İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/482 K.2024/136

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile arasında 13.12.20212 tarihli 14.500.000,00 Euro bedelli kredi kullandığını, daha sonrasında kullanılan bu kredinin revize edilerek 27.02.2014 tarihinde 14.750.000,00-Buro bedelli kredilerin kullanıldığını, kredi sürecinde ödemelerin eksiksiz yerine getirildiğini, ödemelerin erken kapatıldığını hukuka aykırı kesintilerin yapıldığını, haksız tahsil edilen kesintinin yapıldığı tarihten avans faizi ile tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf bırakılmasını arz ve talep etmiştir.

SAVUNMA VE KARŞI TALEP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hangi kalemler için ne kadar iade talep ettiğini, talep sonucunun net bir şekilde ifade edilmediğini, yapılan kredi sözleşmelerinde faiz komisyon vs giderlerin net olarak belirtilmediğini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini arz ve talep etmektedir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arasındaki 13/12/2012 tarihli Kredi özel şartnamesi protokolü gereği davalının davacıdan yaptığı kesintilerin iadesi talepli dava olduğu anlaşıldı. Mahkememizin 28/01/2021 tarihli ön inceleme duruşmasında tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, tarafların ticari kayıtları, dosyaya sunulan deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle; Taraflar arasındaki 13/12/2012 tarihli Kredi özel şartnamesi protokolü gereği davalının davacıdan yaptığı kesintilerden dolayı davacının alacaklı olup olmadığının tespiti için, bankacı, mali müşavir, nitelikli hesap uzmanı (sözleşmeler hukuku) bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Davacı vekilinin 01/02/2021 tarihli dilekçesinde özetle. Huzurdaki davaya konu uyuşmazlığın 9 yılı kapsaması nedeniyle 9 yıla ait ticari defterlerin incelenecek olması, gerekli defterlerin ...'a getirilmesi maddi ve iş gücü olarak külfetli olması, müvekkili şirket merkezinin ve ticari defterlerinin ...'ta bulunuyor olması hasebiyle HMK 218 gereği ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak yerinde inceleme yapılmasını talep etmiş olmakla Mahkememizin 10/02/2021 tarihli ara kararı ile Davacı vekilinin talebinin kabulü ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, tarafların ticari kayıtları, dosyaya sunulan deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle.

Taraflar arasındaki 13/12/2012 tarihli Kredi özel şartnamesi protokolü gereği davalının davacıdan yaptığı kesintilerden dolayı davacının alacaklı olup olmadığının tespiti için mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Talimat mahkemesince dosyasına 18/03/2021 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir. Raporda özetle;

Taraflar arasında aktedilen Genel Kredi Sözleşmeleri ve Kredi özel Şartnamesi Protokolü kapsamında 27.12.2014 tarihinde 27.10.2023 vadeli 96 6,75 faiz oranı üzerinden 14.500.000,- Euro Dövize Endeksli Uzun vadeli Taksitli ticari Kredi kullandırılmış.

14.500.000,-TL'lik - Kredi Davacının talebi üzerine erken kapatılmış, kapatılan anapara tutarı olan 9.255.000,- Euro üzerinden 05.03.2020 tarihinde %2,32 oranında 215.100 Euro erken kapama komisyonu alınmış ve komisyon üzerinden vergi sorumlusu sıfatıyla 10.755,- Euro 96 5 BSMV tahakkuk ettirilmiştir.

14.500.000,- Euro'luk kredinin kullanımı esnasında 14.500.000 Eur( 14.500.000 Eur *2,322 Kur- 33.369.000 TL ) kredi kullandırılmış, kredi kullandırımına yönelik olarak % 1 oranında 334.428,00 TL kredi Komisyonu ve 16.721,40 TL tutarında 96 5 BSMV'si tahsil edildiği, 14.500.000,- Euro'luk kredinin kullandırımı esnasında - 14.500.000 Eur (14.500.000 Eur *2,322 Kur- 33.369.000,-TL ) kredi kullandırılmış, kredi kullandırımına yönelik olarak 96 1 oranında 334.428,00 TL kredi Komisyonu ve 16.721,40 TL tutarında % 5 BSMV'si tahsil edilmiştir.

27.02.2014 tarihinde kullandırılan 14.750.000 Euro (14.750.000 Eur*3,04070 44.850.325,- TL ) kredi kullandırımı üzerinden % 073 oranında 105,820 Eur Kredi tahsis komisyonu alınmıştır. Kredi tahsis Komisyonu sözleşmede % 1 olarak düzenlenmiştir. kullandırımına ilişkin olarak alınan Komisyonların ise 15.670,27 TL olduğu görülmüştür.

Davalı Bankanın tahsis ederek kullandırdığı kredilerden almış olduğu 215.100 Euro erken kapama komisyonu alınmış ve komisyon üzerinden vergi sorumlusu sıfatıyla tahakkuk ettirerek Kamu maliyesine yatırmış olduğu % 5 oranındaki 10.755,-Euro tutarındaki Banka ve Sigorta Muamele Vergisi (BSMV)'nin makul oran ve miktarlarda olduğu, Kredi Kullandırımına yönelik olarak alınan % 1 oranındaki 334.428,- TL Kredi Tahsis Komisyonu ve Komisyon üzerinden tahakkuk ettirilen 16.721,40 TL % 5 BSMV' ile, yine kredi kullandırımına yönelik olarak alınan 105.820 EUR Kredi Tahsis komisyonu ile bunun 5.291 EUR %5 BSMV'sinin makul oranlarda olduğunun söylenebileceği,

Sn. Mahkemece Emsal Masraf ve Komisyon araştırması yaptırılmamakla birlikte başka bir dosyada, heyetin Bankacı Bilirkişi Üyesince 2021 yılında yazılan bilirkişi raporunda Bankaların Asliye Ticaret Mahkemesine Gönderdikleri müzekkereye cevaplarında. “Ticari kredilerden aldıkları Ücret ve Komisyonları ; ... Bankası Asgari 135,- TL ile 11.050,- TL , ... Bankası Kredi Tahsis Ücretini % 2,5, Kredi Kullandırım Ücretini ise % 1 oranında uyguladıklarını,...

Bankası ise belirtilen kredi türü için Standart bir kesinti bulunmamakta olup krd.tutarı, işlem tarihi, piyasa koşulları gibi çok sayıda faktörün etkisiyle belirlendiği ve bu nedenle emsal teşkil edecek bir. işlem bulunmadığını” bildirmiş olduğu. Anılan Bankaların, Kredinin Erken Kapanmasına ilişkin olarak ise % 2 ila % 4 arasında farklı erken kapama komisyon oranları bildirmiş olup, Emsal Masraf ve Komisyon araştırılması yaptırılmasının Sn. Mahkemenin takdirlerinde olduğu,

Davacının somut olmayan ve Bankacılık uygulamasında masraf karşılığı olarak alınan Ekspertiz ücreti, ipotek tesis ücreti, İpotek fek ücreti, eft, havale, swift ücreti, kart enileme ücreti gibi ücretlerin Bankacılık Hizmetleri için alınan ücret ve tarifeleri kapsamında ve makul olduğu,

Tarafların hukuki nitelikteki sav ve talepleri Masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı,belirtilmiştir.

Mahkememizin 11/10/2021 tarihli duruşmasında davacı vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesi ekleriyle davalı vekilinin rapora karşı beyanları da irdelenmek sureti ile ek rapor alınması için dosyanın aynı bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasına 01.06.2022 tarihli bilirkişi ek raporu ibraz edilmiştir.

Ek raporda özetle; Sn. Mahkemece yaptırılan emsal masraf komisyon araştırması sonuçları dikkate alındığında; Davacı Bankaca 27.12.2014 tarihinde; 27.10.2023 vadeli % 6,75 faiz oranı üzerinden 14.500.000,- Euro Dövize Endeksli Uzun vadeli Taksitli ticari Kredi kullandırılmış olduğu, 14.500.000,-TL'lik - Kredi Davacının talebi üzerine erken kapatıldığı, kapatılan anapara tutarı olan 9.255.000,- Euro üzerinden 05.03.2020 tarihinde % 2,32 oranında 215.100.-Euro erken kapama komisyonu alındığı, Davalı Bankanın tahsis ederek kullandırdığı kredilerden 215.100.- Euro erken kapama komisyonu alınmış olduğu, Dövize endeksli Krediden almış olduğu % 2,32 nispetindeki 215.100.-Euro erken kapama komisyonunun emsal bankalara göre makul olduğu,

