İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/607 K.2024/923

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilİ ... A.Ş. tarafından, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... Bankası ... /İstanbul Şubesi ... çek matbu seri nolu 11.09.2021 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli çekin, ... San. ve Tic. AŞ’ ye gönderilmek üzere ...

Şubesine 30/07/2021 tarihinde teslim edildiğini, söz konusu kargo şubesi yetkilisinin ... tarafından müvekkiline gönderilen e-postada çeklerin yer aldığı kargo gönderisinin 02/08/2021 tarihinde teslimat aracından çalındığının bildirildiğini, yaşanan hırsızlığa ilişkin şikayetçi ifade tutanağının gönderilerek, firmaları tarafından hukuki işlemlerin başlatıldığının belirtildiğini, müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkan çeklerin iptali için ihtiyati tedbir talebiyle ...

Asliye Ticaret Mahkemesinde 2021/... Esas Numaralı dosya ile taraflarınca dava açıldığını, anılan mahkemece 05/08/2021 tarihinde ... Bankası .../İstanbul Şubesi ... çek matbu seri nolu 11.09.2021 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli çeke ilişkin ödemeden yasaklama kararı verildiğini, Müvekkili tarafından ... San. ve Tic.

AŞ’ ye gönderilmek üzere cirolanan çekin, kargoda kimliği bilinmeyen kişi/kişilerce çalındıktan sonra müvekkili şirketin bilgisi ve ticari ilişkisi bulunmayan ... Dış Ticaret ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. ye devredildiğini, ciro zincirini sırasıyla ... – ... ... ve ... Ltd. Şti. devam ettirdiğini, 13/09/2021 tarihinde çekin ... A.Ş. ... Şubesinden “İşbu çekin ibraz anındaki hesap bakiyesi 43,72 TL olup, çek hakkında T.C. ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... esas sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğundan iş bu çeke ilişkin herhangi bir işlem yapılamamıştır.” şeklinde arkası yazıldığını, davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine .... İcra Dairesi 2021/... esas sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine geçildiğini, çelik sektöründe faaliyet gösteren müvekkili şirketin ... Tic. Ltd.

Şti. ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını beyanla icra takibinin durdurulmasını, bu mümkün olmadığı takdirde icra veznesindeki paranın dava sonuçlanıncaya kadar davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve davanın kabulü ile ilgili çekin taraflarına iadesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının her ne kadar söz konusu çeklerin kargodan çalındığını iddia etse de buna ilişkin savcılık şikayeti tutanağından başka herhangi bir belge ibraz etmediğini ve ilgili çekleri kargo firmasına teslimine ilişkin dosyaya ispata yarar bir belge sunmadığını, davacı yanın, dava konusu çekin çalınması suretiyle zayi edildiği iddiasının hayatın olağan akışına oldukça aykırı olduğunu, çek zayi davalarının büyük çoğunluğunun iş bu sebeple açıldığını, çeklerin kargo şirketleri tarafından kabul edilmediğinin bilinmesine rağmen görülmekte olan çoğu davada çeklerin kargoda çalındığı iddia edildiğini,

bu hususun kötüniyetli davacıların sıklıkla başvurduğu ve çalındığını kesin delillerle ispat edemedikleri bir yol olduğunu, bu iddiaların hukuken korunması mümkün olmadığını, davacı şirket açısından ağır kusur teşkil eden bir fiil söz konusu olduğunu, bu sebeple davacı tarafın kusurlu eylemiyle zarar oluşumuna tek başına sebebiyet verdiğini, davacının oluşan zararın tamamından tek başına sorumlu olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Temlik alan ... ... vekili 10/01/2022 tarihli dilekçesi ile mahkememiz dosyasıyla görülen menfi tespit davasının, .... İcra Dairesi 2021/... E. Dosyasına konu alacağa ilişkin olduğunu, anılan takip dosyasına konu alacağın, ekte yer alan ... Noterliği 2021/... Yev Nolu ve 2021/... Yev. Nolu temliknameler ile davalı ... ... ŞTİ tarafından 3. Kişi müvekkili ... ...'e temlik edildiğini beyan etmiş ve temlik sözleşmesi sunulmuştur.

Mahkememizin 27/05/2022 tarihli celsesinde Davacı tanığı ... 'un dinlenilmesi için ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş olup talimat mahkemesince dinlenen davacı tanığı ... : "ben davacı firmada yaklaşık 4 yıldır sevkiyat nakliyat şoförlüğü yapmaktayım bizim firmanın muhasebecisi bana ... kargoya teslim etmek üzere birden fazla dosya teslim etti bu dosyaların içinde ne olduğunu bilmiyorum bu dosya içinde bulunan çekin kaybolması hırsızlığa konu olması ile ilgili bir bilgim yoktur tanıklık ücretim vardır" şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; davacının rızası dışında elinden çıktığı ileri sürülen çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdatı istemine ilişkin olup uyuşmazlık davacının çekten dolayı sorumlu olup olmadığı ve çekin iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

Davacı dava dilekçesinde; davacı ... Tic. A.ş. tarafından, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... Bankası .../İstanbul Şubesi ... çek matbu seri nolu 11.09.2021 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli çekin (diğer 11 adet çekle birlikte) ... AŞ’ ye gönderilmek üzere ... Şubesine 30/07/2021 tarihinde teslim edildiğini, davacı ... A.Ş. tarafından ... San. ve Tic.

