İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/442 K.2025/115

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin uzun süreli filo şeklinde araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, bu kapsamda müvekkilinin sahibi bulunduğu ... plakalı aracın, uzun dönemli olarak kiralandığını, mezkur araçta, kiracı kullanımında park halinde iken, 22.03.2020 tarihinde davalı ... ...'nün maliki olduğu ve ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın %100 kusurlu olarak çarpması neticesinde hasar meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonrasında sürücüler arasında ilgili kazaya ilişkin olarak maddi hasarlı kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, kazanın meydana gelişinde müvekkiline ait aracın sürücüsünün ve müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını,

davaya konu araç sürücüsü ...'ın tam kusurlu eylemi ile kazaya sebebiyet verdiğini, bu sebeple davalı kusurlu araç sürücüsü ...'ın, müvekkilin aracında meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, bunun yanında davalı araç maliki olan ... ...'nün, KTK ilgili maddeleri uyarınca işletenin sorumluluğu kapsamında meydana gelen kazadan kusurlu aracın maliki olması nedeniyle sorumlu olduğunu, bunun üzerine 07/01/2021 tarihinde .... İcra Dairesi ...

E. Sayılı dosyası üzerinden değer kaybı bedeli ile kazanç kaybı bedeli alacaklarının tahsili için taraflarınca icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini beyanla .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalının yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaliyle takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kazanın meydana gelmesinde müvekkili idarenin ve idareye ait aracı kullanan şoförün herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacı şirkete ait araç sürücüsünün aracını park edilmemesi gereken yere park ederek kazanın meydana gelmesine neden olduğunu, davacı ve davacıya ait aracı kullanan kişinin kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, bu nedenle davacının taleplerinin tümden reddi gerektiğini, davayı ve kusuru kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili idareye ait aracı kullanan şoförün kazanın meydana gelmesinde kusurunun olduğu kabul edilse dahi,

söz konusu kaza nedeniyle davacının dava dilekçesinde iddia ettiği şekilde fahiş bir zarara neden olunmasının mümkün olmadığını, kaza sonrasında davacının aracında ufak tefek çizikler meydana geldiğini, bu çiziklerin kapatılması aracın günlerce serviste kalmasını gerektirecek nitelikte olmadığını, dolayısıyla davacının kazanç kaybına uğramasının da mümkün olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizin 29/03/2023 tarihli celsesinde dosyanın bir makine mühendisi ve bir trafikçi bilirkişiden oluşacak heyete tevdii ile kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranı, davacının aracında kaza nedeniyle oluşan değer kaybının fark metoduna göre tespiti, aracın onarımı için makul sürenin belirlenmesi ve araçtan mahrum kalınan sürede davacının bu sebeple uğramış olduğu zararın tespiti noktalarında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup 03/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğumuz inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda, heyetimizce,

I- Hatalı Davranış (Kusur) Durumu

a- Davalı şirkete sigortalı ve davalı idare adına kayıtlı, ... plaka numaralı otobüsün dava dışı sürücüsü ...’ın hatalı sevk ve idaresinin, birinci (asli) derecede ve tam, % 100 (yüzde yüz) oranında etkili olduğu, b- Davacı şirket adına kayıtlı, ...plaka numaralı ve dava dışı ... plaka numaralı araçların sürücülerinin, etkili herhangi bir kural ihlallerinin ve hatalı davranışlarının bulunmadığı,

II- Değer Kaybı, Araç Mahrumiyeti Yönünden Değerlendirme

a- Dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 22/03/2020 itibariyle değer kaybının, kadri marufunda 22.500,00TL olacağı; Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı adına 22/06/2020 işlem tarihli 255,00TL değer kaybı ödemesinin tarafımızca hesaplanan 22.500,00TL tutardan tenzili ile bakiye değer kaybı tutarının 22.245,00TL olacağı;

b- Dava konusu ... plakalı aracın 22/03/2020 tarihindeki hasar onarımı için makul onarım süresinin 15 (onbeş) gün olacağı, bu süre zarfında davacının ticari kazanç kaybı olacağı, tarafımızca belirlenen günlük 217,00TL kiralama bedeli ile 15 günlük kazanç kaybının 3.255,00TL olacağı; sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Mahkememizin 26/06/2024 tarihli celsesinde dosyanın ek rapor için bilirkişi heyetine tevdi ile; davacı vekili tarafından sunulacak beyan dilekçesi de dikkate alınarak hesaplanan bedellere işletilen takip öncesi faiz yönünden değerlendirme yapılmasının ayrıca tarafların kök rapora itirazlarının değerlendirilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup 13/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: "Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde tekrar yapmış olduğumuz inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda, tarafımızca tanzim edilen 03.04.2024 tarihli kök rapora ek olarak;

I- Hatalı Davranış (Kusur) Durumu

a- Davalı şirkete sigortalı ve davalı idare adına kayıtlı, ... plaka numaralı otobüsün dava dışı sürücüsü ...’ın hatalı sevk ve idaresinin, birinci (asli) derecede ve tam, % 100 (yüzde yüz) oranında etkili olduğu, b- Davacı şirket adına kayıtlı, ...plaka numaralı ve dava dışı ... plaka numaralı araçların sürücülerinin, etkili herhangi bir kural ihlallerinin ve hatalı davranışlarının bulunmadığı,

II- Değer Kaybı ve Araç Mahrumiyeti Yönünden

a- Tarafımızca tanzim edilen 03.04.2024 tarihli kök raporda yer alan kanaatlerimizde herhangi bir değişiklik olmayacağı; b-Davacı tarafından başlatılan 07.01.2021 takip tarihli .... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyada, davacının yasal faiz talebinin olduğu ve bu oranında %9 olduğu görülmekte olup; Yasal faiz ile ve tarafımızca belirlenen bakiye değer kaybı tutarı ile kazanç kaybı tutarının hesabı aşağıdaki gibi olacağı; sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybı, kazanç kaybı ve işlemiş faiz alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkinDİR.

Davacı dava dilekçesinde; davacı şirketin uzun süreli filo şeklinde araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, bu kapsamda müvekkilinin sahibi bulunduğu ... plakalı aracın, uzun dönemli olarak kiralandığını, mezkur araçta, kiracı kullanımında park halinde iken, 22.03.2020 tarihinde davalı ... ...'nün maliki olduğu ve ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın %100 kusurlu olarak çarpması neticesinde hasar meydana geldiğini,davalı araç maliki olan ... ...'nün, KTK ilgili maddeleri uyarınca işletenin sorumluluğu kapsamında meydana gelen kazadan kusurlu aracın maliki olması nedeniyle sorumlu olduğunu, bu kapsamda ....

İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası üzerinden değer kaybı bedeli ile kazanç kaybı bedeli alacaklarının tahsili için taraflarınca icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini beyanla .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalının yapmış olduğu itirazın iptaliyle takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde davalı idarenin ve idareye ait aracı kullanan şoförün herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacı şirkete ait araç sürücüsünün aracını park edilmemesi gereken yere park ederek kazanın meydana gelmesine neden olduğunu, davacı ve davacıya ait aracı kullanan kişinin kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu beyan etmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış ilgili müzekkere cevapları celbedilmiş akabinde dosyanın makine mühendisi ve bir trafikçi bilirkişiden oluşacak heyete tevdii ile kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranı, davacının aracında kaza nedeniyle oluşan değer kaybının fark metoduna göre tespiti, aracın onarımı için makul sürenin belirlenmesi ve araçtan mahrum kalınan sürede davacının bu sebeple uğramış olduğu zararın tespiti noktalarında rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 05/04/2024 tarihli raporda " I- Hatalı Davranış (Kusur) Durumu:

a- Davalı şirkete sigortalı ve davalı idare adına kayıtlı, ... plaka numaralı otobüsün dava dışı sürücüsü ...’ın hatalı sevk ve idaresinin, birinci (asli) derecede ve tam, % 100 (yüzde yüz) oranında etkili olduğu,

b- Davacı şirket adına kayıtlı, ...plaka numaralı ve dava dışı ... plaka numaralı araçların sürücülerinin, etkili herhangi bir kural ihlallerinin ve hatalı davranışlarının bulunmadığı,

II- Değer Kaybı, Araç Mahrumiyeti Yönünden Değerlendirme

a- Dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 22/03/2020 itibariyle değer kaybının, kadri marufunda 22.500,00TL olacağı; Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı adına 22/06/2020 işlem tarihli 255,00TL değer kaybı ödemesinin tarafımızca hesaplanan 22.500,00TL tutardan tenzili ile bakiye değer kaybı tutarının 22.245,00TL olacağı; b- Dava konusu ... plakalı aracın 22/03/2020 tarihindeki hasar onarımı için makul onarım süresinin 15 (onbeş) gün olacağı, bu süre zarfında davacının ticari kazanç kaybı olacağı, tarafımızca belirlenen günlük 217,00TL kiralama bedeli ile 15 günlük kazanç kaybının 3.255,00TL olacağı; sonuç ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede.

22/03/2020 tarihinde davacıya ait ... plakalı aracın park halinde iken dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın %100 çarpması neticesinde araçta hasar meydana geldiği, yaşanan kazaya davalıya ait araç sürücünün %100 kusuru ile sebebiyet verdiğinin dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ile sabit olduğu, dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi ile davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin kadri marufunda 22.500,00TL olacağı; dava dışı ...

Sigorta A.Ş. tarafından davacı adına 22/06/2020 işlem tarihli 255,00TL değer kaybı ödemesinin bilirkişi raporu ile hesaplanan 22.500,00TL tutardan tenzili ile bakiye değer kaybı tutarının 22.245,00TL olacağının anlaşıldığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile; dava konusu ... plakalı aracın 22/03/2020 tarihindeki hasar onarımı için makul onarım süresinin 15 (onbeş) gün olacağı, bu süre zarfında davacının ticari kazanç kaybı olacağı, bilirkişi heyeti tarafından belirlenen günlük 217,00TL kiralama bedeli ile 15 günlük kazanç kaybının 3.255,00TL olacağının anlaşıldığı,

bilirkişi raporundaki tespitlerin mahkememizce hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, ancak mahkememizin taleple bağlı olduğu, davacının dava dilekçesinde, bilirkişi raporunda belirlenen bedellerden daha düşük miktarlara ilişkin talepte bulunduğu, davacı vekilinin ıslah talebinde bulunması üzerine mahkememizce davacıya ıslah dilekçesini sunması için ihtaratlı kesin süre verildiği ancak verilen süre içinde ıslah dilekçesinin sunulmadığı,

mahkememiz 7 no.lu celsesinde de dava dilekçesindeki talepler üzerinden davanın kabulünün talep edilmiş, mahkememiz taleple bağlı olduğundan dava dilekçesindeki talepler doğrultusunda değerlendirme yapılarak hüküm tesis edilmiş, kaza tarihi ve takip tarihi arasındaki döneme ilişkin işleyecek faiz mahkememizce hesaplanmış, bu hususta usul ekonomisi gereği yeniden rapor alınmamış ve davacının kısmı itirazın iptaline ilişkin davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, alacak yargılamayı gerektirip likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