İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/751 K.2024/522

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin ... hasar numarası ile kayıtlı olan, ...

Sigorta Şirketi'nin ... numaralı hasar dosyası ve ... numaralı poliçeye ilişkin 17.10.2019 tarihinde gerçekleşen kazaya ilişkin ... model ... seri no.lu makinenin sağ üst arka taraftan aldığı darbe sonucu deforme olduğunu, bu şartlarla makinenin satılmasının ve sağlıklı çalışmasının mümkün olmadığını, makinenin yedek parça olarak ayrıldığını, meydana gelen hasar sebebiyle davalıya ödeme yapıldığını, .. poliçeli sigortalı poliçesinde her bir hasar için 1.000 EUR muafiyet olması sebebiyle karşı tarafa sehven ödeme yapıldığını,

Borçlar Kanunu "Sebepsiz Zenginleşme" hükümleri uyarınca müvekkili şirket tarafından ödenen hasar bedelinin iadesinin gerektiğini, sehven yapılan ödemenin tahsili amacıyla davalı aleyhine ...

İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulü ile itirazın iptalini, takibin devamını, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, bu yüzden reddinin gerektiğini, davacı tarafın borca itirazının haksız ve kötü niyetli olduğuna ilişkin iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafça teminat kapsamında olmayan bir alacağa ilişkin takip yapıldığını, bu nedenle davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirterek öncecilikle davanın zamanaşımından dolayı reddini, bu talepleri kabul görülmez ise davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz dosyasında, dosyanın bir uluslararası taşımacılık, bir makine mühendisi ve bir sigortacılık alanında uzman bir bilirkişiden oluşan heyete tevdii ile belirlenen uyuşmazlık noktasında rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, 14/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu taşımacılık; Macaristan-Türkiye arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve ziyan CMR Konvansiyonunda (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği,

Davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının CMR m.17/İ gereği sorumluluğu olduğu,

Dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının, CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı,

Yukarıda gerekçeleri açıklandığı üzere dava konusu hasarın onarımın yapılmasının gerçekçi ve kârlı olmadığı,

Poliçe şartları tenzili dikkate alınmadan hasar yönünden net hasar bedelinin 1.167,39 EUR olduğu,

Yukarıda 4. Madde olan Sigortacılık Mevzuatı Bölümünde detaylı olarak açıklanan nedenler çerçevesinde, Davacı sigortacı ... Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen sigortalısı ... A.Ş., Başlangıç tarihi 01.09.2019, Bitiş tarihi 01.09.2020, Otomatik Limit 2.000,000,00 Euro, Tahmini Yıllık Ciro 3.500.000,00 Euro ,Döviz Cinsi Euro, Poliçe numarası ... olan Nakliyat Aracısı / Komisyoncusu Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi Vadesinde ve Teminatları kapsamında meydana gelen , Her bir Hasar İçin Uygulanacak Muafiyet Bedelinin 1.000,00 EUR olduğu,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

Mahkememiz dosyasında, dosyanın ek rapor için bilirkişi heyetine tevdi ile; davacı tarafça talep edilen tutarın gerekirse terditli biçimde TL cinsinden hesaplanılarak bilirkişi ek raporu alınmasına karar verilmiş olup, 15/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davaya konu taşımacılık; Macaristan-Türkiye arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve ziyan CMR. Konvansiyonunda (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği,

Davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının CMR m.17/1 gereği sorumluluğu olduğu,

Dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının, CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı,

Yukarıda gerekçeleri açıklandığı üzere dava konusu hasarın onarımın yapılmasının gerçekçi ve kârlı olmadığı,

Poliçe şartları tenzil likkate alınmadan hasar yönünden net hasar bedelinin; Poliçe Döviz Cinsi ile 1.167,39 EURO olduğu,

Davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tarihindeki TCMB Efektif Döviz Satış Kuru ile 8.881,15 TL. Olduğu,

Yukarıda 4. Madde olan Sigortacılık Mevzuatı Bölümünde detaylı olarak açıklanan nedenler çerçevesinde, davacı sigortacı ... Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen sigortalısı ... A.Ş., Başlangıç tarihi 01.09.2019, Bitiş tarihi 01.09.2020, Otomatik Limit 2.000,000,00 Eur, Tahmini Yıllık Ciro 3.500.000,00 Euro ,Döviz Cinsi Euro, Poliçe numarası ... olan Nakliyat Aracısı / Komisyoncusu Yasal Sorumluluk Vadesinde ve Teminatları kapsamında meydana gelen , Her bir Hasar İçin Uygulanacak Muafiyet Bedelinin 1.000,00 EUR olduğu,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı dava dilekçesinde; davalı tarafa meydana gelen hasar için poliçe kapsamında ödeme yapıldığını ancak sonrasında kendi sigortalılarının poliçesinde her bir hasar için 1.000 Euro muafiyet olması nedeniyle sehven ödeme yapıldığının anlaşıldığını, ödenen bu bedelin iadesi gerektiğini, bunun için başlatılan takibe davalı tarafça haksız olarak itiraz edildiğini bildirmiş, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminde bulunmuştur. Davalı taraf davaya cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin dolduğunu ve icra inkar tazminatı isteminin reddi gerektiğini bildirmiş, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi raporu aldırılmış, davacı vekiline icra takibine konu ettiği tutarın ne şekilde, hangi tarihteki kur üzerinden hesaplandığı hususunda detaylı açıklama yapmak üzere süre verilmiş, ayrıca mahkememiz 4 no.lu celsesinde, dosyaya sunulan ekspertiz tercüme evrakında toplam kabul edilen hasar tutarının 792,39-Euro olarak belirtildiği,

davacı tarafça dosyaya sunulan dekontlarda yapılan ödemelerin TL olarak bildirildiği ancak TL olarak yapılan ödemenin karşılığı euro kurunun ne olduğunun, hangi tarihteki kur değerine göre kaç euro karşılığı olarak icra takibine konu tutarın ödendiğinin sunulan beyan dilekçelerinde anlaşılabilir olmadığı, davacı tarafça dosyaya sunulan ödeme belgesinin toplu ödeme dekontu şeklinde sunulduğu, toplu dekontta tarihin 30/04/2020 olarak görüldüğü ancak dekont ekindeki ayrıntı dökümünde farklı tarihlerin bulunduğu kimi ödemelerde de tarih bulunmadığı görülmekle davacı vekiline;

itirazın iptaline konu icra dosyasında takip konusu edilen ödemeye ilişkin olmak üzere (toplu dekont değil) davalıya yapılan ödemeye ilişkin dekontu ve ödemenin TL cinsinden mi euro cinsinden mi yapıldığı, TL cinsinden ise hangi tarihteki kur üzerinden hesaplanarak kaç euro karşılığı ödeme yapıldığı hususunda beyan ve belgelerini sunmak üzere kesin süre verilmesine,

verilen süre içerisinde açıklamalı beyan ve belge sunulmadığı takdirde dosyadaki mevcut duruma göre değerlendirme yapılacağının davacı vekiline ihtarına karar verilmiş, davacı vekili tarafından 14/06/2024 tarihli beyan dilekçesi sunulmuş ise de buna ilişkin bir belge sunulmadığı görülmüş ve dosyadaki mevcut belgelere göre değerlendirme yapılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 14/06/2023 tarihli rapor ile; " ..Davacı sigortacı ... Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen , sigortalısı ... A.Ş., Başlangıç tarihi 01.09.2019, Bitiş tarihi 01.09.2020, Otomatik Limit 2.000,000,00 Eur, Tahmini Yıllık Ciro 3.500.000,00 Eur ,Döviz Cinsi Eur, Poliçe numarası ... olan Nakliyat Aracısı / Komisyoncusu Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi , Vadesinde ve Teminatları kapsamında meydana gelen , Her bir Hasar İçin Uygulanacak Muafiyet Bedelinin 1.000,00 EUR olduğu" rapor edilmiştir. Mahkememizce taraf itirazlarının değerledirilmesi için dosyanın ek rapora tevdine karar verilmiş, ek rapor dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; davacının davalı tarafa meydana gelen hasar için poliçe kapsamında ödeme yaptığı, ancak sonrasında kendi sigortalılarının poliçesinde her bir hasar için 1.000 Euro muafiyet olması nedeniyle sehven ödeme yapıldığının anlaşıldığını ve ödenen bu bedelin iadesi için icra takibi başlattığı, davalı tarafça başlatılan takibe itiraz edildiği, dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi ile davacı ve dava dışı kişi arasında düzenlenen ödemeye konu poliçe sözleşmesi incelendiğinde her bir hasar için 1.000 EURO muafiyet bedelinin belirlendiğinin tespit edildiği,

dosya arasında ekspertiz tercüme evrakına göre toplam nihai zararın 792,39 Euro olduğunun belirlendiğinin görüldüğü, davalı tarafın cevap dilekçesi ekinde sunduğu ödeme dekontu ile dava dışı kişiye hasar dosya numarası bildirilerek "hasar dosya ödemesi" açıklaması ile 792,39 Euro ödeme yapıldığının görüldüğü, davalının dava dışı kişiye yaptığı ödemenin ödeme tarihindeki TL karşılığının 5.036,51-TL olduğu, davacı tarafça yargılama aşamasında kendileri tarafından davalıya yapılan ödemeye ilişkin farklı tarihlere dair beyanda bulunulduğu, davalı tarafça ödeme tarihi olarak beyan edilen tarih ile dava tarafça beyan edilen tarihin de uyuşmadığı,

davacı tarafça her ne kadar ödeme dekontu sunulmuş ise de sunulan dekontun toplu dekont şeklinde olduğu, davacı tarafça davalıya yapılan ödemenin TL cinsinden olduğu, açıklanan nedenlerle dosya kapsamında mevcut ödeme dekontunda belirtilen tutarın ödeme tarihindeki karşılığının esas alınması gerektiği kanaatine varıldığı,

bu hali ile asıl alacağın 5.036,51-TL olması gerektiği, davacının ilgili takip dosyasında faiz başlangıç tarihi olarak 30/04/2020 tarihinden itibaren faiz talebinde bulunduğu , her ne kadar davalı taraf ödemenin 24/01/2020 tarihinde yapıldığını beyan etmiş ise de davacı bu tarihten daha sonraki bir tarihten itibaren faiz talep ettiğinden mahkememizce taleple bağlı kalınarak,

kabulüne karar verilen asıl alacağa talep tarihi ve icra takip tarihi arasındaki süre dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacının 886,70-TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu kanaatine varılmakla , davacının sözleşme muafiyet bedeli kapsamında kalan miktarı davalıya ödediği bu hususun fark edilmesi üzerine de iadesinin talep edildiği,

davacının sözleşme hükümlerine göre talebinde haklı olduğu kanaatine varılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş, dava genel zamanaşımı süresinde açıldığından aksi yöndeki davalı itirazına itibar edilmemiş, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza