasulyesi Eksiklik Debit Note Geliri açıklamasıyla dava dışı ... ... ... S.A.'nin cari hesabına 394,94 USD'yi alacak olarak kayıt ettiği, başka bir ifadeyle 28.02.2022 tarihinde eksik yüke ilişkin olarak dava dışı şirketten 394,94 USD alacağının bulunduğu, dava dışı sigortalı ... Tic.

A.Ş. eksik yüke ilişkin olarak ticari defterlerinde herhangi bir ikame mal kaydının bulunmadığı tespit edilmiş olup, mal bedelinin tamamını ödeyen sigortalının sigortalanabilir menfaati ve buna göre de davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca halefiyete istinaden aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 25/02/2022 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, icra takibinin ise 26/01/2023 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı görülmüştür.

Dava konusu taşıma12.02.2022 tarihli 2,3 ve 4 numaralı konşimentolar tahtında yapılmış olup konşimentolarda, yükleme limanı ... , boşaltma limanı; herhangi bir Marmara limanı veya Aliağa veya Karasu veya Samsun'dur. Konşimentoda yükleten/taşıtan olarak ..., gönderilen olarak emre, ihbar edilen olarak ..., taşıyan olarak ... ... isimli gemi gösterilmiştir. 2.500 MT soya fasulyesinin "... ..." adlı gemi ile taşındığı anlaşılmaktadır. Konşimentonun ... ... gemisi kaptanı tarafından imza edildiği görülmektedir.

Dosyaya sunulan Zaman Çizelgesi (Statement of Fact) göre tahliyenin Bandırma'da 22.02. - 26.02.2022 tarihleri arasında yapılmış olduğu görülmektedir.

Hem zaman çizelgesinin ve hem de ... ... gemisi kaptanına iletilen 26.02.2022 tarihli Protesto Mektubunun kaptanın bir takım itirazi kayıtlar" Tüm kargonun konşimento ve manifestolarda yazıldığı miktarda boşaltıldığı, ambarların boş olduğu, Ambarların yükleme limanında mühürlendiği ve tahliye limanına varışta sağlam olarak görülerek mühürlerin açıldığı, (mühür koparma tutanağı ektedir, koparma tutanağı dosyada mevcut değildir), gemi/kaptan/donatanın iddia edilen eksiklikten sorumlu olmadığı, Draft surveyine göre eksiklik bulunmadığı, eksiklik iddiasının tümden reddedildiği,

Gemi/kaptan/donatanın yükleme ve tahliye limanı sahil ölçüm ve kalibrasyon farklılıklarından sorumlu olmadığı" şeklindedir.

Bilirkişi raporunda teknik bilirkişi tarafından ... nın yayımlamış olduğu Fire ve Randıman Oranlarında soya fasulyesinin gemi ile taşınmasında fire oranın % 1 olduğu, ... Ticaret Odasının yayımlamış olduğu Fire ve Randıman Oranlarında soya fasulyesinin depo stok firesinin oranın % 1-1,5 olduğu, tüm ürünlerde nakliye ve kantar farkı % 0,6 olarak belirtildiği, 2.500.000 Kg'lık taşımaya konu emtianın 13.120 Kg eksik teslim edildiği.

Toplam emtia içerisinde teslim edilemeyen miktarın % 0,5248 olduğu. ... nın Fire ve Randıman Oranları dikkate alındığında ve nakliye ve kantar farkı % 0,6 olarak belirtilmiş olduğundan eksik teslim edilen miktar toplam emtia miktarının % 0,5248 olduğu için belirlenen oranlar içinde kaldığı, İki ticaret odasının fire oranları dikkate alınmasa dahi;

emtianın eksik teslim edilmesindeki diğer sebebin belirlenmesinde ise emtianın rutubet(nem) miktarının belirmesi gerektiği, bu sebeple emtianın ilk yükleme limanındaki rutubet miktarı ile ve teslimat limanındaki rutubet miktarının arasındaki farkın belirlemesi ile eksik miktarın ne kadar olacağını belirlemeye yardımcı olacağı tespitlerinde bulunulmuştur.

Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda yükteki eksikliğin nedenine ilişkin bir tespit bulunmamaktadır. Bilirkişi raporunda ise varma yerinde eksik teslim edilmiş olduğu belirtilen miktarın nakliye fire oranlarının altında kaldığı belirtilmiştir. Buna açıklamalara; göre; bilirkişi raporundaki tespitler ve anılan yazı cevaplarına göre de konişmentolarda belirtilen yük miktarına göre tespit edilen eksikliğin yükün doğal niteliğine bağlı olarak fire vermesinden kaynaklığı, yükteki eksiklikten davalının kusurunun bulunmadığı, aksinin davacı tarafça ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır