İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/790 K.2024/14

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'nun işletmesinin müvekkil şirketi tarafından yürütüldüğünü, Davalı şirkete ait ... plaka sayılı araçlarıyla 21.1.2.2018 ile 16.10.2020 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 7. Fıkrası ve 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe giren 6001 Sayılı KGMHH Kanunu'nun 54 maddesi ile eklenen geçici 6. madde gereğince,

ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, Geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketinin davalı şirket aleyhine - .... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, takibin davalıya tebliğ edildiğini, davalı şirketin takibe süresinde itiraz edilerek takibi durdurduğunu, İcra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olmasından davacı yararına İİK' nın 67/2 maddesi uyarınca *620'den az olmamak kaidesiyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, Davalarının kabulü ile.

Davalı-Borçlunun ....İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, Takibin devamına, davalının menkulleri ve gayrimenkulleri ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yetecek kadar olan kısmının ihtiyaten haczine, Davalı-Borçlu Şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalı-Borçluya yükletilmesine, karar verilmesini Davacı-Alacaklı Müvekkil adına arz ve talep etmektedir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili araçlarında OGĞS-HGS kullanmakta olup OĞS ve HGS sisteminin arac tanımlanması için mutlaka bir banka hesabıyla bağlantılı olması gerektiğini, davacı yanın dilekçesinde - "...Davalı- Borçlu HGS hesabını müsait tutmayarak..." diyerek müvekkilim şirketin kendi kusuru ile ihlal ettiğini iddia etmiş ise de banka hesaplarını incelemeleri mümkün olmaması sebebiyle bu söylemleri bir öngörü, varsayımdan ibaret olup bu şekilde iddialarını ispat etmeye çalıştığını,

bu itibarla müvekkilinin şirketine ait OGS HGS sisteminin bağlı bulunduğu Banka şubesinden geçiş ihlali ve ceza tahakkuk ettirilen tarihlerde bakiye olup ,olmadığının, sonraki 15 gün içinde yeterli bakiye bulunup bulunmadığının sorulması gerektiğini, yukarıda izah edilen ve resen gözönüne alınacak nedenlerle, Davanın görevsiz mahkemede ikame edilmesi nedeniyle esasa girilmeden usulden reddine, Mahkemenizin yetkisizliğine karar verilmesine , Davacının hukuki dayanaktan uzak davasının esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmektedir.

Dava; davacının işletmiş olduğu köprü ve otoyollardan davalının ücret ödemeksizin ihlalli geçisi nedneiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup uyuşmazlık takip ve dava tarihi itibariyle davacının alacağının bulunup bulunmadığı ve varsa miktarı noktasındadır.

Mahkememiz dosyasında dosyanın res'en seçilecek bir bilirkişiye tevdii ile ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktasında rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, 19/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle:". Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,

6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı,

Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir.

Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı,

bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,

Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş fotoğrafı kıyaslanarak 149 adet geçişe ait fotoğrafın CD içerisinde dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği,

Davaya konu ...plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçiş yaptıkları iddia edilen 21.1.2.2018 ile 16.10.2020 tarihleri arasında davalı ...adına kayıtlı olduğu,

Davacı tarafından dava dosyasında ihlâlli geçiş yaptığı bildirilen ... plaka sayılı aracın dorse olduğu,

Dorse araçları için OGS/HGS ürünü alınmayıp bu araçların geçiş ücretleri (araç sınıfı olarak çekicitdorse birlikte değerlendirilerek) çekici plakasından tahsil edildiği,

Dorseler için ayrıca bir OGS/HGS ürünü alınmayacak, bankalar/PTT tarafından dorselerin plakalarına ayrı sanal hesaplar oluşturarak Dorse plakalarının kaydının yapılması gerektiği, bu sanal hesapların Dorseli geçişlerde sistemin çekiciye ait OGS/HGS cihazını algılayamadığı durumlarda Dorsenin cezalı ücrete maruz kalmaması için gerekli olduğu, çekicilere bağlı olarak çalışan tüm dorse plakalarının sistemde kayıtlı olması ve sanal hesap açılmasının zorunlu olduğu,

...plaka sayılı araç için bildirilen 149 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu,

...plaka sayılı araca ait 149 adetlik “ihlâlli” geçiş için: KDV'si olmak üzere Genel Toplamın: 32.973,78 TL olduğu,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememiz dosyasında dosyanın bilirkişiye tevdii ile tarafların beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere ek rapor düzenlenilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, 10/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;" Sayın mahkeme EK görevlendirmesi gereği, KÖK rapora vaki beyan ve itirazlar incelenmiş ve değerlendirilmiş olup; nihai takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere, KÖK rapor sonuç ve kanaatimi değiştirmeyi gerektirir yeni bir değerlendirme sonucuna ulaşılmamıştır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, ihlalli geçiş ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı tarafça her ne kadar yetki itirazında bulunulmuş ise de; davacı alacağı TBK 89/1.maddesi uyarınca bir miktar para alacağı olduğundan davacı ikametgahındaki icra müdürlük ve mahkemeleri yetkili olacağından (emsal mahiyette Yargıtay 19. Hukuk Dairesi .... Sayılı kararı) davalının yetki itirazına itibar edilmemiş ve davanın esastan incelenmesine geçilmiştir.

