İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/122 K.2022/126

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında servis hizmetini verilmesi için sözleşme imzalandığını, davalının sözleşme gereği belirli güzergahta ve saatte kendi aracı ile servis hizmeti vereceğini, davalının işi sözleşme bitene kadar bırakamayacağını ancak buna rağmen 10/10/2019,11/10/2019,14/10/2019 ve 15/10/2019 ile devamı günlerde davalının sözleşme gereği gelmesi gereken günler işe gelmediğini, taraflar arasındaki sözleşmede 10.000,00TL cezai şart kararlaştırıldığını ve davalı tarafa 14/10/2019 tarihli ceza faturası kesildiğini, müvekkili tarafından faturanın tahsili için İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalı tarafından ödeme emrine itiraz edildiğini ve takibin durduğunu beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı asil cevap dilekçesinde özetle: davacının taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı taraf ile aralarında servis taşımacılığı sözleşmesinin imzalandığını, davacının servis güzergahında mutabık kalınan hususlar dışında farklı adreslerden öğrenci alınmasının istendiğini, bu güzergah değişikliklerinin servis hizmetini aksatacağı beyanı üzerine, davacı tarafından işlerine son verildiğini, 10/10/2019 tarihinde sonra öğrenci taşımacılığı yapmalarının engellediklerini, davacıdan 5.064,14TL fatura alacaklarının olduklarını, alacağın tahsili için itirazın iptali davası açtıklarını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce İstanbul ... İcra Dairesine müzekkere yazılarak... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, dosyanın incelenmesi sonucunda, davacının davalı aleyhine takip başlattığı, davalının yasal süresi içerisinde ödeme emrine itiraz ederek takibin durduğu görülmüştür.

Mahkememizce davalının adresinin bulunduğu Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, davalının 2016-2020 yıllarına ait beyannameleri celp edilmiştir.

Mahkememizce taraf vekillerince bildirilen tanıklar huzurda dinlenmiştir. Davalı tarafından bildirilen tanıklar beyanlarında özetle; hostesin işi bıraktığı ve bunun üzerine hostes talep edildiği, kendilerine hostes verilmediğini, servis güzergahının değiştirildiğini ve işlerine son verildiğini beyan etmişlerdir. Davacı tanıkları ise beyanlarında özetle; davalının öğrencileri almak için okulun çıkış saatinde gelmediğini, davalı tarafından hostes talep edilmediğini, davalının servis hizmeti vermesinin fiilen engellenmediğini beyan etmişlerdir.

Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesi sonucunda; sözleşmenin 1.maddesinde; davalının ... Okulu ile İlkem tarafından belirlenen güzergahlarda hizmet vereceğinin kararlaştırıldığı, 2.maddesinde; sözleşmenin konusuna yer verildiği ve bu maddede sözleşme konusunun, sözleşmenin 1.maddesinde belirtilen İlkem'in belirlediği güzergah ve bu güzergahlarda belirlenecek noktalardan getirilip götürülmesinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 4.9.maddesinde davacının işin gereklilikleri nedeniyle her zaman yeni güzergahlar belirleyebileceği ve belirlenen güzergahların değiştirilebileceğinin düzenlendiği, sözleşmenin 6.1.maddesinde; servis rehberinin davalının sorumluluğunda olduğunun ve sözleşmenin 15.maddesinde cezai şartın düzenlendiği görülmüştür.

BK'nun 179.maddesinde, birbirinden farklı üç çeşit cezai şart düzenlenmektedir, ilk olarak BK 179/1 de düzenlenen seçimlik cezai şartın kararlaştırılması durumunda BK nun 179/2 de öngörülen ifaya eklenen cezai şart kapsamındaki "ifanın zamanında veya yerinde yapılmaması " şeklindeki borç ihlalleri haricindeki bütün borca aykırılıklarda alacaklı ya ifayı ya da cezayı isteyebilecektir, meğer ki sözleşmede aksi kararlaştırılmış olsun.

Bu itibarla BK 179/2 gereğince "ifaya eklenen cezai şart " borcun belirlenen zamanda veya sözleşmede kararlaştırılan yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa , alacaklı hem gecikmiş ifayı hem de cezayı isteyebilir. Şu halde, bu iki ihtimal dışında kalacak ifa hallerinde BK 179/2 değil BK 179/1 uygulanacaktır.

"Dönme cezası" nın düzenlendiği BK 179/3 e göre ise , borçlunun kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi , dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu, ispat etme hakkı saklıdır.

Borçlunun dönme cezası sayesinde gerekçe göstermeksizin sözleşmeden dönme hakkını kullanabilmesi için , bu ceza miktarını ödemiş veya ödemeyi teklif etmiş olması aranmaktadır, ayrıca uyuşmazlık halinde borçlu kararlaştırılan miktarı ceza koşulu değil , dönme cezası olduğunu ispat etmek zorundadır.

Mahkememizce tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, taraflar arasındaki sözleşmenin 4.9.maddesinde; servis güzergahlarını belirlemenin davacının insiyatifine bırakıldığı, sözleşmenin 2.maddesinde bu belirlemenin ...Okulu ile İlkem'in belirleyici güzergahlar ile 4.9.maddede belirlenen yetkinin kısıtlandığı ve sözleşmenin 6.9.maddesinde servis hostesinin davalının sorumluluğunda olduğunun düzenlenmiş olduğu görülerek, davalı tarafın savunmalarına mahkememizce itibar edilmemiştir.

Davalı tarafın bildirmiş oldukları tanıklar beyanlarında farklı okullara da servis hizmeti verildiğini beyan etmiş iseler de davalı tarafça farklı okullara hizmet verdiklerine ilişkin savunma ispatlanamamıştır.

Ayrıca davacı tarafın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu 10/10/2019 tarihi sonrasında servis hizmetinin verilmediği davalı tarafından kabulünde olup, davalı tarafça davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin davacı tarafından fiilen engellendiğine ilişkin savunmalarını ispatlamaya yönelik dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından ve tanık beyanlarında yer verilen farklı okullara hizmet verilmesi hususu da ispat edilemediğinden davacının taraflar arasındaki sözleşmenin 15.maddesi uyarınca cezai şart istenebileceğine mahkememizce karar verilmiş ve sözleşmenin imzalanma tarihi itibariyle davalının celp edilen

beyannameleri de göz önünde bulundurularak talep edilen cezai şart miktarının tahsilinin davalının ekonomik olarak mahvına neden olmayacağına ve ticari faaliyetlerini sürdürmesine engel olmayacağına karar verilerek aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Öte yandan davacı tarafından icra inkar tazminatı talep edilmiş ise de, takip konusu alacak miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirmesi; yani alacağın likit olmaması nedeniyle mahkememizce bu talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır