Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/149 K.2025/2

Av.

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında "Kayseri İli Develi İlçesi ... Mah. ...

Ada 1 Parselde" yer alan davalı tarafa ait arsaya; alınan proje ve ruhsata uygun şekilde bina yapılması hususunda sözleşme yapıldığını, söz konusu sözleşme gereğince 3 nolu "Yapılacak İş" başlıklı kısmında 27 madde halinde sıralanan işlerin davacı tarafından yapılacağını, davacı tarafından üstlenilen iş karşılığında ise 4 nolu "Yapılacak Olan İşlerin Ödeme Şekli" başlıklı kısmında belirlendiği üzere davalı iş sahibinin toplam 2.160.000 TL bedeli davacıya ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, söz konusu bedelin 600.000 TL peşin ve kalan kısmı bina bitimine kadar eşit taksitler halinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını,

sözleşme gereğince işin başlama tarihinin 27.05.2019 ve işin bitiş tarihinin 31.12.2019 olduğunu, iskan ruhsatı almak için ise binanın teslim edildiği tarihten itibaren 4 aylık süre öngörüldüğünü, davacının sözleşme ile üstlendiği tüm yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, davalıya ait "Kayseri İli Develi İlçesi ... Mah. ...

Ada 1 Parselde" yer alan taşınmaza davacı tarafından sözleşme ile belirlenen süre içerisinde alınan proje ve ruhsata uygun bir şekilde bina yapıldığını ve davalı tarafa teslim edildiğini, ayrıca yine taraflar arasında imzalanan sözleşme ile kararlaştırılan işlerin de davacı tarafından eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini, söz konusu inşaat için 24.05.2019 ila 26.12.2019 devresine ilişkin prim borcu olmadığına dair Develi Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğümden yazı alındığını,

davacı tarafça bina tamamlanıp teslim edildikten sonra iskan ruhsatı almak için yapı denetimine başvurulduğunu ancak 2020 yılı başında Covid-19 salgınının başlaması sebebi ile başvurunun sıraya alınmadığını, bu sebeple iskan ruhsatının 17.08.2020 tarihinde alınabildiğini, bu suretle yükümlülüklerin yerine getirilerek iş teslimi yapıldığım belirterek sözleşmede kararlaştırılan ödeme tarihleri itibari ile işleyecek avans faizi ile birlikte şimdilik 1.000,00 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun, haksız, hukuka aykırı olduğunu ve reddi gerektiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin usulde inşaat sözleşmesi kapsamında olduğunu, sözleşmede belirlenen bedel ve bedelin ne kadarının ödendiğinin belli olduğunu, bu sebeple belirsiz alacak davası şeklinde açılmasının usule aykırı olduğunu, dava dilekçesinde davacı yüklenicinin inşaatı teslim ederek edimlerini ifa ettiğinin belirtildiğini, oysa bu hususun tamamen gerçek dışı olduğunu ve davalının sözleşme kapsamında edimlerin bir kısmını hiç ifa etmediğini,

bir kısmını ayıplı ifa ettiğini ve bir kısmını da eksik ifa ettiğini, davacı tarafın sözleşmenin 3 nolu yapılacak işler başlıklı bölümünde kendisine düşen yükümlülük ve edimlerin bir kısmını hiç yapmadığını, bir kısmını ayıplı olarak, bir kısmını da eksik iş olarak yaptığını, davalı tarafça davacıya karşı yüklenicinin temerrüdü, eksik işler bedeli, ayıplı işler bedeli kapsamında dava açılacak ve bu kapsamda binada yer alan temerrüt, eksik işler ve ayıplı işlerin tespitine yönelik Develi Sulh Hukuk Mahkemesinden delil tespiti istenildiğini ve Develi Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

Değişik İş numaralı dosyası üzerinde keşif yapıldığını, bilirkişi raporunun hazırlanmasının beklenildiğini, davacının davalıyı zarar uğrattığını, bu kapsamda davacı aleyhine delil tespitinden sonra ayrıca dava açılacağını beyan etmiş, davacı tarafından açılan hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Develi Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalının tacir olup olmadığı hususu araştırılmıştır.

Develi Tapu Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Kayseri İli Develi İlçesi ... Mahallesi ... Ada, 1 Parseldeki taşınmazın tapu kaydı celp edilmiştir.

Develi Belediyesi'ne müzekkere yazılarak Kayseri İli Develi İlçesi ... Mahallesi ... Ada, 1 Parseldeki taşınmazın; Projesinin, inşaat ruhsatının, iskan ruhsatının ve tüm işlem dosyası celp edilmiştir.

Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik iş sayılı dosyasına ait evraklar uyap sisteminden celp edilmiştir.

Davalı tanıkları ... ve ...'ın talimat yoluyla beyanı alınmıştır.

İş Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... adına kayıtlı "TR58****83" İban numaralı hesaba ... tarafından sözleşmede kararlaştırılan işe başlama tarihi 27/05/2019 tarihinden dava tarihi olan 21/02/2022 tarihine kadar ödeme yapılmış olması halinde ilgili ödemelerin dekont örneklerinin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, belirtilen tarihler arasında davalı tarafından yapılan herhangi bir ödeme işleminin bulunmadığı bildirilmiştir.

Şeker Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... adına kayıtlı "TR18****24" İban numaralı hesaptan işe başlama tarihi 27/05/2019 tarihinden dava tarihi olan 21/02/2022 tarihine kadar davacı ... Ürünleri İnş. Tem. Pet. Hay. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ödeme yapılmış olması halinde ilgili ödemelerin dekont örneklerinin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile hesap listesinin gönderildiği görülmüştür.

Mahallinde 18/07/2023 tarihinde keşif icra edilmiş, keşif mahallinde bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir makine mühendisi, bir mali müşavir ve bir nitelikli hesap bilirkişisi hazır bulundurulmuş, bilirkişi heyetine dosya tevdi edilmiş, 11/09/2023 tarihli raporda özetle;

-Davacı kayıtlarına göre davacının 621.724,00-TL alacaklı göründüğü, davalı kayıtlarına göre davacının 60.000,00-TL alacaklı göründüğü tespit edilmiştir.

-İnşaat ve elektrik Tesisat Bakımından:

-Keşif görülen eksiklikler ve daha önceki bilirkişi raporlarında belirtilen eksik imalatların yapılması bedelinin keşif tarihi itibari ile toplam 70.000,00 TL olduğu,

-Mekanik Tesisat Bakımından:

- Keşif esnasında onarım yapıldığı anlaşılan Zemin Kat 4 no’lu Daire Oturma Odası tavanında üst kat kalorifer tesisatından su kaçakları ve 4.Kat 45 no’lu Daire Oturma Odası tavanında üst kat kalorifer tesisatından su kaçakları onarım tutarının TOPLAM 4.000,00-TL olabileceği,

-Tüm dairelerin giderleri onarım tutarının TOPLAM 6.000,00-TL olabileceği,

- Davacı tarafından talep edilecek TOPLAM Tutarın 4.000,00+6.000,00=10.000,00-TL olacağı belirlenmiştir.

Takdir mahkemeye ait olmak üzere taraflar arasında yeralan eser sözleşmesinde yüklenicinin ve iş sahibinin edimlerinin kararlaştırıldığı ve ifa sırası ve şeklinin de sözleşme ile düzenlendiği, heyette yer alan teknik bilirkişiler tarafından sözleşmeye uygun ifa edilen, eksik ifa edilen yahut ayıplı ifa edilen kısımların tek tek tespit edildiği,Yargıtay'ın eksik ifa ve ayıplı ifaya ilişkin yerleşik içtihatlarına yukarıda yer verildiği ve içtihatların değerlendirilmesinin sayın mahkemeye ait olduğuna dair görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.Taraf vekillerinin itirazları ve mahkememizin görevlendirme içeriği dikkate alınarak bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş, 21/12/2023 tarihli ek raporda özetle; taraf vekillerinin itirazı tek tek değerlendirilmiş olmakla kök rapordaki görüş ve kanaatlerinde bir değişiklik olmadığına ek rapor sunulmuştur.

Ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, ek rapora karşı davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sunmuştur.

Davacının itirazları ve mahkememizin 4 numaralı celsesinde verilen 2 nolu ara kararı dikkate alınarak ek rapor alınmasına karar verilmiş, 19/02/2024 tarihli ek raporda özetle;

Mali Müşavir Bilirkişi Bakımından:

Davacı ve davalının 2019-2020-2021-2022 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, kapanış tasdikine tabi yevmiye defterlerinin süresinde kapanış tasdiklerinin yapıldığı, defterlerin içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, defterlerin bu haliyle HMK 222/2 ye uygun olduğu tespit edilmiştir.

Davacı kayıtlarına göre davacının 621.724,00-TL alacaklı göründüğü, davalı kayıtlarına göre davacının 60.000,00-TL alacaklı göründüğü tespit edilmiştir.

