İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/335 K.2020/625

Asıl dava

Davacı vekili mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesi ile; müvekkilinin ... plakalı otobüste yolcu olarak bulunmakta iken , 21/01/2010 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yaralandığını ve malül kaldığını, davalı sigorta şirketinin söz konusu otobüsü 25.07.2009/2010 vadeli ve...-...müşteri numaralı zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortaladığını, davalı sigorta şirketinden poliçe kapsamında tazminat ödemesi talep edildiğini, ödenmemesi üzerine en son 08/12/2010 tarihinde noterden ihtarname keşide edilerek 150.000,00TL nin ödenmesinin istenildiğini,

yine ödenmemesi üzerine davalı hakkında Şişli...İcra Müd.'nün...E sayılı dosyası ile takipte bulunulduğunu, davalı tarafın talep edilen tazminattan 136.941,45TL tazminatı vekalet ücreti ve ilgili harçları ile birlikte ödediğini, yapılan ödemenin eksik olduğunu, davalının 13.387,32TL tutarındaki alacağa kısmi olarak itiraz ettiğini, müvekkilinin kazadan önce bir mobilya firmasında montaj ustası olarak çalıştığını, aylık gelirinin 1.200TL olduğunu, müvekkilinin aylık 1.200TL ücretle bakıcı tuttuğunu,

gerçek zararın çok fazla olduğunu belirterek davalı tarafın icra dosyasına yapmış olduğu kısmi itirazın iptali ve alacağın %40 oranında icra inkar tazminatına mahküm edilmesini talep ve dava etmiştir.

ASIL DAVADA CEVAP

Davalı vekili mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesi ile;söz konusu otobüsün zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesinin müvekkili tarafından temin edildiğini, trafik poliçesi teminatı kapsamına göre daimi sakatlık teminatının 150.000,00TL ile sınırlı olduğunu, poliçenin meblağ sigortası olmayıp, zarar sigortası niteliğinde olduğunu, bu nedenle gerçek zararın tespit edilmesinin gerektiğini, yapılan aktüerya hesabı neticesinde tespit edilen gerçek zarar miktarı olan 136.941,45TL ve buna isabet eden tüm ferileriyle birlikte 155.348,32TL nin ödendiğini, belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Asıl Dava otobüsün zorunlu karayolu taşılmacılık mali sorumluluk sigorta poliçesini yapan şirket hakkında başlatılan daimi sakatlık nedeniyle oluşan zararın tahsilini amaçlayan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

BİRLEŞEN İSTANBUL KAPANAN 50. ASL. TİC. MAH.'NE AİT 2014/133 E SAYILI DOSYA YÖNÜNDEN DAVA :Davacı vekili mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesi ile; müvekkilinin otobüste yolculuğu sırasında meydana gelen kazada yaralandığını, davalı ...A.Ş. tarafından söz konusu otobüsün zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesini yaptığını, müvekkilinin protez takılması gerektiğini, ayrıca bakıcı tutması nedeniyle bakıcı giderinin de davalı tarafça karşılanması gerektiğini belirterek şimdilik 45.000,00TL protez bedeli ile 14.400,00TL bakıcı giderinin davalıdan temerrüt tarihi olan 22/11/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi il birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

Bu dosya mahkememize ait ...E sayılı dosya ile birleştirilmiştir.

ISLAH

Davacı vekili dosyaya sunmuş olduğu 06/06/2014 tarihli ıslah dilekçesi ile; protez gideri ile ilgili talebini 101.638,81TL artırarak toplam 146.683,81TL protez giderinin 22/11/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava otobüsün zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesini yapan şirket hakkında, poliçenin tedavi giderleri ile ilgili kısmına dayanılarak, protez ve bakıcı giderinin tahsili için açılan tazminat davasıdır.

BİRLEŞEN İSTANBUL 16. ASL. TİC.

MAH.'NE AİT 2011/354 E SAYILI DOSYA YÖNÜNDEN DAVA :Davacılar vekili mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesi ile; müvekkili ... nın otobüste yolculuk yaparken yaralandığını ve sakat kaldığını, davalı...Sigorta A.Ş tarafından otobüsün ...nolu poliçe ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini yapıldığını, müvekkilinin mobilya montaj ustası olup aylık 1.200,00TL gelirden yoksun kaldığını, müvekkilini protez takılması gerektiğini, ayrıca bakıcı tuttuklarını, bu kaza sebebiyle zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesini yapan ...

Sigorta A.Ş ye müracaat edildiğini, 136.941,45TL alındığını, 13.387,32TL için itirazın iptali davası açıldığını, ...'in otobüsün şoförü olup, otobüsün...ŞTİ tarafından işletildiğini, davacı ...'nın Murat'ın eşi olduğunu, ... nin genç yasta sakat bir eş sahibi olduğunu, büyük acı, elem ve ızdırap içine girdiğini, çocukların evin ve eşinin bütün yükünün omuzlarına binmesi ve hayat boyunca da binecek olması nedeniyle manevi eziyet çektiğini, yine diğer davacıların babaları Murat'ın sakat kalmasından dolayı büyük travmalar geçireceğini,

akranlarının babaları ile oyunlar oynarken onların bu zevki yaşamayacakları gibi kendilerini sürekli babalarına bakmakla mesul hissedeceklerini, bu durumun acı verici bir durum olduğun belirterek şimdilik 1.000,00TL protez giderinin ve 10.000,00TL maddi tazminatın davalılardan , davalı sigorta şirketi açısından limiti dahilinde olmak üzere 21/01/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline , Murat için 275.000,00TL,

eş Halime için 125.000,00TL Küçük Hilal için 50.000,00TL ve Küçük Ela için 50.000,00TL olmak üzere toplam 500.000,00TL manevi tazminatın ... ve ...Şti den müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahlisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Bu dosya Mahkememize ait ... E sayılı dosya ile birleştirilmiştir.

ISLAH

Davacı vekili dosyaya sunmuş olduğu 06/06/2014 havale tarihli ıslah dilekçesi ile; ...A.Ş ve ...Şti açısından , fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak daha önceden 10.000,00TL maddi tazminat talep ettiklerini,bunun 5.000,00TL sini bakıcı gideri, 5.000,00TL sinin maluliyet nedeniyle uğranılan zarar olduğunu, bakıcı gideri açısından 9.400,00TL ıslah ederek toplamda 14.400,00TL bakıcı giderinin ,

maluliyet nedeniyle talep edilen 5.000,00TL tazminat miktarının 145.000,00TL artırarak toplam 150.000,00TL maluliyetten kaynaklanan zararın ...Sigorta A.Ş v e...Şti den 21/01/2010 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ...

A.Ş nin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden dolayı protez giderlerinden sorumluluğu doğduğu için kalan 33.316,19TL protez gideri ile ilgili talebini artırarak toplam 34.316,19TL protez giderinden kaynaklanan tazminatın 21/01/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte poliçe limitleri dahilinde davalı...Sigorta A.Ş ve diğer davalı...Şti den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini , ayrıca ...Şti ile ilgili olmak kaydı ile 274.510,51TL kalan tazminat alacağın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş cevap dilekçesinde; otobüsün zorunlu koltuk ferdî kaza poliçesinin ve trafik sigorta poliçesinin müvekkilince yapıldığını, koltuk sigortası kapsamında davacılara 110.000,00TL tazminatın ödendiğini bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunu yerine getirdiğini,tedavi ve protez giderlerinin SGK tarafından karşılanması gerektiğini, öncelikle taşımacılık sigorta poliçesine gidilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Şti vekili cevap dilekçesinde; aracın mülkiyetinin ... Kiralama'ya ait olduğunu,müvekkili şirket tarafından işletildiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, 1.200,00TL kazanan birinin 1.200,00TL ye bakıcı tuttuğu iddiasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, aracın ... tarafından değil ...tarafından kullanıldığını, şirketin merkezinin Mersin olması nedeniyle mahkemenin yetkili olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava araç sürücüsü , aracı işleten ve aracın zorunlu trafik sigortasını yapan şirket hakkında açılan maluliyetten kaynaklanan tazminat, tedavi gideri kapsamında protez ve bakıcı gideri tahsili, ayrıca manevi tazminat talebine ilişkindir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda (21/10/2014 tarihli karar) ; toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; asıl davada, davanın kısmen kabulü ile davalı ...A.Ş'nin Şişli ...İcra Müdürlüğü'nün ...

E sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin (kısmi itiraza uğradığı dikkate alınarak) asıl alacak yönünden 13.058,55 TL, işlemiş faiz yönünden 28,62 TL olmak üzere toplam 13.087,17 TL alacağa karşı yapılan itirazın iptaline, 13.058,55 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren değişen oranda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, icra inkar tazminat talebinin reddine, birleştirilen 2014/133 esas sayılı davada, davanın kısmen kabulü ile 146.683,81 TL protez giderinin dava tarihi olan 26/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

bu davalı hakkında açılan 14.400,00TL bakıcı giderinin tahsili ile ilgili davanın reddine, birleştirilen 2011/354 esas sayılı davada, davalı ...hakkında açılan davanın atiye terk edilmesi nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacılar tarafından ... Ltd.

Şti. hakkında açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacılar ...için 35.000,00 TL , ... için 7.000,00 TL, ...için 3.500,00 TL , ...için 3.500,00 TL toplam 49.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/01/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ...Ltd.Şti den alınarak bu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine, iş gücü kaybı nedeniyle 424.510,51 TL tazminatın (davalı ...Sigorta AŞ yönünden 150.000,00 TL limitle sorumlu olmak üzere) davalılardan, davalı ...

Sigorta AŞ yönünden 28/04/2011, diğer davalı ...Ltd.Şti. yönünden kaza tarihi olan 21/01/2010 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, bakıcı gideri ile ilgili davanın kısmen kabulü ile 9.625,05 TL'nin davalı ...

AŞ yönünden 28/04/2011, diğer davalı ...Ltd.Şti yönünden kaza tarihi olan 21/01/2010 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine,bu konudaki fazla talebin reddine, protez gideri ile ilgili olarak talebin kısmen kabulü ile 33.316,19 TL'nin davalı ...Sigorta AŞ yönünden 28/04/2011, diğer davalı ...Ltd.Şti yönünden kaza tarihi olan 21/01/2010 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı...'ya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Hüküm, davacılar vekili ve davalı ...AŞ vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesince 05/10/2015 tarih , 2015/4025 Esas 2015/10160 Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı bozulmuştur. Yargıtay bozma ilamında " Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı... AŞ vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Dava,trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı TBK m. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece, meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanma ve malul kalma nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacının daimi işgöremezlik oranı ve kusur oranları gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir. Bozma nedenine göre davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. "denilmiştir.

Mahkememizce yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek 19/04/2016 tarihli mahkememiz kararı ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda trafik kazası sonucu yaralanma ve malul kalma nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların ekonomik sosyal durumları, iş göremezlik oranı, kusur oranı dikkate alınarak ...için 120.000,00TL , ...için 80.000,00TL ...ve ... için ayrı 25.000,00TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL tazminata hükmetmek gerekmiş, bozma kapsamı dışında kalan, asıl dava (İst.

Kapatılan 50 ATM nin 2011/305 E sayılı dosyası ) yönünden verilen hükmün bütün maddelerinin bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi nedeniyle yeniden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen dava (İst. Kapatılan 50 ATM nin 2014/133 E sayılı dosyası) yönünden verilen hükmün bütün maddelerinin bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi nedeniyle yeniden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen İst. 16. Asl.

Tic Mah nin 2011/354 E sayılı dosyası yönünden daha önceki hükmün 1a, c, d, e, 4,5,6 nolu bentlerinin bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi nedeniyle yeniden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 04/11/2019 tarih 2017/45 Esas 2019/10082 Karar nolu ilamı ile mahkememiz kararı bozulmuştur. Bozma ilamında "Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Kural olarak bozma kararına uyan mahkeme, artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep(kazanılmış) hak doğmuştur. Bu kazanılmış hak yeni bir hükümle ortadan kaldırılamaz. Bozulan bir hükmün, bozma sebepleri dışında kalan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olması nedeniyle; kesinleşen kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.

Zira, kesinleşmiş olan kısımlar, lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder. Dairemizin 05.10.2015 tarih ve 2015/4025-10160 E-K sayılı bozma ilamında, davacılar vekilinin davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatların miktarına ilişkin temyiz itirazları kabul edilerek önceki karar bu yönden bozulmuş, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının ise incelenmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E sayılı dosyası yönünden daha önceki hükmün 1a, c, d, e, 4, 5, 6 nolu bentlerinin bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi nedeniyle yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de mahkemenin önceki kararında davacılar vekilince itiraz edilmiş ve Dairemizce incelenmemiş olan hususların kesinleşmemesi karşısında mahkemece kesinleşmiş gibi hüküm kurulması doğru değildir.

O halde mahkemece, bozma ilamı doğrultusunda kesinleşmemiş hususlarda hüküm kurulması gerekirken bozma ilamı yanılgılı değerlendirilerek kararda yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir." denildiği görülmüştür.

Mahkememizce yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Birleşen İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2011/354 Esas sayılı dosyadaki maddi tazminat talepleri; protez gideri, bakıcı gideri, iş gücü kaybı tazminatı olup bunların tamamı maddi tazminat kapsamında kaldığından toplanarak vekalet ücreti hesabı yapılmıştır. Manevi tazminat yönünden vekalet ücreti ayrıca hesaplanmıştır. Objektif dava birleşmesinde taleplerden her biri ayrı ve eşit düzeyde dava konusu olup her bir talebin tek başına dava edilme olanağı vardır.

Objektif dava birleşmesine konu talepler bakımından ayrı ayrı başvuru harcı alınması ve vekalet ücretinin de ayrı ayrı hesaplanması gerekmektedir.

Ancak dava konusu olayda maddi tazminatın alt unsurları olarak protez gideri, bakıcı gideri ve iş gücü kaybı talep edilmiş hatta davacı vekili dava dilekçesinde 10.000,00 TL maddi tazminat talep etmiş daha sonra mahkememizce talebin kalem kalem belirlemesi istenildiğinden, bu talebin 5.000,00 TL'sinin bakıcı, 5.000,00 TL'sinin de maluliyet tazminatına ilişkin olduğunu açıklamış ve tüm maddi tazminat talepleri açısından tek bir başvuru harcı yatırmıştır.

Davacı tarafın aynı trafik kazasına ilişkin maddi tazminat taleplerinin yani protez giderinin ayrı, bakıcı giderinin ayrı, iş kaybı giderinin ayrı ayrı açması usul ekonomisi ve hakkaniyete aykırı olup İş bu davadaki maddi tazminat taleplerinin objektif dava birleşmesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Ayrıca davacı tarafça yatırılan nispi karar ve ilam harçlarının tamamının hükümde davalılardan alınarak davacıya verilmesine şeklinde hüküm de kurulduğundan davacı vekilinin bu hususa yönelik iddialarına değer verilmeyerek yargıtay bozma ilamı doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.