İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/216 K.2022/713

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ...Mah. ... Bulvarı No:61 ..., İstanbul adresinde bulunan fabrikaya 31/01/2014 tarihinde mesai saatinden sonra kapı ve kilitleri kırarak giren hırsızların, şirket yöneticisi ve firma yetkililerinin odalarında bulunarnı kasaların kilitlerini kırarak,

açtıklarını ve içlerinde bulunan müşteri çek ve senetleri ile müvekkli firmanın boş çek yapraklarını, müvekkili şirket yetkilisine ait ruhsatlı silahı ve şirket çalışanlarından ...'nın eşine ait olup da şirket kasasında muhafaza edilen muhtelif altın takıları çaldıklarını, yapılan hırsızlığın emniyet tarafından mahallinde yapılan tespit ve kamera kayıtları ile tutanak altına alındığını, müvekkili şirkete ait fabrikada gerçekleşen hırsızlık esnasında fabrika kasasından çalınan müşteri çekleri ve senetleri için ....Asliye Ticaret Mahkemesinde ...

Esas sayılı dosyası ile zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, gerçekleşen bu hırsizlik olayı ile ilgili İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapmış oldukları şikayetin 2014/... Hazırlık sayılı soruşturma dosyasında dava açıldığı tarihte derdest olduğunu, davalının ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına vermiş olduğu dilekçeler ile belirttiği çeklerin meşru hamili olduğundan bahisle müdahale talebinde bulunduğunu, müvekkili şirket ...

Plastik Ambalaj San. ve Tic. Ltd.

Şti. davaya konu çekleri ticari ilişki çerçevesinde keşideci veya cirantalardan teslim aldığını, bu hususun müvekkili şirkete ait makbuz ve belgelerin incelenmesi neticesinde ortaya çıkacağını, davaya konu çeklerin müvekkili şirketin fabrikasındaki kasasından çalındığı için söz konusu çeklerin hiçbirinin arkasında müvekkli şirketin kaşesi ve yetkilisinin imzası bulunmadığını, müvekkili şirketin ünvanını taşıyan sahte kaşe üzerine sahte imzalar atılmak suretiyle müvekkili şirketin cirosunun sahte olarak yapıldığını, çeklerin arkasındaki imzaların kesinlikle müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını,

imzaların sahte olması nedeniyle davalının dava konusu çeklerin meşru hamili olmadığını, bu nedenle davalının yaklaşımının iyi niyetli olarak değerlendirilemeyeceğini, beyanla halen davalı elinde bulunan ve davalıların meşru hamili bulunmadığı, ... Bankası, ... Şubesi'ne ait 24/04/2014 tarihli 8.500 TL bedelli, ... nolu, ..., .../... Şubesi'ne ait 30/04/2014 tarihli 2.500 TL bedelli, ... nolu, ... Bankası, ...

Şubesi'ne ait 30/04/2014 tarihli 4.800 TL bedelli, ... nolu, ..., .../...

Şubesi'ne ait 25/05/2014 tarihli 3.500 TL bedelli, ... nolu, çekler hakkında ödeme yasağının kaldırılmamasını ve icra takibi başlatılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, neticeten yapılacak yargılama sonucunda davasının kabulü ile davaya konu çeklerin meşru hamil olan davacı müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı yana tahmilini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

Davalı temlik alan ... A.Ş. Vekili 16/05/2018 tarihli temlik beyan dilekçesinde özetle; alacaklı ... A.Ş. tarafından dava konusu alacağın ... ... ... A.Ş.'ye devir ve temlik edildiğini, ... ... ... A.Ş.'nin ... A.Ş. İle ... A.Ş. çatısı altında birleştiğini beyanla temlik sözleşmesi ve ... ... ... A.Ş.'nin ... A.Ş. ünvanlı şirkete devir sureti ile birleştirilmesine ilişkin genel kurur kararının ilanına ilişkin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 23/03/2017 tarih, 9290 sayılı 872 nolu sayfa suretini sunmuş olduğu görülmüştür.

Temlik alan vekiline 24/10/2018 tarihli duruşma ara kararı ile ekli temlik listesini sunması için süre verilmiş olup temlik alan ... A.Ş. Vekili 14/11/2018 tarihli dilekçesi ekinde mahkememiz dava dosyasına konu alacağın temlikine ilişkin ... 38. Noterliğinin 13/11/2018 tarih ... yevmiye nolu temliknamesini sunduğu görülmüştür.

Davalı vekilinin 20/10/2020 tarihli mazeret dilekçesi ekinde ... A.Ş.'nin tüm aktif ve pasifini devralmak suretiyle ... ... ... A.Ş. ile birleştiğinin 30/06/2020 tarihinde tescil edildiğine ilişkin... tarafından düzenlenen ... sayılı ve 22/07/2020 tarihli belge sureti sunmuş olduğu görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Deliller; İTSM cevabi yazısı, davacı şirket yetkilisine ait ıslak imzaların bulunduğu evrak asılları ile, davalı şirket yetkilisinin mahkeme huzurunda alınan imza örnekleri, davaya konu çekler, İstanbul Anadolu CBS'nin 2014/... Sor. Nolu dosyası, bilirkişi raporları,

Dava, davacının TTK 763 Maddesine dayalı olarak istirdat talebine ilişkin olup, uyuşmazlık dava konusu çeklerin çalınmış olması sebebiyle çekler üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı ve davalının meşru hamil olup olmadığı hususlarındadır.

İstanbul Anadolu CBS'nin 2014/... Sor. Nolu dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş olup dosyanın incelenmesinde müştekisinin ... olduğu, 31/01/2014 tarihinde ...'da meydana gelen kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık suçundan yürütülen soruşturmada yapılan tüm araştırmalara rağmen şüphelilerin tespit edilememesi nedeniyle zaman aşımı tarihine kadar sürekli olarak araştırmaya devam edilmesi için daimi arama kararı verildiği görülmüştür.

Davaya konu ... A.Ş. ... ... şubesine ait ... seri nolu Keşidecisi ... olan 25/05/2014 tarihli ve 3.500 TL bedelli çekin incelenmesinde lehtarı ve ilk cirantasının ... Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti, ikinci cirantasının ... Plastik Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti., üçüncü cirantasının ... ve Optik San. Tic. Ltd. Şti., dördüncü cirantasının davacı ... Plas. Amb. San. Tic. Ltd. Şti. beşinci cirantanın ... Gıda Tekstil İnş. Tur. Tarım ve Hayvancılık İht. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., altıncı cirantasının ... ... Kuy. İhtalat İhracat Sanayi Tic. Ltd. Şti., yedinci cirantanın ... Ticaret Madeni Yağ Ticareti ... ... olduğu görülmüştrü.

Davaya konu ... ... A.Ş ... şubesine ait ... seri nolu Keşidecisi ... ... Sanayi Ltd. Şti. olan 24/04/2014 tarihli ve 8.500-TL bedelli çekin incelenmesinde lehtarının ve ilk ciro sahibinin ... Plastik Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti., ikici cirantasının ... Gıda Tekstil İnşaat Tur. Tarım ve Hayvancılık İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., üçüncü cirantasının ... Uzman Yatırım Gayrimenkul Danışmanlık Hiz. Tic. Ltd. Şti., dördüncü cirantasının ... Ticaret Madeni Yağ Ticareti ... ...'a ait olduğu görülmüştür.

... Bankası A.Ş. ... ... şubesine ait ... seri nolu Keşidecisi... olan 30/04/2014 tarihli ve 2.500 TL bedelli çekin incelenmesinde lehtarı ve ilk cirantasının ... Tekst. Konf. Giyim San. Tic. Ltd. Şti., ikinci cirantasını ... Buh. Ütü Mak. San. - ..., üçüncü cirantasının ..., dördüncü cirantasının ... Boya -... ..., beşinci cirantasının ... Boya Kimya San. Ve Tic. Ltd. Şti., altıncı cirantasının ... Plastik Amb. San. Ve Tic. Ltd. Şti., yedinci cirantanın ... Gıda Teks. İnş. Tur. Tarım ve Hayvancılık San. Ltd. Şti., sekizinci cirantanın ... - ... olduğu görülmüştür.

... Bankası A.Ş. ... şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... İnşaat Orman Ür. Plas. Gıda Yak. Mad. İml. Tic. olan 30/04/2014 tarihli ve 4.800 TL bedelli çekin incelenmesinde lehtarının ve ilk cirantasının ... Plastik Amb. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ikinci cirantasının ... Gıda Teks. İnş. Tur. Tarım ve Hayvancılık İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., üçüncü cirantasının ... Nakliyat Hafr. Tur. Teks. Oto. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., dördüncü cirantasının ... İletişim Bilg. Malz. Top. Alım Satım - ... olduğu görülmüştür.

Davacının çeklerde bulunan imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmadığı iddiasında bulunması nedeniyle...'ye müzekkere yazılarak davacı şirket yetkilisinin bildirilmesi istenilmiş olup...'nin 03/10/2014 tarihli cevabi yazısından ...'ın şirketi münferiden temsile yetkilisi olduğu anlaşılmıştır.

Davacı şirket yetkilisine ait ayakta, oturarak ve çömelerek, sağ ve sol elle imza örnekleri alınmış, ıslak imza örnekleri ilgili kurumlardan toplanarak çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisi eli ürünü olup olmadığı hususunda bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi 05/10/2020 tarihli raporunda özetle, inceleme konusu ... ... Şubesine ait; ... seri nolu 24/04/2014 İstanbul yer ve keşide tarihli 8500 TL tutarlı çek aslı arka yüzündeki 1. ciro imzası ile ...'a ait imzalar arasında tanı unsurları bakımından uygunluk ve benzerlikler saptanmadığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla Şirket Yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığı " hususlarını rapor ettiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunun incelenmesinde davacı vekilince dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında belirtilen 2,3 ve 4 nolu çekler yönünden imza incelemesi yapılmamış olduğu anlaşılmakla, dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmının 2,3 ve 4 nolu sırasında belirtilen çekler yönünden imza incelemesi yapılması için bilirkişi den ek rapor alınmasına karar verilmiş olup grafolog bilirkişi tarafından sunulan 08/04/2021 tarihli ek raporda özetle" inceleme konusu ... .../...

Şubesine ait, ... seri nolu .../30.04.2014 yer ve keşide tarihli 2500,00 TL tutarlı, ... Bankası ... Şubesine ait, ... seri nolu .../30.4.2014 yer ve keşide tarihli 4.800.00 TL tutarlı, ... .../... Şubesine ait, ... seri nolu .../25.05.2014 yer ve keşide tarihli 3.500,00 TL tutarlı üç adet çek aslı arka yüzündeki ... Plastik Amb. San. ve Tic. Ltd.

Şti. kaşeleri üzerinde atılı ciro imzaları ile şirket yetkilisi ...' a ait imzalar arasında; belirlenen tanı unsurları bakımından uygunluk ve benzerlikler saptanmadığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla Şirket Yetkilisi ...' nın eli ürünü olmadığı" hususlarını rapor ettiği anlaşılmıştır.

... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak davaya konu 4 adet çekin edinilmesine ilişkin olarak 6361 Sayılı Kanun kapsamında düzenlenen faktoring sözleşmesi, fatura, alacakların temlikine ilişkin evrakların ve ödemeye ilişkin evraklar celp edilmiştir.

Dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi ile, temlik eden ... A.Ş.'nin davaya konu çekleri alırken bir sureti dosyamız arasına bırakılan yargıtay 11. Hd. 2018/3616 E. 2018/5618 K. Sayılı ilamında belirtildiği şekilde gerekli istihbarat çalışmasını yapıp yapmadığı, çeki devreden şirketin mali durumlarına ilişkin değerlendirme yapıp yapmadığı ve mevzuattan kaynaklan diğer yükümlülükleri yerine getirip getirmediği hususunda ...

A.Ş.'nin şirket merkezinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş olup bilirkişi 07/03/2022 tarihli raporunda özetle, ... ... A.Ş ... şubesine ait ... seri nolu Keşidecisi ... ... Sanayi Ltd. Şti. olan 24/04/2014 tarihli ve 8.500-TL bedelli çek yönünden yapılan incelemede, 15.286,60 TL lik madeni yağ satışı-irasliyeli faturasının tamamının davalı ...

A.Ş.'ye temlik edildiği, davaya konu 24/04/2014 vadeli ... nolu 8.500,00 TL.lik çekin 10/01/2014- 000255

nolu kdv dahil 15.286,60-TL.lik faturayı temliki ile teslim aldığı ve faiz ve masraf kesintisi sonrası

kalan 13.865,27 TL.yi 05.02.2014 tarihinde ... Ticaret (... ...)’ın banka hesabına ödediğinin görüldüğü, ... ... ... Şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... olan 3.500,00 TL bedelli çek yönüyle yapılan incelemede, ve irsaliyeli faturalardaki malların şirketin

faaliyet konusu içerisinde satılan mallardan olduğu, ancak faturalar incelendiğinde malı teslim alan

kısmının boş, farklı bir ifade ile malın kime teslim edildiği bilgisinin faturada bulunmadığının görüldüğü, ... Bankası A.Ş. ... ... şubesine ait ... seri nolu Keşidecisi... olan 30/04/2014 tarihli ve 2.500 TL bedelli çek yönüyle yapılan incelemede faturada yazılı hizmetin nakliye hizmeti olduğu, ancak faturada hangi mesafede gibi

hizmetin nasıl ücretlendirildiğine dair bilgilerin faturada yeralmadığının görüldüğü, ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... İnşaat Orman Ür. Plas. Gıda Yak. Mad. İml. Tic. olan 30/04/2014 tarihli ve 4.800 TL bedelli çek yönünden yapılan incelemede faturalar

incelendiğinde malı teslim alan kısmının boş, farklı bir ifade ile malın kime teslim edildiği bilgisinin faturada bulunmadığının görüldüğünü, davalı faktoring şirketinin merkezinde yapılan yerinde incelemede, temlik veren şirketlerin

tamamının yıllık gelir vergisi mükellefleri olduğu, ... (...)’ın

31.01.2011 tarihinde faaliyete başladığı 2011 ve 2012 yılları gelir vergisi beyanını incelemeye

sunulan vergi levhası kaydı üzerinden incelendiğimizde, şirketin yetersiz mali yapıya sahip

olduğunun anlaşıldığı, diğer iki şirket ... Ticaret Madeni Yağ Ticaret (... ...) ve ... İletişim Bilgisayar Malz. Top. Alım Sat. (...)’ın 2013

yılında faaliyete başladığı görüldüğünden, şirketlerin faturalarını temlik verdiği tarihte henüz gelir

vergisi beyan süresi içerisinde olduğu, ancak söz konusu bu iki şirketin geçici vergi beyannamesi

ile vergi dairelerine ibraz ettikleri kar/zarar beyanları ve mali tabloları şirketlerden temin edilerek

şirketlerin mali durumları basit bir incelemeyle tespit edilebilecek iken, vergi dairelerine geçici

vergi dönemlerinde beyan ettikleri mali tabloları ve gelir beyannamelerinin temin edilidiğine ve

şirketlerin vergi dairelerine resmi mali beyanları denetlenerek mali durumlarının incelenerek temliğe konu faturaların ve davaya konu çeklerin teslim alındığına dair yerinde yaptığımız

incelemede bir bilgi ve belgeye rastlanmadığından davalı ... A.Ş. tarafından bu şirketlerin resmi mali durumları değerlendirilerek çeklerin alındığına dair bir tespitimiz ve kanaatimizin oluşmadığı" hususlarını rapor ettiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 790. Maddesi " Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır. " ve 792. Maddesi " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" şeklinde düzenlenmiştir.

6361 sayılı kanunun 9/2. Maddesi " Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz " şeklinde düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamından dava hırsızlık sonucu davacının elinden çıkan çeklerin davalıdan istirdadı istemine ilişkindir. Dosya kapsamında yer alan soruşturma dosyası ve mahkememizce grafolog bilirkişiden alınan rapordan davaya konu çeklerin davacıya ait iş yerinden hırsızlık olayı ile çalındığı, davacı adına atfen atılı imzaların davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı ve çeklerin davacının rızası dışında elinden çıktığı anlaşılmıştır.

TTK 792. Maddesi gereğince TTK 790. Maddeye göre çeki elinde bulunduran hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde çeki geri verme yükümlülüğü bulunmakta olup, aynı hırsızlık olayı neticesinde elden çıkan çeklerin benzer cirantalar tarafından ciro edilerek, temlik eden davalıya teslim edilmiş olduğu, temlik eden davalı faktöring şirketi olup basiretli bir tacir gibi davranarak 6361 sayılı kanunun 9/2.

Maddesi ve Yönetmeliğin 5.1. Maddesi gereğince kendisine yüklenilen gerekli istihbarat çalışmasını ve şirketlerin mali durumlarına ilişkin değerlendirme çalışmalarını yapmayarak ağır kusurlu davranması nedeniyle çekleri iade yükümlülüğü bulunduğu değerlendirilmekle davanın kabulü ile ... ... A.Ş ... şubesine ait ... seri nolu Keşidecisi ... ... Sanayi Ltd. Şti. Olan 24/04/2014 tarihli ve 8.500-TL bedelli, ...

A.Ş. ... ... şubesine ait ... seri nolu Keşidecisi ... olan 25/05/2014 tarihli ve 3.500-TL bedelli, ... Bankası A.Ş. ... ... şubesine ait ... seri nolu Keşidecisi... olan 30/04/2014 tarihli ve 2.500-TL bedelli, ... Bankası A.Ş ... şubesine ait ... seri nolu Keşidecisi ... İnşaat Orman Ür. Plas. Gıda Yak. Mad. İml. Tic. Olan 30/04/2014 tarihli ve 4.800-TL bedelli çeklerin davalıdan alınarak davacıya iadesine karar vermek gerekmiştir.

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Katip ... · (e-imza) Hakim ... · (e-imza)