AŞ’ ye gönderilmek üzere cirolanan çekin, kargoda kimliği bilinmeyen kişi/kişilerce çalındıktan sonra davacı şirketin bilgisi ve ticari ilişkisi bulunmayan ... Ltd. Şti. ye devredilmiş göründüğünü ve davalı şirket tarafından davacı şirket aleyhine .... İcra Dairesi 2021/24060 esas sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine geçildiğini bildirmiş, çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Davalı taraf davayı cevap dilekçesinde; davalının davaya konu çekin meşru ve iyiniyetli hakili olduğunu beyan etmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlgili icra dosyasının yapılan incelemesinde; alacaklısının ... olduğu, sonrasında alacağın ... ...'e temlik edildiği, borçlularının ise ... Oldukları görülmüş, 06/02/2024 tarihli icra cevabı ile ilgili dosyaya ... tarafından ödemeler yapılarak dosyanın infaz kaydı ile kapatıldığı bildirilmiştir.

Dosya arasındaki temlik sözlemesinden davaya konu çekte alacaklı görünen ... tarafından alacağın 12 Kasım 2021 tarihli temlik sözleşmesi ile davalı ... ...'e temlik edildiği görülmüş, mahkememizce davacı vekiline HMK 125 kapsamında açıklamalarını sunmak üzere 1 ay süre verilmesine karar verilmiş davacı vekili tarafından 24/05/2024 tarihli beyan dilekçesi sunulmuştur.

Dosyamız arasına gerekçeli kararın bir sureti alınan ... Asliye Ticaret Mankemesinin 2021/... E. 2022/973 K. Sayılı dosyasında, davaya konu çek borçlularından ... ..Ltd.Şti. Tarafından menfi tespit talepli dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği, verilen kararın henüz kesinleşmediği görülmüştür.

... Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/... soruşturma sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış ve incelenmesinde; müştekinin ... şüphelinin Faili Meçhul, suçun Hırsızlık, suç tarihinin 17/08/2021 olduğu ve savcılığın 06/10/2022 tarihli kararı ile Daimi Arama Kararı verildiği tespit edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ''Dava konusunun devri'' başlıklı 125.maddesi: ''(1)Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

A) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu taktirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

B)İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.

(2)Davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder.'' şeklindedir.

Yargılama sırasında dava konusunun devredildiğinin anlaşıldığı, davacının bu davadaki talebinin dava konusu çekin rızası hilafına elinden çıktığı iddiasına dayalı olarak davaya konu çek nedeniyle borçlu olmadığı istemine ilişkin olduğu hususları ve HMK md.125/1-a-1.cümlesi gereğince Mahkememizce davacının devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam edeceği kabul edilerek yargılamaya temlik alan davalı ... ...'e karşı devam edildiği kabul edilmiş, bu açıklamalar ışığında davacının davaya konu ve takibe dayanak çekin lehtarı-cirantası olduğu,

davacının çekteki imzasını inkar etmediği başka bir deyişle taraflar arasında davaya konu ve takibe dayanak olan çekteki davacıya ait imzanın aidiyeti yönünde bir çekişme/ihtilaf olmadığı, davalı şirketin ise çeki düzgün ciro silsilesine uygun olarak iktisap eden iyiniyetli üçüncü kişi durumunda olduğu, zira şeklen ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı, tarafların defterlerinin incelenmesinin de çekin sebepten mücerret olması nedeniyle dava sonucuna etkisi olmayacağı değerlendirildiğinden defter incelemesi yapılmadığı,

her ne kadar davacı taraf, davalının çeki iktisabında kötüniyetli ve kusurlu olduğunu ileri sürmüşse de, çek istirdadında, çekin hamili olduğunu ve rızası dışında elinden çıktığını ve çek hamilinin çeki iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispat yükümlülüğünün davacı üzerinde bulunduğu, yukarıdaki açıklamalar, ceza dosyası ve tüm dosya kapsamı nazara ile dosyaya celbedilen/sunulan delillerden davacının iddialarını ispata yarar dosyaya yansıyan yeterli, kesin bir maddi delilin bulunmadığı anlaşıldığından Mahkememizce davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar yargılama sırasında davaya konu çekin dava dışı borçlu tarafından ödendiği dosya arasına gelen müzekkere cevaplarından anlaşılmış ise de; emsal mahiyetteki ... Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 2024/1156 E. ,2024/1631 K. Sayılı ilamında Menfi tespit davası açıldıktan sonra takip borcunun davacı tarafından değil de başka bir ciranta tarafından ödenmesi üzerine davanın davacı yönünden konusuz kaldığı söylenemez. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmekle, çek bedeli dava dışı tarafça ödenmiş olsa dahi davanın konusuz kalmadığı anlaşıldığından mahkememizce dosya kapsamındaki delillere göre değerlendirme yapılmış ve davanın yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafın kötüniyet tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; mahkememizin 12/10/2021 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir kararı verilmiş olduğu ve icra müdürlüğünün 14/11/2024 tarihli yazı cevabı ile de ihtiyati tedbir kararının ilgili icra dosyasında uygulandığı anlaşıldığından , yukarıdaki açıklamalar ışığında yasal koşulları oluşan davalı temlik alanın kötü niyet tazminatı talebinin kabulü ile, dava değeri olan 200.000,00-TL'nin %20'si oranında 40.000,00-TL kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalı temlik alana verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