Kredi Kullandırımına yönelik olarak alınan %1 oranındaki 334.428,- TL Kredi Tahsis Komisyonu ve Komisyon üzerinden tahakkuk ettirilen 16.721,40.-TL % 5 BSMV ile yine kredi kullandırımına yönelik olarak alınan 96 1 oranındaki 105.820.-Euro Kredi Tahsis komisyonu ile bunun 5.291.-Euro % 5 BSMV'sinin makul oranlarda olduğunun söylenebileceği,

Davacının somut olmayan ve Bankacılık uygulamasında masraf karşılığı olarak alınan Ekspertiz ücreti, ipotek tesis ücreti, İpotek fek ücreti, eft, havale, swift ücreti, kart yenileme ücreti gibi ücretlerin Bankacılık Hizmetleri için alınan ücret ve tarifeleri kapsamında ve makul olduğu,

Kök rapordaki diğer tespitlerimizden ayrılmayı gerektirecek bir husus bulunmadığı,

Tarafların hukuki nitelikteki sav ve talepleri Masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin 20/06/2022 tarihli duruşmasında dosyanın BORÇLAR HUKUKU NİTELİKLİ HESAP UZMANI bilirkişiye tevdi ile önceki raporlar, rapora yönelik itirazlar sözleşmeler ve ilgili yönetmelik ve tebliğler de dosya kapsamı ile birlikte incelenmek sureti ile davalı bankanın kredi ilişkisi nedeniyle davacıdan dava dilekçesinde belirtilen haksız ödemeleri alıp almadığı ve miktarı konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Mahkememiz dosyasına 25/07/2022 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle; Dosya kapsamından taraflar arasında 26.04.2012 tarihinde Bankacılık Hizmetleri Çerçeve Sözleşmesi akdedildiği ve davacının çeşitli tarihlerde kredi kullandığı anlaşılmaktadır.

13.12.2012 tarihinde 14.500.000 Euro uyuşmazlık konusu kredi kullandırılmış olup, 27.02.2014 tarihinde 14.750.000 Euro kredinin kullanıldığı, 05.03.2020 tarihinde ise erken ödeme ile kapandığı görülmektedir.

18.03.2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda;

27.02.2014 tarihinde 105.820 Euro ve 10.344,34 Euro BSMV 05.03.2020 tarihinde 215.100 Euro ve 10.755 BSMV ödendiği tespit edilmiştir.

30.05.2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda;

27.02.2014 tarihinde 27.10.2023 vadeli %6.75 faizli 14.500.000 Euro kredi kullanıldığı, bu tutarın erken kapatıldığı, 9.255.000 Euro üzerinden 05.03.2020 tarihinde 215.100 Euro (% 2.32) ve 10.755 BSMV (%5) ödendiği, kredi kullandırılırken %1 kredi kullandırım komisyonu ve BSMH tahsil edildiği, bu miktarların makul olduğu tespiti yapılmıştır.

01.06.2022 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda;

13.12.2012 tarihinde 14.500.000 Euro, 27.02.2014 tarihinde 14.750.000 Euro ticari kredi kullandırıldığı,27.02.2014 tarihinde 27.10.2023 vadeli %6.75 faizli 14.500.000 Euro kredi kullanıldığı, bu tutarın erken kapatıldığı, 9.255.000 Euro üzerinden 05.03.2020 tarihinde 215.100 Euro (% 2.32) ve 10.755 BSMV (%5) ödendiği, kredi kullandırımı sırasında % 0.73 kredi komisyonu ödendiği, %2.32 erken kapama komisyonunun makul olduğu,kök rapordaki tespitlerin geçerli olduğu belirtilmiştir.

3.3 10 ŞUBAT 2020 tarihli "Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in 11. Maddesi "Kapama"yı düzenlemektedir.

Kapama

MADDE 11 – (1) Kredinin bir ya da birden fazla taksit ödemesinin vadesinden önce yapılması veya kredi borcunun tamamının erken ödenmesi durumunda, banka ticari müşteriden erken ödeme ücreti talep edebilir.

(2) Ticari müşterinin vadesi gelmemiş bir veya birden çok taksit ödemesinde bulunduğu veya kredi borcunun tamamını erken ödediği hâllerde, banka erken ödenen miktara göre tahakkuk etmeyen tüm faiz ve diğer maliyet unsurlarına ilişkin indirimleri yapmakla yükümlüdür.

(3) Ticari müşterinin kredinin tamamı için erken ödeme talebinde bulunması halinde bankalar bu talebi kabul etmek zorundadır. Ticari müşterilerden alınabilecek erken ödeme ücreti, gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve ticari müşteriler tarafından bankaya erken ödenen tutarın, kalan vadesi yirmi dört ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, kalan vadesi yirmi dört ayı aşan kredilerde ise yüzde ikisini geçemez. Faiz oranının değişken olarak belirlenmesi hâlinde bu müşterilerden erken ödeme ücreti talep edilemez.

Tebliğin 23. maddesinde yürürlük tarihi 1/3/2020 tarihi olarak belirlenmiş olup, 22. Maddesinde "Tebliğ hükümleri, Tebliğ yürürlük tarihinden önce kurulmuş sözleşmelere Tebliğin yürürlük tarihinden sonra gerçekleştirilecek işlemler bakımından da uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda davacının 05.03.2020 tarihinde krediyi erken kapadığı göz önünde bulundurulursa bu tebliğ hükümlerin uygulanacağı açıktır. Dolayısı ile ticari müşterilerden alınabilecek erken ödeme ücreti, gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve ticari müşteriler tarafından bankaya erken ödenen tutarın, kalan vadesi yirmi dört ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, kalan vadesi yirmi dört ayı aşan kredilerde ise yüzde ikisini geçemez.

Bu nedenle % 2 den fazla tahsil edilen miktarın davacıya iadesi gerekmektedir. 9.255.000 Euronun %2 si olarak erken kapama ücretinin/tazminatının 185.100 Euro olarak hesaplanması gerekir.

3.4 Davacının 14.500.000 Euro ve 14.750.000 Euro olarak ayrı kredi kullanılmadığı 750.000 TL'lik ek kredi kullanıldığı iddiasının uzmanlık alanımız gereği tespiti mümkün olmayıp, söz konusu tebliğin 9/2 maddesinde: "Tahsis edilen toplam kredi limiti değişmediği veya limit güncelleme talebi ticari müşteriden gelmediği müddetçe aynı takvim yılı içinde birden fazla kredi tahsis ücreti alınamaz. Limitin güncellenerek artırıldığı durumlarda ilave limitin üzerinden yeni bir kredi tahsis ücreti alınabilir." hükmü gereği eğer ilave limit söz konusu ise ilave limit üzerinden kredi tahsis ücreti alınabilir.

Taraflar arasındaki sözleşmede ise kredi tahsis ve düzenleme komisyonu %1 olarak kararlaştırılmıştır.

Dolayısı ile ek kredi kullandırımının söz konusu olması halinde ek limit için bankanın %1 kredi tahsis ve düzenleme komisyonu alması mümkündür.

SONUÇ

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile yukarıda yapılan tespitler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda, hukuki değerlendirme ve nihai takdir Sayın Mahkemenin olmak üzere;

Somut olayda davacının 05.03.2020 tarihinde krediyi erken kapadığı göz önünde bulundurulduğunda, 10.02.2020 tarihli tebliğ hükümlerin uygulanacağı, ticari müşterilerden alınabilecek erken ödeme ücreti, gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve ticari müşteriler tarafından bankaya erken ödenen tutarın, kalan vadesi yirmi dört ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, kalan vadesi yirmi dört ayı aşan kredilerde ise yüzde ikisini geçemeyeceği, bu nedenle % 2 den fazla tahsil edilen miktarın davacıya iadesi gerekeceği,

9.255.000 Euronun %2 si olarak erken kapama ücretinin/tazminatının 185.100 Euro olarak hesaplanacağı,

Davacının 14.500.000 Euro ve 14.750.000 Euro olarak ayrı kredi kullanılmadığı 750.000 TL'lik ek kredi kullanıldığı iddiasının tespitinin uzmanlık alanımıza girmediği, söz konusu tebliğin 9/2 maddesinde: "Tahsis edilen toplam kredi limiti değişmediği veya limit güncelleme talebi ticari müşteriden gelmediği müddetçe aynı takvim yılı içinde birden fazla kredi tahsis ücreti alınamaz.

Limitin güncellenerek artırıldığı durumlarda ilave limitin üzerinden yeni bir kredi tahsis ücreti alınabilir." hükmü gereği eğer ilave limit söz konusu ise ilave limit üzerinden kredi tahsis ücreti alınabileceği, taraflar arasındaki sözleşmede ise kredi tahsis ve düzenleme komisyonu %1 olarak kararlaştırıldığı, ek kredi kullandırımının söz konusu olması halinde ek limit için bankanın %1 kredi tahsis ve düzenleme komisyonu almasının mümkün olduğu, fazla tahsil edilen ücretin iadesi gerekeceği,

Sözleşme gereği uygulanan diğer komisyon oranlarının bankacılık hizmetinin ifasına uygun olabileceği, oranların makul olup olmadığının değerlendirilmesinin uzmanlık alanımıza girmediği, bir önceki bilirkişi raporunda banka uzmanı bilirkişi tarafından değerlendirildiği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin 30/10/2023 tarihli duruşmasında dosyanın 25/08/2023 tarihli raporu düzenleyen heyete tevdii ile heyete bankacılık hukuku uzmanı bilirkişi de dahil edilerek dosya kapsamı incelenip davacının ve davalının kök rapora vaki beyan ve itirazları da irdelenerek ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir .

Mahkememiz dosyasına 01/02/2024 tarihli ek rapor ibraz edilmiştir.

Ek raporda özetle; Sonuç ve Kanaat

Sayın Mahkeme'nin kararı doğrultusunda tarafımıza verilen görev çerçevesinde dosya kapsamında yer alan tüm belgelerin üzerinde yapılan inceleme neticesinde; Yukarıda arz ve izah olunan açıklamalar çerçevesinde, heyetimizce yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;

*İtiraza konu olan BSMV nin 206.888,89 TL Faiz tutarı üzerinden %5 inin alındığı yani (=206.888,89 * %5 olarak hesaplandığı) 10.344,44 EURO olarak alındığı ve tutarın doğru olduğu,

*Davalı Bankanın 27.12.2014 tarihli olarak tahsis ederek kullandırdığı kredilerden 100.780,95 Euro kredi tahsis komisyonu ve 5.039,05 EURO BSMV (toplam 105.820,00 EURO) alındığı,

* Raporumuz içeriğinde detaylıca izah edilen nedenlerle 27.12.2014 tarihli kredinin yeni bir kredi olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu nedenle davalı bankaca alınan kredi tahsis komisyonun makul oran ve miktarlarda olduğu kanaatine varıldığı,

*27.12.2014 tarihli kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle, erken kapama komisyonu ile ilgi düzenlemelerin yürürlüğe giriş tarihi 01.04.2020, erken kapama tarihi 05.03.2020 olduğundan, söz konusu hükümlerinin davaya konu kredinin erken kapama komisyonuna uygulanma imkanı bulunmadığı, tespitleri yapılmıştır.

Dosyamızdan görevlendirilen uzman bilirkişi heyetlerince düzenlenen gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilen 01.06.2022 ve 01.02.2024 tarihli bilirkişi raporları ile, dava konusu.

Davalı bankaca tahsil edilen Bankacılık uygulamasında masraf karşılığı olarak alınan Ekspertiz ücreti, ipotek tesis ücreti, İpotek fek ücreti, eft, havale, swift ücreti, kredi kapama ücreti ve kart yenileme ücreti gibi ücretlerin, Bankacılık Hizmetleri için alınan ücret ve tarifeleri kapsamında ve makul olduğu ve taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmelerinde de bu tutarlara ve oranlara yer verildiğinin görüldüğü,

davacının davalı bankadan talep edebileceği geri ödenmesi gereken ve/veya yanlış hesaplanan kredi kullandırım ücreti veya BSMV alacağının söz konusu olmadığı tespit edilmekle, bilirkişi raporunun denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır