İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/763 K.2023/841

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Davalı şirket gezi ve tur organizasyon şirketi olup müvekkili şirkete 19 Temmuz’da ilk olarak "28-29 Temmuz gece konaklamalı şekilde 9 oda" rezervasyonu için mail attığını, müvekkili şirket ile davalı arasında mailleşmeler yapılmış ve en son olarak taraflar arasında 16 oda rezervasyonu için anlaşma sağlandığını, davalı tarafça da müvekkil şirkete 25.07.2022 tarihinde 5.000 TL kapora ödemesi yapıldığını, yapılan bu rezervasyon sonrası davalı tarafça 28-29 Temmuz’da davalı şirket müşterileri,

müvekkili şirket otelinde konaklamak üzere otele getirilmiş ve toplamda davalı tarafça getirilmiş olan müşteriler için ayrılan 16 oda da 28-29 Temmuz 2022 tarihlerinde konaklama gerçekleştirildiğini, yapılan konaklama sonrası davalı adına 30.07.2022 tarihinde 19.500,00 TL bedelli fatura kesilmiş olup davalı tarafça ise müvekkiline 25.07.2022 tarihinde ödenmiş olan 5.000,00 TL bedelli kapora dahil toplamda 13.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalının müvekkiline kalan 6.500,00 TL borç bakiyesi bulunmakta iken ödeme yapılmaması sebebi ile aleyhinde ....

İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini, takibin durduğunu beyanla icra takibine yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine yüzde %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış olup davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK M.128 hükmü uyarınca işbu davalının dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmasına karar verilerek yargılama yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, cari hesap alacağından kaynaklı ödenmeyen bakiye fatura bedellerinin tahsili istemi ile davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda davalı şirketin gezi ve tur organizasyon şirketi olduğu, davacı şirketin otelinde müşterilerini konaklatmak amacıyla oda rezervasyonu için mail attığı, taraflar arasında 16 oda rezervasyonu için anlaşma sağlandığı ve müşterilerin konaklamasının yapılmasına rağmen davalının ödemenin bir kısmını gerçekleştirdiği, bakiye 6.500,00 TL'nin ödenmemesi sebebiyle davalı aleyhinde .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine 13.09.2022 tarihinde itiraz etmesi üzerine takibin durması sebebiyle işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.

İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.

Taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme hizmet sözleşmesi olup davacı tarafından davalının müşterilerinin otelde konaklarken verecek olduğu hizmet bedelinin davalıdan tahsili talebinde bulunmuş olduğu, davalının borca itiraz etmiş olması sebebi ile karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde davacının öncelikle kendi edimini ifa ettiğini ve ücrete hak kazandığını ispatlaması gerekmektedir.

Bu sebeple tarafların karşılıklı tacir olmaları sebebi ile öncelikle defterlerinin incelenmesi gerektiğinden mahkememizin ön inceleme celsesinde taraf vekillerine usulüne uygun ihtaratı içerir şekilde uyuşmazlık konusu alacağın incelenebilmesi amacıyla tarafların 2022 yılına ticari defterlerini sunmak üzere verilen kesin süre içerisinde davalı tarafın mahkememize herhangi bir ticari defter,

belge ibraz etmediği gibi mahkememizce verilmiş olan kesin süre içerisinde defterlerin yerinde incelenmesi talebinde de bulunmamış olduğu görülmekle işbu hali ile HMK m.222 hükmü uyarınca davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçınmış olduğu kanaatine varılmakla yargılama esnasında davacı tarafın ibraz etmiş olduğu ticari defterler ve taraflara ait celp edilen BA- BS formları karşılaştırmalı olarak incelenmek sureti ile mali müşavir bilirkişiden rapor alınmış olup mahkememize ibraz edilen raporda özetle;

Davacı şirketin defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş olduğu, 2022 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, davaya konu olan faturanın davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, Taraflara ait BA-BS Formları üzerinden yapılacak incelemede gerek davacının mal ve hizmet satışlarına ilişkin BS Formunda, gerekse davalının mal ve hizmet alımına ilişkin BA Formunda 2 adet ve KDV hariç 36.111,12 TL'lik faturanın bildiriminin yapıldığı, tarafların bildirimlerin birebir eşleştiği,

Somut olayda, davanın konusu, davalı şirket adına düzenlenen faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptaline ilişkin olduğu, takip konusu alacağı oluşturan faturanın davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, faturaların e-arşiv faturası olduğu, sözleşme gereği düzenlendiği ve elektronik ortamda davalının ... @gmail.com adresine gönderildiği, faturalara yasal süresi içerisinde itiraz edildiğini veya faturalara karşılık iade faturası düzenlendiğine ilişkin dosyaya sunulan herhangi bir belgenin bulunmadığı, BA- BS formlarının taraflarca birebir uyumlu olarak bildirimin yapıldığı,

hiç kimsenin başkasına ait faturayı sebepsiz yere, “alım” olarak kendi aleyhine vergi dairesine beyan etmeyeceği, aksi somut delillerle ispat edilebilmek mümkün olmakla birlikte, faturalar yönünden hizmetin ifasına ilişkin karinelerin oluştuğu, Bu kez ispat yükünün yer değiştirerek ödemenin yapıldığının ispat yükünün davalı şirkete geçtiği, davalının işbu hizmeti almadığını, hizmetin ayıplı olarak ifa edildiğini veya fatura bedellerinin tamamını ödediğini ispat etmesi gerektiği,

hizmetin ayıplı verildiğine ilişkin veya fatura bedellerinin davacı şirkete ödendiğine ilişkin herhangi bir belgenin sunulmamış olması hususları topluca değerlendirildiğinde, hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacı şirketin takip konusu alacağı oluşturan faturalardan kaynaklı 6.500,00 TL'lik alacağını talep edebileceği

Davaya konu olan faturaların davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura ve cari hesap incelemesi sonucunda, işbu fatura borcuna mahsup edilmek üzere davalı tarafından icra takibinden (02.09.2022) önceki tarihlerde (22.07.2022, 25.07.2022 ve 30.07.2022 tarihlerinde) 4 ayrı kalemde toplam 13.000,00 TL ödeme yapılmış olduğu, bu ödemelerin fatura alacağından mahsup iği ve sonuç olarak davacı ... AŞ'nin davalı ... Ltd. Şti.'den 02.09.2022 takip tarihi itibari ile 6.500,00 TL bakiye alacağının bulunduğu, Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır.

Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).

Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir.

Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir (Bknz. ... Mahkemesi ...

Hukuk Dairesinin 2020/... Esas, 2020/... Karar Sayılı, 04/06/2020 Tarihli İlamı).

Yapılan yargılama esnasında toplanan deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde hüküm kurmaya ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu uyarınca davalı ile davacı arasında ticari ilişkinin bulunduğu, davacının düzenlemiş olduğu faturaları davalıya tebliğ ettiği ve davalının da söz konusu faturalara itiraz etmeyerek defterlerine kaydetmiş olduğu, işbu hali ile davalının fatura içeriklerini itiraz etmeyerek kabul etmiş olduğu kanaatine varıldığında ispat yükünün davalıya geçtiği, yapmış olduğu ödemelerin fatura tutarlarını karşılar mahiyette olmadığı ve davacının bakiye 6.500,00 TL alacağının kaldığı, davalının itirazının haksız olduğu görülmekle davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır.

Somut olayda davacının davasında haklı olduğu, dava konusu asıl alacağın fatura alacağından kaynaklı olması sebebiyle likit olduğu ve davalının haksız olarak takibe itiraz etmiş olduğu anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmekle icra dosyasında asıl alacak tutarı olan 6.500,00 TL 'nin %20'si oranında olan 1.300,00 TL'nin icra inkar tazminatı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.