-İnşaat ve elektrik Tesisat Bakımından:

Ana raporumuzda dava tarihi itibari ile İnşaat ve Elektrik imalatlarındaki eksik ve ayıplı imalatlardan dolayı oluşan bedelin : 5.000 TL + 6.000 TL + 4000 TL + 20.000 TL + 25.000 TL + 10.000 TL = 70.000,00 TL olduğunu belirtmiştik.

Ana raporda inşaat ve elektrik imalatlarının bedelleri dava tarihi itibari ile hesaplandığından ana raporumuzda belirttiğimiz hususlarda herhangi bir değişiklik bulunmadığı,

-Mekanik Tesisat Bakımından:

Keşif esnasında onarım yapıldığı anlaşılan Zemin Kat 4 no’lu Daire Oturma Odası tavanında üst kat kalorifer tesisatından su kaçakları ve 4.Kat 45 no’lu Daire Oturma Odası tavanında üst kat kalorifer tesisatından su kaçakları onarım tutarının TOPLAM 4.000,00-TL olabileceği, Tüm dairelerin giderleri onarım tutarının TOPLAM 6.000,00-TL olabileceği, Dava tarihi itibariyle yapılan Toplam onarım tutarının 4.000+6.000= 10.000 TL olabileceği,

SÖZLEŞME BİTİM TARİHİ itibariyle : TÜFE DK = Güncelleme Çarpanı 0,3751 olarak hesaplanmıştır.

Buna göre mekanik Tesisat Bakımından istem tarihleri itibariyle Davacı tarafından talep edilecek TOPLAM Tutarın;

- DAVA TARİHİ(21.02.2022) itibariyle 4.000+6.000 =10.000 TL (OnBinTL)

- SÖZ. BİTİŞ TARİHİ (31.12.2019) itibariyle = 10.000 x 0,3751 = 3.751 TL (ÜçBinYediYüzElliBirTL) olacağı belirlenmiştir.

Takdir mahkemeye ait olmak üzere taraflar arasında yeralan eser sözleşmesinde yüklenicinin ve iş sahibinin edimlerinin kararlaştırıldığı ve ifa sırası ve şeklinin de sözleşme ile düzenlendiği, heyette yer alan teknik bilirkişiler tarafından sözleşmeye uygun ifa edilen,

eksik ifa edilen yahut ayıplı ifa edilen kısımların tek tek tespit edildiği,Yargıtay'ın eksik ifa ve ayıplı ifaya ilişkin yerleşik içtihatlarına yukarıda yer verildiği ve içtihatların değerlendirilmesinin sayın mahkemeye ait olduğuna dair kök raporda yapılan değerlendirmelerde her hangi bir çelişki veya yanılgı olmadığı gibi tayin ve tespitinde de bir isabetsizlik söz konusu olmadığına dair ek rapor sunulmuştur.

Ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, ek rapora karşı davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sunmuştur.

Dosyanın ek rapor alınmak üzere TBK alanında uzman yeni bir bilirkişiye tevdi ile tespit edilen eksiklikler ve ayıpların yüklenicinin gerçekleştirdiği imalâtın ayıp ve eksiklikler dikkate alınarak, işin bütününe göre fiziki oranı tespit edilerek belirlenen oran, kararlaştırılan götürü bedele uygulanarak; davacının davalıdan alacaklı olduğu miktarın belirtilmesi hususunda rapor alınmış, 30/10/2024 tarihli raporda özetle; Davacı tarafın, dava tarihi itibariyle talep edebileceği alacak tutarının 601.724,00TL.olacağına (Talep edilen şimdilik 1.000,00TL) dair rapor sunulmuştur. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir.

Davacı vekilinin 29/11/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, ıslah harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı tarafa tebliğ edildiği, ıslaha karşı davalı vekilinin itiraz dilekçesi sunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Davacının, davalıya ait Kayseri İli Develi İlçesi ... Mah. ... Ada 1 Parselde yaptığını iddia ettiği eser nedeni ile davalıdan alacağının olup olmadığı hususuna ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.

Taraflar arasında eser sözleşmesi yapıldığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Eser sözleşmesi niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türüdür. Eserde iş sahibinin borcu bedelin yükleniciye ödenmesi, yüklenicinin borcu ise iş sahibinin amacına, fen ve sanata uygun imal ve teslim yükümlülüğüdür. İşin tam ve eksiksiz yapıldığının ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükü iş sahibindedir.

Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hak ettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir.

Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. Sözleşme dışı iş kalemlerine ilişkin istemlerde ise, yapıldıkları yıl mahalli piyasa rayiç bedellerine göre hesaplama yapılarak iş bedelinin bulunması gerekir (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/2407 Esas, 2020/3033 Karar).

Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2021 tarihli ve 2017/15-2331 E., 2021/739 K., 11.10.2022 tarihli ve 2020/(15)6-715 E. 2022/1279 K. sayılı kararlarında, Götürü bedelli sözleşmelerde yüklenicinin hak ettiği imalat bedeli, “fizikî oran yöntemi” ile başka bir ifadeyle sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalatın eksik ve ayıplar da dikkate alınarak işin tamamına göre fizikî oranı tespit edilerek bulunacak bu oran götürü iş bedeline uygulanmak suretiyle saptanmalı ve bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanmalıdır.

Bu arada 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddeleri uyarınca taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Yine, gerek doktrinde gerekse Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere; ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kişiye düşer. Bu kabul, adi karine niteliğindedir. Nitekim.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin istikrar bulmuş içtihatlarında kabul edildiği üzere, bir sözleşme fesih ya da başka bir nedenle ortadan kaldırılmadıkça, o sözleşme kapsamında kalan işlerin, o sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapıldığı kabul edilir. Ancak, sözleşme feshedilmiş ve işin üçüncü kişiye yaptırıldığı ileri sürülmüşse, bu kez karine, üçüncü kişi yararına oluşmaktadır.

Elbette, her iki durumda da, bu karinelerin aksini ileri süren tarafın, bu savunmasını kanıtlanması mümkündür. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2021/423 Esas, 2021/1860 Karar).

O halde yukarıdaki açıklamalardan somut olaya döndüğümüzde, taraflar arasında davalıya ait Kayseri İli Develi İlçesi ... Mah. ...

Ada 1 Parsel taşınmaza alınan proje ve ruhsata uygun şekilde bina yapılması hususunda sözleşme yapıldığını, söz konusu sözleşme gereğince 3 nolu "Yapılacak İş" başlıklı kısmında 27 madde halinde sıralanan işlerin davacı tarafından yapılacağını, davacı tarafından üstlenilen iş karşılığında ise 4 nolu "Yapılacak Olan İşlerin Ödeme Şekli" başlıklı kısmında belirlendiği üzere davalı iş sahibinin toplam 2.160.000 TL bedeli davacıya ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, söz konusu bedelin 600.000 TL peşin ve kalan kısmı bina bitimine kadar eşit taksitler halinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını,

sözleşme gereğince işin başlama tarihinin 27.05.2019 ve işin bitiş tarihinin 31.12.2019 olduğunu, iskan ruhsatı almak için ise binanın teslim edildiği tarihten itibaren 4 aylık süre öngörüldüğünü, davacının sözleşme ile üstlendiği tüm yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, davalı ise oysa bu hususun tamamen gerçek dışı olduğunu ve davalının sözleşme kapsamında edimlerin bir kısmını hiç ifa etmediğini, bir kısmını ayıplı ifa ettiğini ve bir kısmını da eksik ifa ettiğini, davacı tarafın sözleşmenin 3 nolu yapılacak işler başlıklı bölümünde kendisine düşen yükümlülük ve edimlerin bir kısmını hiç yapmadığını,

bir kısmını ayıplı olarak, bir kısmını da eksik iş olarak yaptığını, yukarıda açıklandığı üzere taraflar arasındaki uyuşmazlıkta, davacı tarafından eserin hangi oranda yapıldığı, ayıp ve eksik ifanın varlığı, yüklenicinin kaç TL bedele hak kazandığı, ödemeler düşüldükten sonra bakiye ne kadar alacağı kaldığı noktasında iş bedelinin bulunması gerekir.

Somut olayın değerlendirilmesinde, davacının işi teslim ettiği, bu hususun tarafların kabulünde olduğu ve teslim hususunda ispat yükünün davacıda bulunduğu, davalının ise işi kabul ettiği ancak ayıplı teslim iddiasına ilişkin dosya içerisinde TTK18/3 md gereği davacıya yapılmış herhangi bir bildirimin bulunmadığı, davalının yapılan işe karşılık davacıya ödeme yapmış olduğuna dair herhangi bir belge ibraz etmediği ve ispat yükünün kendisinde olduğu, alınan bilirkişi raporu dikkate alınarak karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip *** e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır