İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/976 K.2018/733

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin maliki olduğu "..." isimli, 11.9 metre uzunluğundaki 1998 yılında inşa edilen ticari yatını 21.07.2015-21.07.2016 tarihleri arasını kapsayacak şekilde Yatım Paket Poliçe ile davalı sigortacıya sigortalattığını, sigorta teminatı olarak yat gövde, harp ek ve yat çatma/çatışma sorumluluğu teminatının 300.000,00 TL olarak belirlendiğini, 17.02.2016 tarihinde davalı ... firması ile yaptırılan Yatım Paket Poliçesi Sigorta Bedeli Artış Ekbelgesi ile yatın sigorta teminatı olarak yat gövde,

harp ek ve yat çatma/çatışma sorumluluğu teminatının 50.000,00 TL arttırılmak suretiyle aynı sorumluluk teminatlarının 350.000,00 TL'ye çıkarıldığını, ticari yatın İstanbul'da 3. şahsa kiralandığı ve yasal donanımları tamamlanarak mürettebatı ile birlikte Kaş'tan İstanbul'a teslim edilmek üzere seyri sırasında, elektrik akşamından kaynaklanan bir yangın sebebiyle 01.04.2016 tarihinde battığını, davalı sigortacıya hasar ihbarı yapıldığını, sigoratacının 16.05.2016 tarihinde 250.000,00 TL ödeme yaptığını, müvekkiline ödenmesi gereken tutardan 100.000,00 TL'nin haksız ve hukuka aykırı şekilde kesildiğini, tekne projesinin ...

Liman Başkanlığımdan alınması mümkğn iken, ekspertiz raporu baz alınarak eksik ödeme yapıldığını, ticari bir yatta her kabinin min.

20.000,00 TL'ye imal edilebildiğini, yatta 6 kabin bulunduğunu, 120.000,00 TL kabin bedeline mutfak, personel kabini, elektrik ve mekanik akşamın teknenin ticari yata çevrilmesi sırasında sıfırdan yapıldığını, söz konusu teknenin daha önce hiç kimseye kiraya verilmediğini, bakımsızlık iddialarının asılsız olduğunu, 2006 yılında bakım yapıldığının ruhsatında kayıtlı olduğunu, satın alındığı 2012 yılında yolcu motoru iken, 2013 yılında ...

Marina'da ticari yata dönüştürüldüğünü, 2015 yılında Kaş Marina'da komple bakımının yapıldığını, kara sörveyi ve denize elverişlilik belgesinin alındığını, 2016 yılında ise yola çıkmadan önce motor, mekanik ve elektrik bakımlarının yapıldığını, mobilya yenileme ve boya vernik işlerinin yapıldığını belirterek,

fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat talepleri saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin maliki bulunduğu ticari yatın yanması nedeniyle uğradığı ve poliçe sözleşmesine karşı eda etmediği ... hasar dosya numarası üzerinden 100.000,00 TL zararın hasar ihbar ret tarihi olan 16.05.2016 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili sigorta şirketine ... numaralı Yatım Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ... isimli teknenin 01.04.2016 tarihinde yanması ve batması nedeniyle hasar ihbarında bulunulduğunu, müvekkili tarafından hasar dosyası açılarak eksper göevlendirildiğini, teknenin özellikleri ve rizikonun gerçekleşme şekline ilişkin inceleme yapılarak,

tam ziya olarak kabul edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığını, yapılan araştırma sonucunda sigortalı teknenin emsal değerinin 250.000 TL olduğu kanaatine varılarak Ekspertiz Raporu'nun kapatıldığını, müvekkili şirketin uzmanları tarafından da inceleme yapıldığını ve 250.000 TL'nin uygun bulunarak davacıya 16.05.2016 tarihinde ödendiğini, görevlendirilen eksperin yaptığı inceleme sonucundaki tespitlerini raporunda belirttiğini, sigortalı davacının tekneye yapılan bakım ve yenilemelerle teknenin değer kazandığını iddia ettiğini, oysa yapılan bu işlemlerin tekneye değer katmak için değil, teknenin ömrünü uzatmak için yapıldığını,

bu konuda eksper raporunda da saptamalar bulunduğunu, sigorta mevzuatı ve Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğu üzere, davacının gerçek zarardan fazlasını talep edemeyeceğini, gerçek zararı ispat etmek yükümlülüğünün zarara uğradığını iddia eden sigortalıya ait bulunduğunu, fazi başlangıcının 16.05.2016 olmasına dair talebin haksız olup, mevzuata uygun olmadığını belirterek, haksız davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava.

Davacının maliki olduğu "..." isimli, 11.9 metre uzunluğundaki 1998 yılında inşa edilen ticari yatı 21.07.2015-21.07.2016 tarihleri arasını kapsayacak şekilde Yatım Paket Poliçe ile davalı sigortacıya sigortalattığı, sigorta teminatı 300.000,00 TL olarak belirlendiği, 17.02.2016 tarihinde davalı ... firması ile yaptırılan Yatım Paket Poliçesi Sigorta Bedeli Artış Ekbelgesi teminatının 350.000,00 TL'ye çıkarıldığı, ticari yatın Kaş'tan İstanbul'a teslim edilmek üzere seyri sırasında, elektrik akımından kaynaklı bir yangın sebebiyle 01.04.2016 tarihinde battığı, davalı sigortacıya hasar ihbarı yapıldığı,

sigortacının 16.05.2016 tarihinde 250.000,00 TL ödeme yaptığı, ancak davacıya ödenmesi gereken tutardan 100.000,00 TL'nin haksız ve hukuka aykırı şekilde kesildiği, davacının maliki bulunduğu ticari yatın yanması nedeniyle uğradığı 100.000,00 TL zararın davalıdan tahsili talepli davadır.

Deliller; Dosya mevcudu, ... numaralı Yatım Paket Poliçesi, Tekneye yapılmış işlere ait faturalar,

Mahkememiz dosyasından alınan 02/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda. "Davacın maliki olduğu ... isimli tekne, davalı ...Ş. nezdinde 103028934 numaralı poliçe ile 21.07.2015 - 21.07.2016 tarihleri arasında Yatım Paket Poliçesi ile sigortalanmıştır. İlgili poliçe'de, teknenin beyan edilen sigorta bedelinin Yat Gövde Teminatı 350.000,00 TL, Yat Çatma/Çatışma Sorumluluğu 350.000,00 TL olmak üzere sigortalanmıştır. Davalı ... şirketi tarafından görevlendirilen ...

Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. eksperi tarafından düzenlenen 26.04.2016 tarihli Ekspertiz Raporu'nda. Tekne ekli belge ile sigortalı ... adına kayıtlıdır. Belge 28.06.2018 tarihine kadar geçerli olup hadisenin meydana geldiği tarihte tekne denize ve yola elverişli olduğu tespit edilmiştir.Sigortalı "..." adlı tekne 1998 yılında .../...'da imal edilmiş, sac gövde, eğik baş ve eğik kıç şeklinde imal edilmiş, tek motorlu ticari teknedir.

Tekneye 2012 yılından sonra kıç tarafından (sualtı kesimi üstünden) boy verilmiş ve tekne takribi 1-1,5 metre uzatılmıştır. Teknenin yaşı ve makine donanımı göz önünde bulundurulduğunda piyasa rayici 250.000,00 TL civarındadır. Bununla birlikte tekne ekli poliçe ile önce 300.000,00 TL bedel ile teminat altına alınmış ve 17.02.2016 tarihli zeyil name ile sigorta bedeli 50.000,00 TL arttırılarak 350.000,00 TL olarak revize edilmiştir.

İşbu bilgilere istinaden söz konusu tekne için aşkın sigorta durumu söz konusudur.Bu bedel artışının teknenin kira sözleşmesinde yer alan ve 350.000,00 TL olarak belirlenen yıl sonu satış değerinin referans alındığı sözlü olarak beyan edilmiştir. Ayrıca bu kiralama nedeniyle tekneye ilave masrafların yapıldığı ve yapılmakta olduğuna dair fatura ve teklifler ibraz edilmiştir.

Ancak tekne için yapılan piyasa araştırmasında rayiç bedelinin 250.000,00 TL civarında olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanısıra yapılan tüm bu masraflar teknenin piyasa değerini arttıran bir unsur olmayıp, teknenin yaşına göre kondisyonunu koruyucu unsurlardır. İç tarafta yapılan bu tadilatların teknenin gövde yaşına ve kondisyonuna etkisi bulunmamaktadır. Bilirkişi tarafından yapılan hasar hesaplamasında teknenin piyasa rayiç bedeli 250.000,00 TL dikkate alınmıştır.

Ekspertiz Raporu'nun ekinde, eksperin raporunda sözünü ettiği, ... teknesine yapılmış ilave işlere ait fatura ve fiyat tekliflerinin bulunmadığı, bu belgelerde ayrıca, tekneye satın alınmış malzemeler ve yapılan işler tespit edilmiştir. Davacı tarafça ... teknesine satın alınmış bu malzemeler ve tekneye yapılmış tamir, bakım, onarım işlerinin huzurdaki davaya konu edilen tazminat talebine etkisi, taraflarca farklı şekillerde değerlendirilmektedir.

