İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/551 K.2020/140

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında düzenlenen bayilik sözleşmesinin rekabet kurulunun tebliğleri gereğince süresinden önce sona erdiğini, bu nedenle petrol istasyonunun kurulu olduğu taşınmazın tapu kaydına işlenen intifa hakkının müvekkili tarafından terkin edilip, bu işlem yapılırken müvekkili tarafından 8.924,11 TL harç ve masraf ödemesi yapıldığını, davalının gerçekleşmeyen sözleşme süresine ilişkin olarak peşinen sağladığı kazanımları ve bu kazanımların semerelerini faiziyle birlikte iade etmesi gerektiğini,

bayilik ilişkisinin başlangıcında müvekkili tarafından akaryakıt istasyonuna istasyon zemin betonu, istasyon binası ile bunların ayrılmaz parçası niteliğinde yapıların inşaasıdan dolayı ödemeler yapıldığını, sözleşmenin süresinden önce sonlandırılmasından dolayı bu yapılar için sarfedilen masrafların dava tarihi itibariyle ... ile uyarlanıp amortisman uygulanarak güncellenmiş değeri olan 6.581,60 TL'nin iktisap tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı bayii ile bayiinin borçlarına kefil olan diğer davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; terkin harcından kanunen ve sözleşme gereği davacının sorumlu olduğunu, sabit yatırım harcamalarının ise davacı tarafından yapılmadığını, istenen bedelinde fahiş olduğunu, müvekkilinin sözleşme gereği bütün borçlarını davacıya ödediğini, sözleşmenin feshine de müvekkilinin sebebiyet vermediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Dava; rekabet kurulunun tebliğleri gereğince bayilik sözleşmesinin öngörülen süreden önce feshedilmesinden dolayı tapu kaydındaki intifa kaydının terkin edilmesi sırasında malik adına yapılan terkin masrafları ile sabit yatırım harcamalarının sözleşmenin geriye kalan süresine denk gelen kısmının faiziyle birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce 19/06/2013 tarih ... Esas, ...

Karar sayılı karar ile sabit yatırım yatırım harcamalarına ilişkin davanın reddine, intifa hakkının terkinine ilişkin harç ve masraflara ilişkin davanın kabulü ile, 8924,11 TLnin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ili birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 05/03/2015 tarih 2014/14685 - 12688 Esas - 2015/3097 Karar sayılı ilamı ile " (1) Davacının talebi gözetilerek, davacının bedelini ödeyip yaptırdığını iddia ettiği kalıcı yatırımların taşınmazın değerine bir artırım, fayda sağlayıp sağlamadığı,

bu yatırımlar kullanılmak sureti ile davalının ticari faaliyetini sürdürüp sürdürmediği, yatırımların ticari faaliyetine katkısı hususları üzerinde yeterince durulup, bu yönlerden araştırma (keşif, bilirkişi vs.) ve inceleme yapılarak, yatırımların niteliği değerlendirilmek suretiyle varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

(2) Her iki bilirkişi raporunda da, harçların mükerrer ödenmiş olabileceği ifade edilmiştir.

Bu hale göre intifa terkin harcının kimin tarafından ödendiği, mükerrer ödemenin olup olmadığı, ödeme miktarının ne kadar olduğu araştırılıp, dosyada bu konuda yer alan çelişki giderilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi, kabule göre de davalı ...’in hakkında kabul edilen miktar dikkate alınmadan tüm yargılama giderlerinden adı geçen davalının sorumlu tutulması da isabetli değildir. " gerekçeleri ile bozma kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda 19/04/2017 tarih ... Esas, ...

Karar sayılı karar ile, sabit yatırımlara ilişkin iddianın ispatlanamadığı,intifa terkin harcı yönünden yapılan incelemede, taraf vekillerine, intifa terkin harcının kimin tarafından ödendiği yönünde beyanda bulunmaları ve varsa buna ilişkin delillerini sunmaları için süre verildiği, belirtilen süre içerisinde herhangi bir delil sunulmadığı, her ne kadar bilirkişi raporunda harçların mükerrer ödenmiş olabileceği ifade edilmiş ise de davalı yanca sunulan belgelerin, davacı tarafça sunulan dekont suretinden çekilen fotokopiler olup mükerrer ödeme olmadığı,

Harçlar Kanunun 58. Maddesi gereğince intifa terkin harcının mükellefinin lehine terkin işlemi yapılan malik olduğu, terkin harcı ve ilgili masrafların davalı malik ... nam ve hesabına davacı şirket tarafından ödendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, sabit yatırım harcamalarına ilişkin açılan davanın reddine, intifa hakkının terkinine ilişkin ödenen 8.924,11 TL'nin faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 27/03/2019 tarih 2017/3596 Esas - 2019/2049 Karar sayılı ilamı ile " Mahkemece davaya konu intifa terkin harcının davacı tarafından yatırıldığı kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, intifa terkin harcının yatırıldığı banka dekont örneğinde mükellef isminin ... olarak yazıldığı ve açıklamada da “mükellefin beyanına göre tahsil edildiği” şerhinin bulunduğu, bu durumda intifa terkin harcının davacı tarafından yatırıldığının ispatı gerekir.

Her iki tarafın da makbuz aslını ibraz edememeleri nedeniyle, ödemenin davalı tarafından yapıldığının kabulü ile intifa terkin harcına ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçeleri ile bozma kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce bozma ilamına uyulmuştur. Davacı vekilinin talebi doğrultusunda davaya konu intifa terkin harcının ödemesine ilişkin evrakı sunması için süre verilmiş,verilen süre içinde davacı tarafından herhangi bir belge sunulmadığı tespit edilmiştir. Davacı tarafça intifa hakkının terkinine ilişkin harç ve masrafların kendileri tarafından ödendiği ispat edilememiş ve istasyondaki sabit yatırımların taşınmazın değerinde bir fayda sağlamadığı gibi davalının şu anki ticaretine bir katkısı olmadığı bilirkişi raporundan anlaşılmış olup, toplanan delil ve belgeler, uyulan Yargıtay ilamı dikkate alınarak davacının sabit yatırım harcamaları ve intifa hakkının terkini nedeniyle yapmış olduğu masraflara ilişkin olarak açmış olduğu davanın aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir.

İSTANBUL

18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/551 Esas

KARAR NO : 2020/140

TASHİH ŞERHİ

Dosyanın daha önce Yargıtay denetiminden geçtiği anlaşılmakla; gerekçeli kararın son paragrafında maddi hata yapıldığı tespit edildiğinden, HMK nun 304. maddesi gereğince son paragraftaki "Davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. " ibaresinin "Davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay a temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı." şeklinde düzeltilerek hükmün tashihine karar verilmiştir.24/02/2020

Katip Hakim · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