İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/280 K.2024/919

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile dava dışı sigortalı ... Ltd.

Şti arasında 10.02.2021 başlangıç, 10.02.2022 bitişi tarihli, ... numaralı, Genişletilmiş Kasko Sigortası Poliçesi akdedildiğini, anılan poliçe ile ... plaka numaralı aracın sigortalandığını, sürücü ... ... idaresindeki ... tescil plaka numaralı vinç sürücüsü 4-5 iskelesinde kil taşıyan geminin ambarından yük indirmek amacı ile kontrolsüz ve hatalı bir şekilde sağa dönüş yaptığı esnada müvekkili şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışmaları neticesinde maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, müvekkili nezdinde kazaya ilişkin ... numaralı hasar dosyası açıldığını,

12.08.2021 tarihinde vuku bulan kaza neticesinde meydana gelen hasarın, müvekkili sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısı ile imzalamış olduğu Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi uyarınca tamir edildiğini ve müvekkili sigorta şirketinin toplam 11.052,86-TL hasar tazminatı ödemesi yaptığını, vuku bulan kazada, maliki davalı şirketin asli ve tam kusurlu bulunması sebebiyle, belirtilen Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereğince müvekkili sigorta şirketinin davalılara kusurları nispetinde rücu hakkı bulunduğunu beyanla ....

İcra Müdürlüğü 2022/... E. Sayılı dosyasına vaki itirazın 11.052,86-TL alacak açısından iptali ile takibin 15.09.2021 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faiz ile birlikte devamına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yaşanan olaya ilişkin olarak vinç sürücüsü ... ...’ın ifadesine başvurulduğunu, ibraz edilen yazılı beyanda da görüleceği üzere, vinç ile çalışma gerçekleştirildiği esnada olaya karışan diğer araç olan kamyonun, vincin dönüş alanına girdiğini ve bu kapsamda da vinç operatörünün görüş alanında bulunmadığından çarpışma yaşandığını, Liman bünyesinde yürütülen çalışmalarda, iş güvenliği ve işyeri kuralları gereği vincin etrafına yaklaşılmaması gerekmekte olduğunu, işbu hususun tüm liman sahasında ve vincin üzerinde yer alan uyarı levhalarıyla da belirtildiğini beyanla haksız davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizin 14/02/2024 tarihli celsesinde dosyanın 1 trafik kazaları alanında uzman makine mühendisi bilirkişi ve 1 sigorta-rücu tazminatı hususunda uzman bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetine tevdine, bilirkişilerden takdiri mahkemeye ait olmak üzere meydana gelen trafik kazasına karışan tarafların kusur oranlarının ne kadar olduğu,

söz konusu kaza sebebiyle davacının dava dilekçesinde belirttiği icra takibine konu ettiği tutarın davalıdan tahsilini talep edilip edemeyeceği, davacının icra takibine konu ettiği tutarın piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususlarının icra takip dosyası ve dosya arasındaki tüm bilgi belgeler incelenerek alacak kalemleri hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"S ONUÇ : Yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde Hukuki durumun ve delillerin takdiri

Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 03.07.2022 tarihinde meydana gelen işbu dava konusu yaralanmalı ve maddi hasarlı Trafik-İş kazasında ; Kusur Yönünden 1) Dava dışı ... A.Ş.’nin % 50 oranında (Yüzdeelli) oranında KUSURLU olduğu,

2) Davalı dışı ... ŞTİ.’nin % 40 oranında (Yüzdekırk) oranında KUSURLU olduğu,

3) ... plaka sayılı vinç’in dava dışı sürücüsü ... ...’ın %10 (yüzdeon) oranında KUSURLU olduğu,

4) ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ... ...’in KUSURSUZ olduğu,

Sigorta Yönünden

1) Heyetimizce yaşanılan hadiseye dair kusur değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir. Dava dışı ... A.Ş.’nin % 50 oranında (Yüzdeelli) oranında KUSURLU olduğu,

Davalı dışı ... ... DIŞ TİCARET ŞTİ.’nin % 40 oranında (Yüzdekırk) oranında KUSURLU olduğu,

... plaka sayılı vinç’in dava dışı sürücüsü ... ...’ın %10 (yüzdeon) oranında KUSURLU olduğu,

... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ... ...’in KUSURSUZ olduğu,

2) Davacı sigorta şirketinin gerçekleştirmiş olduğu hasar tazminat ödemesini, TTK

1472. Maddesine göre hasara sebebiyet veren taraflara veya tarafların sahip olduğu kapsama

dahil poliçesinin bulunduğu sigorta şirketlerine, kusur oranlarına denk gelen bedele göre rücu

edebileceği, gerekli şartların oluştuğu görüşüne varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Mahkememizin 26/06/2024 tarihli celsesinde davalının rapora itirazlarının değerlendirilmesi için ek rapor alınmak üzere dosyanın bilirkişi heyetine tevdine, ayrıca ek raporda takdiri mahkemeye ait olmak üzere kusur durumuna karşılık gelen zarar miktarlarının da gösterilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup 26/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: "S ONUÇ : Yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde Hukuki durumun ve delillerin takdiri

Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 03.07.2022 tarihinde meydana gelen işbu dava konusu

yaralanmalı ve maddi hasarlı Trafik-İş kazasında ;

Kusur Yönünden

1) Dava dışı ... A.Ş.’nin % 50 oranında (Yüzdeelli) oranında

KUSURLU olduğu,

2)Davalı dışı ... TİCARET ŞTİ.’nin % 40 oranında (Yüzdekırk) oranında KUSURLU olduğu,

3) ... plaka sayılı vinç’in dava dışı sürücüsü ... ...’ın %10 (yüzdeon) oranında KUSURLU olduğu, 4) ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ... ...’in KUSURSUZ olduğu, Hasar Yönünden Davacı ... ANONİM ŞİRKETİ’nin davalı ... TİCARET ŞTİ.’inden çalışanı ile birlikte toplam kusur karşılığında talep edebileceği tutarın 5.526,46 TL. den ibaret olduğu,

Sigorta Yönünden

1) Heyetimizce yaşanılan hadiseye dair kusur değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir. Dava dışı ... A.Ş.’nin % 50 oranında (Yüzdeelli) oranında KUSURLU olduğu, Davalı dışı ... ŞTİ.’nin % 40 oranında (Yüzdekırk) oranında KUSURLU olduğu,

... plaka sayılı vinç’in dava dışı sürücüsü ... ...’ın %10 (yüzdeon) oranında KUSURLU olduğu,

... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ... ...’in KUSURSUZ olduğu, 2) Davacı sigorta şirketinin gerçekleştirmiş olduğu hasar tazminat ödemesini, TTK 1472. Maddesine göre hasara sebebiyet veren taraflara veya tarafların sahip olduğu kapsama dahil poliçesinin bulunduğu sigorta şirketlerine, kusur oranlarına denk gelen bedele göre rücu edebileceği, gerekli şartların oluştuğu görüşüne varılmıştır. " şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; davacı tarafından sigortalısına ödenen maddi tazminatın davalıdan rücuen tahsiline ilişkin olarak davacı tarafından advalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesinde; davacıya kasko sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın, dava dışı sigortalı ... ... sevk ve idaresindeki iş makinesi ile çarpışması sonucu davacıya ait araçta hasar meydana geldiğini, hasarın kasko poliçesi kapsamından davacı tarafından dava dışı sigortalıya ödendiğini ve ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsili için davalı aleyhine başlatılan takibe itiraz edildiğini beyan etmiş ve itirazın iptali isteminde bulunmuştur.

Davalı taraf davaya cevap dilekçesinde; davanı reddine karar verilmesini istemiştir.

Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

2918 sayılı KTK'nun "işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu" başlığını taşıyan 85. maddesi uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Aynı Kanunun 3. maddesi gereğince işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.

Yapılan yargılama ile taraf delilleri toplanmış, dosyanın 1 trafik kazaları alanında uzman makine mühendisi bilirkişi ve 1 sigorta-rücu tazminatı hususunda uzman bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetine tevdi ile; bilirkişilerden takdiri mahkemeye ait olmak üzere meydana gelen trafik kazasına karışan tarafların kusur oranlarının ne kadar olduğu,

söz konusu kaza sebebiyle davacının dava dilekçesinde belirttiği icra takibine konu ettiği tutarın davalıdan tahsilini talep edilip edemeyeceği, davacının icra takibine konu ettiği tutarın piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususlarının icra takip dosyası ve dosya arasındaki tüm bilgi belgeler incelenerek alacak kalemleri hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş ve bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan kök rapor ve ek rapor dosyaya kazandırılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ek rapor ile" 1) Dava dışı ... A.Ş.’nin % 50 oranında (Yüzdeelli) oranında KUSURLU olduğu,

2)Davalı dışı ... DIŞ TİCARET ŞTİ.’nin % 40 oranında (Yüzdekırk) oranında KUSURLU olduğu,

3) ... plaka sayılı vinç’in dava dışı sürücüsü ... ...’ın %10 (yüzdeon) oranında KUSURLU olduğu,

2) ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ... ...’in KUSURSUZ olduğu,

Hasar Yönünden Davacı ... ANONİM ŞİRKETİ’nin davalı ... DIŞ TİCARET ŞTİ.’inden çalışanı ile birlikte toplam kusur karşılığında talep edebileceği tutarın 5.526,46 TL. den ibaret olduğu,

Sigorta Yönünden

1) Heyetimizce yaşanılan hadiseye dair kusur değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir.

Dava dışı ... A.Ş.’nin % 50 oranında (Yüzdeelli) oranında KUSURLU olduğu,

Davalı dışı ... TİCARET ŞTİ.’nin % 40 oranında (Yüzdekırk) oranında KUSURLU olduğu,

... plaka sayılı vinç’in dava dışı sürücüsü ... ...’ın %10 (yüzdeon) oranında KUSURLU olduğu,

... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ... ...’in KUSURSUZ olduğu,

2) Davacı sigorta şirketinin gerçekleştirmiş olduğu hasar tazminat ödemesini, TTK 1472. Maddesine göre hasara sebebiyet veren taraflara veya tarafların sahip olduğu kapsama dahil poliçesinin bulunduğu sigorta şirketlerine, kusur oranlarına denk gelen bedele göre rücu edebileceği, gerekli şartların oluştuğu görüşüne varılmıştır. " şeklinde değerlendirmede bulunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi ek ve kök raporunun yapılan incelemesinde; davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiği, meydana gelen kaza nedeniyle davalıya ve dava dışı kişilere kusur isnadında bulunulduğu ve davalının meydana gelen zarardan kusuru oranında sorumlu tutulacağı değerlendirilerek hesaplama yapıldığı görülmüştür.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporda her ne kadar davalının kusuru oranında sorumluluk hesabı yapılmış ise de; tek bir olaya bağlı aynı haksız eylemden değişik hukuki nedenlerle sorumlu olanlardan her biri, TBK’nun 61 ve 62. maddeleri uyarınca zarardan müteselsilen sorumludurlar. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, TBK’nun 162. maddesine göre borcun tamamından sorumludurlar.

Nitekim, 2918 sayılı KTK'nun 88/1. maddesinde trafik kazası nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. Davacı , müteselsil sorumluluk ilkesi ve halefiyet ilkesi gereği zararın tamamını isterse sorumluların tamamından, isterse bir kısmından isteyebilir. Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türü olup kazaya neden olan kişiler meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. ( Yargıtay HGK 28.12.1983 tarih ve 9-721/1421 E/K.

Yargıtay 17. HD'nin 2015/15236 E. - 2018/11491 K., 2016/10126 E. 2019/4053 K., 2018/3768 E. 2020/1237 K. ) Dosya kapsamında yapılan hesaplama ile davalının çalışanı ile birlikte toplam kusuru dikkate alındığında %50 oran için belirlenen tazminat miktarının 5.526,46 TL olarak hesaplandığı bu durumda rücuya konu hazarın %100 miktarının karşılığının 11.052,92-TL ye karşılık geleceği, davacı vekilinin zararın tamamını davalıdan talep ettiği, yukarıda yer verilen açıklamalarda da belirtildiği üzere, müşterek müteselsil sorumluluk durumunda davacının zararın tamamını tek bir borçludan talep etme hakkının bulunduğu,

açıklanan gerekçelerle davacının davasının kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılmış, alacak likit ve belirlenebilir olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı istemi reddedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (emsal mahiyette İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 2021/1678 E., 2024/967 K. )

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