Sayın davacı vekili dava dilekçesinde, satın alınan bu malzemeler ve yapılan işler sonucunda teknenin yenilendiğini, dolayısıyla teknenin değerinin arttığını savunmakta; sayın davalı vekili ise eksperin yorumuna paralel şekilde, yapılan bu işlemlerin tekneye değer katmak için değil, teknenin ömrünü uzatmak için yapıldığını öne sürülmüş ise de Tekneye 2013, 2014 ve 2016 yıllarında satın alınan bu malzemeler ve yapılan bakım onarım işlerinin, teknenin değerini arttıracağı ve kıymet kazandıracağı bu nedenle,

sigorta eksperinin aksi yöndeki değerlendirmesine bağlı olarak davalı sigortacı tarafından yapılan "teknenin değer kazanmayacağı" görüşünün aksine Yangın geçirip batarak tam ziya olan teknenin batmadan önceki gerçek değerinin tespit edilebilmesi için, teknenin yenileme geçirmiş olmasının yanında, teknenin özellikleri, sahip olduğu donanımlar ve benzer teknelerin rayiçleri birlikte göz önüne alınarak değerlendirilme yapıldığında eksper, tekneye 2012 yılından sonra kıç tarafından boy verildiğini ve boyunun 1-1.5 metre uzatıldığını belirttikten sonra,

yaşı ve makine donanımını göz önüne bulundurarak piyasa rayicinin 250.000,00 TL civarında olabileceğini belirtmiştir.

Ancak sigorta eksperi bu rakamı belirlerken, tekneye satın alınmış yeni malzemeler ve yapılmış bakım, onarım işlerinin ilave değer kazandırmayacağı yönündeki yanlış değerlendirmesinin yanısıra, herhangi bir emsal bedel araştırması da yapılmadığı değerlendirilerek ... isimli ticari yatın, 01.04.2016 tarihinde batarak tam ziya olmadan önceki değerinin 300.000 TL mertebesinde bulunduğunu, Davacı tekne sahibi, davalı sigortacıya da gönderdiği ve ... yatına emsal olabileceğini belirttiği benzer teknelere dair muhtelif "satılık tekne ilanlarını" dosyaya sunmuştur.

Ancak bu ilanlarda, satışa çıkarılmış işbu teknelerin özelliklerine dair detaylı bilgiler bulunmamaktadır. Bazılarında sadece imal yılı, bir kısmında ise sadece teknenin boyu yazılıdır. Dolayısıyla, bu satılık tekne ilanlarından bu haliyle faydalanıp, emsal tekne fiyatları bakımından bilirkişice bir değerlendirme yapılamamıştır.

Davacının, davalıya gönderdiği 02.05.2016 tarihli yazısında, teknesine ait detaylı bilgileri vermiş olduğu görülmektedir. Bu yazısında, teknesinin mevcut durumunu şöyle tarif etmiştir; "... teknesi 6 misafir kabini 2 personel kabini olmak üzere 8 kabinlidir. Toplam yolcu sayısı 12 dir. Teknem komple sac, odalar mobilya kaplı ve tam bakımlıdır. 6 odanın 6'sında da banyo WC vardır. Her odada sıcak su, TV ve müzik sistemi bulunmaktadır.

Teknenin giriş katında umumi tuvalet ve mutfak, salon var olup teras'ta güneşlenme için Spa yatakları vardır. Ön terasta büyük yemek masası mevcuttur. Teknemizin giriş bölümünde dalışa uygun koltuklar, tekne arkasında tik'ten dinlenme ve pasarella vardır. Dalış (padi merdiveni) yüzme merdiveni var olup, elektrik takviyeli hidrolik ırgat mevcuttur. Telsiz vardır."

Teknenin boyu 12 metredir. Davacının yukarıdaki beyanında, 6 adet misafir kabini ve her kabinin içinde banyo ve WC bulunduğu belirtilmektedir. Ayrıca 2 adet de personel kabininden söz edilmektedir. Boyu 12 metre olan bir teknede içinde banyo-WC olan 6 adet kabin bulunması, başka bir ifadeyle 12 metre boyunda bir tekneye toplam 8 adet kabin yerleştirilmesi fiziksel anlamda çok zordur.

Ancak, davacının, teknenin yapısal şekli, donanımı ve özelliklerine dair verdiği bu bilgilere karşı davalının bir itirazına dosyada rastlanmamıştır.