Mahkememizce ihlalli geçiş iddiasına konu kayıtları, trafik tescil kayıtları ve taraflarca gösterilen deliller celbedilmiş akabinde bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu alınmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlâli" başlığı altında yer alan ve takip tarihi itibari ile yürürlükte olan "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)

(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, İşletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.

(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşi fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklindeki düzenlemesi somut olaya uygulanması gereken mevzuattır.

Tüm dosya kapsamı ve dosya kapsamında alınan hazırlanan denetime elverişli kök ve ek bilirkişi raporu göz önüne alındığında Karayolları Trafik Kanununu hükümleri uyarınca davalının araçların işleteni konumunda olduğu, davalının usulüne uygun olarak ücretli yollardan geçiş ücretini ödeyeceği HGS/OGS gibi kartlarını taşıtta bulundurmasına rağmen geçişten sonraki yasal süreç içerisinde ödemelerini gerçekleştirmemiş olduğu, bakiyelerini uygun hale getirmediği, işbu hali ile bilirkişi raporu ile davacının talepleri karşılaştırıldığında davacının ihlalli geçiş ve 4 katı ceza tutarı olmak üzere toplam 27.184,50-TL geçiş ücreti alacağının bulunduğu hesaplanmıştır.

Davacının itirazın iptali talebine konu icra takip dosyası incelendiğinde davacının 27.185,50-TL asıl alacak, 4.948,00-TL faiz ve 890,67-TL KDV alacağı istemine bulunduğu görülmüştür. Dosya kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davacının 27.185,50-TL asıl alacağa hak kazandığı kanaatine varılmış ve asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkememiz 5. Celsesinde davacı vekiline asıl alacağın ödenmesi yönünde takip başlatılmadan evvel davalı tarafa gönderilmiş bir ihtarname bulunup bulunmadığı hususunda beyanda bulunmak üzere süre verilmiş, davacı vekili tarafından sunulan 03/01/2024 tarihli beyan dilekçesi ile mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ihlalli geçişe ilişkin bir bildirim yapma zorunluluğunun bulunmadığı bildirilmiştir.

Bu hali ile davalıya dava açılmadan önce ihlalli geçişe ilişkin gönderilmiş bir ihtarname bulunmadığı anlaşılmıştır.

Emsal mahiyetteki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. H.D. Nin 2019/... E. 2023/.... K. Sayılı kararında " Somut davada, Mahkemece, dava konusunun ceza miktarına ilişkin olduğu gerekçesiyle faiz talebi reddedilmiştir. TBK'nun 117/1 maddesine göre, muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.

Davacının yasal dayanağı olan 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesine göre ise, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Davacı ise, ihlalli geçişi takiben 15 gün içerisinde bu geçiş ücretlerinin ödenmemesi sebebiyle ayrıca bir ihtara gerek olmaksızın davalının bu süre sonunda temerrüde düştüğünü ileri sürmüştür. Oysa davacının dayanağı olan madde, ayrıca bir ihtar ve bildirim yapılması gerekmeden, ihlalli geçiş sebebiyle ceza bedelinin talep edilebilmesi olanağını tanır.

Yoksa ödeme yapılmadığından bahisle maddede belirtilen süre sonunda temerrüdün oluştuğu ve bu tarih itibariyle faizin işlemeye başlayacağından söz edilemez.

Bu nedenle takip öncesi işlemiş faizin talep edilebilmesi için davalının yasanın aradığı şekilde usulünce temerrüde düşürülmesi gerektiği, ancak dosya kapsamında TBK'nun 117. maddesinde belirtildiği şekilde icra takibinden önce davalının temerrüde düşürüldüğüne dair bir delilin davacı tarafça icra dosyası ve dosya kapsamına ibraz edilmediği, esasen davacının böyle bir iddiasının da bulunmadığı,

bu sebeple davalının işlemiş faiz ve dolayısıyla faizin KDV'sinden de sorumlu tutulamayacağı.." şeklinde değerlendirme yapılmış, emsal içtihat da dikkate alınarak dava açılmadan önce davacı tarafından davalıya gönderilmiş bir ihtarname bulunmayıp davalının temerrüde düşürülmediği anlaşıldığından davacı vekilinin işlemiş faiz ve bunun kdv sine ilişkin alacak istemlerinin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır.

Somut olayda davacının asıl alacak talebi yönünden davasında haklı olduğu, davalının haksız olarak takibe itiraz etmiş olduğu anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin asıl alacak tutarı üzerinden kabulüne karar verilmekle icra dosyasında asıl alacak tutarı olan 27.184,50-TL'nin %20'si oranında olan 5.436,90-TL'nin icra inkar tazminatı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza