İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/144 K.2025/59

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı borçlu ... LTD. ŞTİ. Arasındaki ticari hizmet sunulmasından kaynaklı cari hesap ilişkisinde; davalı, müvekkili şirkete olan 4.016,70USD(Amerikan Doları) borcunu vadesi gelmesine rağmen ödemediğini, müvekkili şirket tarafından 11.05.2023 tarihinde ....

İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasından ilamsız icra takibine geçildiğini, davalının borca itiraz ettiğini, müvekkili şirket ile davalı borçlu arasında yer alan ticari ilişki sonucu müvekkilin davalı borçlu ... ...

ŞTİ. 'ye göndermiş olduğu teklif/teklifler üzerine davalının teklifi kabul ettiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında satım sözleşmesi kurulduğunu, davalının edimini yerine getirmediğini, arabuluculuğa başvurulduğunu anlaşmaya varılamadığını belirterek, davanın kabulünü, icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, İcra takibinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yıllık ticari avans faizinin davalıdan alınarak müvekkile verilmesini, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davayı somutlaştırma yükünü ihlal ettiğini, icra takibine dayanak yapılmayan ve icra dosyasına sunulmayan faturaların iş bu davada delil oluşturmayacağını beyan ve şerh etmek şartıyla fatura içeriğindeki borçların müvekkili şirket tarafından ödendiğini, açılan davanın hukuka yararsız olduğunu, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, faturalarda TL karşılığı yazıldığı için dolar olarak takibe geçilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz dosyasının 06/12/2023 tarihli celsesinin 3 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye verilmesine karar verilmiş olup, 10/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Tarafların incelenen ticari defterlerinin tasdik işlemleri yasal süreleri içerisinde yapıldığı,

Sayın Mahkeme tarafından davacı tarafın iddialarının kabulü halinde davacının davalıdan 4.016,70 USD alacaklı olacağı,

Sayın Mahkeme tarafından davalı tarafın iddialarının kabulü halinde davalının davacıya borcunun olmayacağı,

İcra inkar tazminatı ile kötü niyet tazminatı hakkında takdirin Sayın Mahkeme'de olduğu,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.

Mahkememiz dosyasının 08/05/2024 tarihli celsesinin 3 numaralı ara kararı uyarınca ek rapor alınmak üzere dosyanın bilirkişiye verilmesine karar verilmiş olup, 25/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;" Kök raporda tespit edildiği gibi Sayın Mahkeme tarafından davacı tarafın iddialarının kabulü halinde davacının davalıdan 4.016,70 USD alacaklı olacağı,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki cari hesap ve fatura alacağının tahsili için başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takip dosyasına davalının itirazının gerekip gerekmediği, davacının icra inkar, davalının kötüniyet tazminatı istemlerinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Davacı .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali isteminde bulunmuştur. Davaya konu icra takibindeki takip talebi incelendiğinde; alacak kısmında " 4.016,70 USD Fiili ödeme tarihi toplam alacak" olarak belirtildiği görülmüştür.

İİK'nın 58/3 maddesine göre, icra takibinde, alacağın Türk parası ile tutarının, alacak yabancı para ise hangi tarihteki kur üzerinden alacağın talep edildiğinin gösterilmesi gerekir. Ancak uygulamada yabancı para alacağını gösteren ve ayrıca Türk Parası karşılığını belirten takip talepleri de geçerli kabul edilmektedir.

Diğer bir anlatımla Yargıtay alacaklının yabancı para alacağını takip talebinde gösterdikten sonra tahsil tarihindeki kur üzerinden Türk Parası karşılığını talep etmesinin mümkün olduğu, harca esas miktarın belirlenmesi için takip talebinde Türk Parası karşılığının gösterilmesi gerektiği görüşündedir. Görüldüğü gibi Yargıtay yabancı para üzerinden takibin devamına karar verilebileceğini kabul etmektedir.

Ancak yabancı paranın aynen ödenmesini içeren ödeme emri İİK'nın 58/3 maddesine uygun olmadığından böyle bir takibin devamına karar verilmez (A. Değnekli, S. Kısa, İtirazın İptali Davaları, 2. Baskı, sh.165).

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK'nun 12.05.1999 tarih ve 1999/12-271 E. - 99/301 K. sayılı kararı). Nitekim Yargıtay 12. HD'nin 2023/1645 Esas, 2023/2312 Karar ve 2022/1249Esas, 2023/1307 Karar sayılı kararlarında hem takip talebinde hem de ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmemesinin kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle takibin iptaline karar verilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.

Emsal mahiyetteki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. H.D. Nin 2022/2113 E., 2022/1788 K. Sayılı kararında " Somut olayda davacı tarafından davalılar aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasında, takip talebinde 12.000 USD asıl alacak, 1.445,67 USD işlemiş faiz olarak toplam 13.445,67 USD alacağın faizi ile tahsili için takip başlatılmıştır.

İİK'nın 58/3, BK'nın 83/son (6098 sayılı TBK m. 99/son) maddelerine aykırı şekilde yabancı para alacağı üzerinden takibin yapıldığı, ancak vade veya fiili ödeme günündeki TL karşılığının gösterilmemesi nedeniyle yasaya uygun takip yapılmadığının saptandığı gerekçeleriyle, yasaya uygun yapılmayan takip nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi isabetli olup, aksi yöndeki davacı vekili istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Somut olayda, hem takip talebinde hem de ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır. Takip talebi ve ödeme emrinde 4.016,70USD yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden, usulüne uygun bir icra takibi başlatıldığından söz edilemez. İtirazın iptali talebi hakkında değerlendirme yapılabilmesi için usulüne uygun bir icra takibinin bulunması ön koşul niteliğindedir. Bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E

Hakim ...

E