Keza, sigorta eksperinin raporunda, tekneye yapılan masraflara atıfta bulunulmakla birlikte, yapılan tüm bu masrafların teknenin piyasa değerini arttıran bir unsur olmayıp, teknenin yaşına göre kondisyonunu koruyucu unsurlar olduğu öne sürülmüş, bu durumda teknenin tam ziya olmadan önceki gerçek değerini belirlerken, teknenin sertifikalarındaki teknik karakteristikleri ile imal senesi, boyutları gibi temel ölçülerinin yanında, davacı tarafça teknenin donanımlarına dair yapılan yazılı açıklamadaki bilgiler dikkate alınmıştır.

Bu tip ve büyüklükte yolcu teknelerinin değerini belirleyen faktörlerin başında inşa yılı, inşa malzemesi, makine gücü ve kullanım tarzı (yolcu/kabin sayısı, özel/ticari tipte olması) gibi parametreler gelmektedir. ... yatı hasar tarihinde 18 yaşında bulunmaktadır. Yolcu motoru tarzında inşa edilmiş olmasına rağmen, 2013 yılında tadilat geçirerek ticari yata dönüştürülmüştür.

Tadilat sırasında tekneye konan yeni malzemeler ve yapılan bakım onarım işleri, tekneye elbette ilave bir kıymet kazandıracaktır. Ancak tabi ki bu değer artışının, tekneye yapılan harcamaların tutarı kadar olacağı da beklenmemelidir. "tespitinde bulunmuştur.

Mezkur Yatın Paket Poliçe içeriği incelenmesinden; Tekne Poliçesi Genel Şartlarının A.l. maddesi uyarıca, "Sigortanın Konusu Bu sigorta, poliçede belirtilen süre içinde gemi veya diğer deniz ve göl araçları ya da bunlara ilişkin diğer sigorta ettirilebilir menfaatlerin maruz kalabileceği rizikoları, poliçede belirlenen koşullara bağlı olarak güvence altına alır(...)";

Genel Şartların A.3. Sigorta Teminatının Kapsamı maddesine göre ise; "Bu sigorta, rizikonun gerçekleşmesi sonucu gemi veya diğer deniz ve göl araçlarının yahut bunlara ilişkin diğer menfaatlerin uğrayacağı ziya ve hasarı, ayrıca teminata dahil edilmişse sorumluluk tazminatını, yahut bunlarla ilgili masrafları kapsar. Ziya veya hasar yahut sorumluluk tazminat ile bunlara ilişkin masrafların kapsam ve içeriği, teminata dahil ve istisna edilen rizikolar, bu poliçeye eklenen özel şartlarla belirlenir."

Genel Şartların A.4. maddesi uyarınca Sigorta Değeri şu şekilde ifade edilmiştir; "Taraflar başka bir esas kararlaştırmamışlarsa, gemi veya diğer deniz ve göl açlarının sigorta değeri, rizikonun başladığı andaki değerdir. Aksi kararlaştırılmadıkça, yakıt, kumanya ve levazım, gemi adamlarının ücretleri, sigorta ücreti bu değere dahil değildir." Şeklinde düzenlenmiştir.

... isimli davacı teknesi, 01.04.2016 tarihinde yanarak batmış ve tam ziya olmuştur.

Yargıtay 1. HD. 2014/1137 E. Ve 2014/2864 k., T.03.03.2014 kararına göre; "Davalı ... şirketlerinden S. Sigorta A.Ş.nin 06.06.2012 tarihinde, G..A..nin 24.01.2012 tarihinde davacıya kısmi ödeme yapmış olmasına ve davacının da 25.01.2012 tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmesine göre, davalı ... şirketlerinin kısmi ödeme tarihleri itibariyle temerrüde düştüğü kabul edilerek, hükmedilen tazminata davalı S. Sigorta A.Ş. yönünden 06.06.2012 tarihinden, G..A.. yönünden 25.01.2012 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken 25.07.2013 bilirkişi rapor tarihinden itibaren faiz işletilmesi doğru olmamıştır."

... isimli ticari yatın, 01.04.2016 tarihinde batarak tam ziya olmadan önceki değerinin, dosyaya yansımış özellik ve donanımları bakımından yapılacak bir değerlendirme ile 300.000,00 TL mertebesinde bulunduğu, ... isimli teknenin davalı ...Ş. nezdinde ... numaralı poliçe ile 21.07.2015/2016 tarihleri arasında Yatım Paket Poliçesi ile sigortalanmış olduğu, olayın poliçe süresi içinde gerçekleştiği, Poliçe Yat Gövde Teminatının 350.000,00 TL olduğu, sigorta poliçe içeriği konusunda herhangi bir uyuşmazlığın olmadığı, 250.000,00TL ödemenin 16.05.2016 tarihinde yapıldığı,

davanın kısmen kabulü ile bakiye 50.000,00 TL 'nin kısmi ödemenin yapıldığı 16.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip e-imzalıdır Hakim e-imzalıdır